Appeal dismissed because Soviet-era repressions occurred outside Poland's territory, violating the Act's territoriality requirement for compensation.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the applicant's appeal against the lower court's refusal to grant compensation for Soviet-era repressions. The applicant argued that his pre-1939 membership in a Polish paramilitary organization justified compensation, but the court found the repressions occurred in a region outside Poland's borders. Consequently, the court ruled that the statutory territoriality requirement for compensation was not met, as the events did not take place within the defined Polish territory.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 23 lutego 1991 r. o rehabilitacji ofiar represji; represje muszą mieć miejsce na terytorium Polski w określonym okresie, a działania przed 1939 r. nie są równoważne represjom na rzecz niepodległości.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt: II AKa 506/01
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Bożena Brewczyńska Sędziowie SSA Wiesława Gawrońska SSA Marek Michniewski (spr.) Protokolant Izabela Rybok przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Stefana Jarskiego po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2002r. sprawy z wniosku S. B. - o odszkodowanie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 04 października 2001r. sygn. akt XVI1 Ko 525/98 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. II AKa 506/01
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 4 października 2001 r. oddalono wniosek S. B.o odszkodowanie. Głównym powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż represje stosowane wobec wnioskodawcy, a także Jego skazanie w dniu 8 stycznia 1944 r. z mocy orzeczenia organu byłego Związku Radzieckiego miało miejsce poza terytorium Polski. Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy. Apelacja w swej osnowie nie precyzując zarzutu wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie wniosku, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach dc ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna. Jak wynika z zeznań wnioskodawcy /ur. (...)w K.k. 2/ w 1941 r. został wcielony do Armii Radzieckiej i po rozbiciu jednostki przez wojska niemieckie został wysłany na U.dc miejscowość U.. Później czynił starania o rekrutacje do Armii Andersa, lecz bez powodzenia. Następnie 7 września 1943 r. został zatrzymany w miejscowości U.za to, że w ankiecie o przyjęcie do Armii Andersa nie wpisał, że przed wojną należał do organizacji (...). Znajdujący się w aktach sprawy k. 17 dokument potwierdza, iż wnioskodawca był represjonowany, a podana w nim kwalifikacja skazania art. 58-10 cz. 2, 58-11 Kodeksu karnego Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Radzieckiej /propaganda lub agitacja kontrrewolucyjna/ zezwala na przyjęcie, iż wnioskodawca został skazany za działalność wymierzoną przeciwko ówczesnemu ZSRR.
Powołanie jednak wnioskodawcy w 1941 r. do Armii Radzieckiej nie sposób uznać za represjonowanie związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i to nawet biorąc pod uwagę, iż jak zeznał przed 1 września 1339 r. należał dc paramilitarnej organizacji polskiej (...). Represje skierowane przeciwko wnioskodawcy mają swój początek w dniu 7 września 1943 r., kiedy to najpierw został aresztowany, a później skazany w dniu 8 stycznia 1944 r. na karę 7 lat pozbawienia wolności, którą odbywał do dnia 7 grudnia 1955 r. /k. 17/, przy czym te represje miały miejsce w rejonie U..
Przepisy ustawy z unia 23 lutego 1991 r. z uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego /Dz. U. Nr 34, poz. 149 z późniejszymi zmianami Dz. U. Nr 36 poz. 159 z 1993 r. oraz Dz. U. nr 97 poz. 604 z 1998 r./ w art. 8 ust. 2a określają tzw. zasadę terytorialności stanowiącą, iż represje stosowane przez radzieckie organy ścigania muszą mieć miejsce „na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 roku do dnia 31 grudnia 1956 roku oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 roku do dnia 31 grudnia 1956 roku”.
W sprawie jest oczywistym, iż represje jakie spotkały wnioskodawcę miały miejsce poza terytorium Polski w rejonie U., stąd brak jest podstaw prawnych do zasądzenia odszkodowania na rzecz wnioskodawcy. Bez znaczenia prawnego jest przy tym okoliczność eksponowana przez wnioskodawcę oraz jego pełnomocnika, iż przed 1 września 1939 r. wnioskodawca należał do paramilitarnej organizacji (...). Zupełnie też błędnie autor apelacji zarzuca na k. 62, iż "Sąd przyjął nadto, że w oparciu o ustawę, iż działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie powinna mieć miejsca w okresie od 17 września 1939 r. do 5 lutego 1946 r.", bowiem w uzasadnieniu wyroku k. 52 in fine trafnie wskazano, iż właśnie działalność powinna być prowadzona w tym okresie.
Uznając zatem za słuszne rozstrzygnięcie w zakresie oddalenia wniosku o odszkodowanie, Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, orzeczenie o kosztach oparto o przepis ar. 13 Ustawy rehabilitacyjnej z 1991 r.