Appeal dismissed; compensation denied as internment not linked to anti-Soviet activity under the Invalidity Act.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appeal against the lower court's refusal to award compensation for unjust repression. The applicant argued that the father's refusal to change citizenship constituted activity for the Polish state, but the court found no evidence of such activity. Consequently, the court held that the internment could not be presumed linked to anti-Soviet actions without proof.
Legislator headnote
AI generatedArt. 8 ust. 2a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego; compensation for repression requires proven link between internment and anti-Soviet activity, not mere refusal of citizenship.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: II AKa 387/02
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Wiesława Gawrońska (spr.) Sędziowie SSA Grażyna Chart SSA Paweł Węgrzynek Protokolant Krzysztof Wdowiak przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Romana Cockiewicza po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2002 sprawy wnioskodawcy A. R. - o odszkodowanie na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2002r. sygn. akt XVI1 Ko 261/98 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. II AKa 387/02
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 19 czerwca 2002r. oddalił wniosek A. R. i R. R. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne represjonowanie M. R.. Od tego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawczyni A. R. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 8 ustęp 2”a” ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z dnia 23.04.1991 roku z późn. zm.) poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie i uznanie, że brak jest przesłanek do zasądzenia odszkodowania za doznane przez M. R. represje.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Jest niesporna, że w sprawie nie zdołano ustalić powodu internowania M. R.i umieszczenia go w obozie nr 283 NKWD ZSRR w S., gdzie przebywał w okresie od 22 lutego 1945 do 28 grudnia 1945 roku. Brak jest bowiem w Rosyjskim Państwowym Archiwum Wojkowym jakichkolwiek informacji na temat przyczyn tego internowania. Jedynie z zeznań R. R.wynika, że jego ojciec odmówił przyjęcia obywatelstwa radzieckiego i pozostania oficerem Armii Radzieckiej. W niniejszej sprawie ta domowa przez M. R.zmiany obywatelstwa nie może być automatycznie utożsamiana z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego o jakiej mowa w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku (Dz.
U. nr 34 poz. 149 z późn. zm.). Analiza akt wskazuje bowiem, że M. R.nie należał do żadnej organizacji niepodległościowej. W dniu 22 kwietnia 1944 został wcielony do Wojska Polskiego, gdzie nauczał języka polskiego radzieckich oficerów. Zarówno wnioskodawczyni jak i jej syn nie powoływali się na opozycyjne przekonania polityczne M. R.. Akt odmowy przez niego zmiany obywatelstwa uznać należy za czyn, który stanowił wyraz korzystania z praw i wolności człowieka a nie za działanie na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Skoro zważy się nadto, że związek pomiędzy zastosowaną represją a działalnością osoby na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wymaga udowodnienia i nie może opierać się jedynie na domniemaniu istnienia takiego związku (uchwała SN z dnia 20.11.1991 roku I KZP 32.91, OSNKW 1992, z 3-4, poz.
24) to zespół tych wszystkich okoliczności nakazywał podzielić stanowisko Sądu Okręgowego i dlatego też orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.