Legislator Case Law & Legislation
II AKa 24/02 AI generated

Appeal court quashes first-instance judgment and remands case to clarify historical period of alleged resistance activity.

Case Number II AKa 24/02
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appeal court quashed the first-instance judgment and remanded the case to the District Court for a retrial. The applicant argued that the lower court violated substantive law by denying compensation for work done in a camp, claiming the organization he joined was a resistance group fighting for Poland's independence. The court found that the first instance failed to analyze the entire evidence, including new testimony from the applicant, regarding the specific historical period and organization of his alleged activities. Consequently, the court ordered a retrial to determine if the applicant's actions fell within the protected timeframe for independence activities.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa z dnia 23.01.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową; Ustawa z dnia 16.07.1998 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego: When new evidence regarding the specific historical period and organization of alleged resistance activities emerges during an appeal, the first-instance judgment must be quashed to allow for a comprehensive analysis of whether the actions fall within the legally protected timeframe.

Keywords

AI generated
compensation for political persecution resistance organization activities historical period determination quashing of first instance judgment remittal for retrial substantive law violation evidence analysis failure

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 23.01.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Ustawa z dnia 16.07.1998 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
art. 8 ust. 2 b ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową
art. 8 ustawy z dnia 23.01.1991 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt : II AKa 24/02

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2002r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Barbara Suchowska Sędziowie SSA Jan Dybek SSO del. Bożena Summer – Brason (spr.) Protokolant Krzysztof Wdowiak przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2002r. i 27 lutego 2002r. sprawy z wniosku T. K. ­. - o odszkodowanie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 listopada 2001r. sygn. akt XVI1 Ko 52/99 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. II AKa 24/02

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 listopada 2001 r. sygn. XVI11 Ko 52/99 oddalono wniosek T. K. ­., którym domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 96 000 zł tytułem odszkodowania za przymusową pracę wykonywaną w obozie w W.oraz zadośćuczynienia w kwocie pozostawionej do uznania sądu. Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Zarzucił on wyrokowi Sądu I instancji.: 1/ obrazę prawa materialnego, tj. art. 8 ustawy z dnia 23.01.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, znowelizowa­ną ustawą z dnia 16.07.1998 r. przez oddalenie wniosku o zasądzenie odszko­dowania i zadośćuczynienia za krzywdę, pomimo że wnioskodawca został aresztowany i skazany za uczestnictwo w antyradzieckiej organizacji podziemnej Armia Krajowa rozwiązanej 18.01.1945 r., a zatem był represjowany za i z powodu działalności niepodległościowej na rzecz Polski; 2/ obrazę przepisów postępowania karnego - art. 2 § 1 pkt 3 kpk przez nie­uwzględnienie prawnie chronionych interesów represjonowanego T.

K. ­.; 3/ obrazę art. 2 § 2 kpk i art. 4 kpk przez błędne przyjęcie na niekorzyść represjonowanego, że Związek (...), w którym czynnie działał wnioskodawca zajmował się jedynie krzewieniem kultury wśród młodzieży polskiej, pomimo iż podstawowym kierunkiem i zamierzeniem była walka o niepodległość Polski i ochrona wolności Polaków na kresach Rzeczypospolitej; 4/ obrazę art. 410 kpk poprzez pominięcie okoliczności wynikających z dokumentu "zaświadczenie archiwalne Państwowego Archiwum Obwodu B." stwierdzają­ce, że : a/ wnioskodawca został aresztowany za uczestnictwo w antyradzieckiej organizacji podziemnej Armia Krajowa; b/ został skazany wyrokiem Trybunału Wojskowego Wojsk MSW Obwodu B. za przestępstwo polityczne z art. 63-T i 75kk (...) na 25 lat pozbawienia wolności; 5/ obrazę art. 157 kpk przez pominięcie dowodu z treści wyroku skazującego T.

K. i treści orzeczenia o rehabilitacji. Stawiając te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie wniosku T. K. ­.o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę po zażądaniu pełnej treści wyroku skazującego wnioskodawcę z Konsula­tu RP, lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Konsekwencją wniesionej apelacji jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w apelacji. Na wstępie należy podnieść, że nie budzi wątpliwości fakt, iż wniosko­dawca był żołnierzem Armii Krajowej, na co wskazują zebrane w sprawie dokumenty i nadany mu w 1995 r. Krzyż Armii Krajowej. Wątpliwości natomiast budzi to, za działalność w jakiej organizacji i w jakim okresie został skazany przez Trybunał Wojskowy Wojsk (...) Obwodu B. na 25 lat pozbawienia wolności. Ustalenie bowiem tych okoliczności jest konieczne dla orzekania o odszkodowaniu i zadośćuczynieniu za krzywdę. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji ustalenia swoje odnośnie działalności wnioskodawcy w Armii Krajowej oparł wyłącznie na jego zeznaniach. Zeznania te korespondują zarówno z treścią zaświadczenia archiwalnego (k.

