Minority child partially exempted from court fees despite receiving compensation due to family poverty and partial misuse of funds.

Sygn. akt I ACz 635/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2012 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Anna Gawełko po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa małoletniego M. L. działającego przez rodziców H. L. i P. L. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 31 lipca 2012 r., sygn. akt I C 905/12 p o s t a n a w i a: z m i e n i ć zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zwolnić powoda M. L. od opłaty sądowej od pozwu ponad 2.000 zł (dwa tysiące zł).

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zwolnił powoda M. L. od kosztów sądowych z wyjątkiem opłaty sądowej od pozwu i w tej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W uzasadnieniu Sąd podał, że powód otrzymał od pozwanego już kwotę ponad 70.000 zł, a zatem posiada środki, aby ponieść opłatę sądową od pozwu w wysokości 4.533 zł, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Ponadto z treści pozwu nie wynika, iż świadczenie to zostało w całości wykorzystane i nie mogło być, choćby częściowo, przeznaczone na koszty niniejszego procesu.

Powyższe postanowienie powód zaskarżył zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przez uznanie, że powód jest w stanie częściowo ponieść koszty sądowe. Skarżący wyjaśnił, iż wypłacona przez pozwanego kwota została przeznaczona na remont domu, leczenie i rehabilitację powoda. Poza tym rodzice powoda są obecnie osobami bezrobotnymi, utrzymują się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych i rodzinnego w kwocie 625 zł, z czego muszą utrzymać siebie i pięcioro dzieci.

Mając powyższe na uwadze powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go w całości od kosztów sądowych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na cel instytucji zwolnienia od kosztów sądowych, tj. zapewnienie stronie możliwości ochrony jej praw przed sądem, poprzez przejęcie przez Skarb Państwa ciężaru kosztów procesu, zwolnienie może nastąpić jedynie wyjątkowo, gdy strona ubiegająca się o taką pomoc wykaże, że jest osobą ubogą, bo tylko taka osoba nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 102 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z póź. zm.).

W przedmiotowej sprawie powód z pewnością nie jest w stanie w pełnej wysokości ponieść wymaganych kosztów sądowych, skoro jest małoletni (12 lat) i pozostaje wraz z czworgiem rodzeństwa na utrzymaniu bezrobotnych rodziców. Istotne jest także, że powód otrzymał w 2