95) niniejszych akt oraz postanowieniem Prezydium B.Sądu Obwodowego k.

92. Z tego ostatniego dokumentu wynika, że T. K. ­. od kwietnia 1948 r. do dnia aresztowania był członkiem anty­radzieckiej powstańczej organizacji (...)i za to został skazany na 25 lat pozbawienia wolności. Również z zaświadczenia archiwalnego (k.95) wynika to samo z tym, że nie określono czasokresu działalności wnioskodawcy w AK. Gdyby zatem przyjąć, że zeznania wnioskodawcy złożone kilkakrotnie na przestrzeni od 1995 r. do dnia wyrokowania odpowiadają rzeczywistości, oraz że w wyroku Trybunału Wojskowego, na mocy którego skazano go na 25 lat pozbawienia wolności nie ma żadnego przekłamania, to zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 b należało wniosek wnioskodawcy oddalić, bowiem w przepisie tym określono czasokres działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego od 17 września 1939 r. do 5 lutego 1945 r. /Ustawa z dnia 16.07.1998 r. o zmianie Ustawy o uznaniu za "'nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego/.

Faktem notoryjnie znanym jest to, że Armia Krajowa została rozwiązana w styczniu 1945 r. Z pisma (...) z dnia 19 lutego 2001 r. k. 76 również wynika, że po 28 lipca 1944 r. "na terenach wschodnich nie notowano już działań Armii Krajowej". W świetle powyższego opis czynu, za który skazany został wnioskodawca budzi wątpliwości, gdyż albo został skazany za działalność w AK w okresie gdy Armia Krajowa działała na kresach wschodnich Rzeczypospolitej, a więc przed lipcem 1944 r., a najdalej przed styczniem 1945 r., albo został skazany na działalność w okresie ustalonym w wyroku, lecz w innej organizacji.

Z publikacji L. K.pt.: (...)wynika, że Związek (...), do którego niewątpliwie należał wnioskodawca, to Pokojowy ruch podziemny o zachowanie polskości na P.w latach 1945-1949. Celem tej Organizacji była walka o zachowanie polskości, godności i praw człowieka oraz obrona przed rusyfikacją Polaków. Ze względów bezpieczeństwa (...) miał charakter tajny, zorganizowany systemem piątkowym, na wzór AK. Z publikacji tej wynika, że członkami (...) byli nie tylko Polacy, oraz że w okresie od 17-20.09.1948 r. i 12-15.12.1948 r. sądzone osoby związane z (...) w tym wnioskodawcę.

Sąd 1 instancji, który wyłącznie oceniał zeznania wnioskodawcy i świadków – nie dając zresztą tym ostatnim wiary – nie analizował całego materiału dowodo­wego, a w szczególności poza jego uwagą pozostało to, czy wnioskodawca mógł działać w okresie mu przypisanym w AK. Na rozprawie odwoławczej wnioskodawca złożył uzupełniające zeznania dotyczące jego działalności w AK i (...), które były odmienne od złożonych przed Sądem I instancji, a korespondujące częściowo z zeznaniami świadków, podając przyczynę tej zmiany zeznań.

Skoro zatem na etapie postępowania przed Sądem I instancji nie podjęto próby wyjaśnienia – mając oparcie w faktach historycznych – za jaką działalność w rzeczywistości i w jakim okresie wnioskodawca został skazany i czy była to działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i wobec tego, że ujawnił się w toku rozprawy odwoławczej nowy dowód w postaci uzupełniających zeznań wnioskodawcy, który należy ocenie na tle całości materiału dowodowego, zaskarżony wyrok uchylono i sprawę przekazano Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji będzie miał na uwadze powyższe rozważania, a nadto podejmie próbę uzyskania wyroku z uzasadnieniem Trybunału Wojskowego, który skazał wnioskodawcę, a którego kserokopia znajduje się na k. 9 akt XVI1 Ko 221/95. Pomocnym dla ustalenia w jakim okresie wnioskodawca działał w AK może być uzyskanie odpisu wniosku o przyznanie wnioskodawcy Krzyża AK, który otrzymał w 1995 r. Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie celem jej wyjaśnienia orzeczono jak na wstępie.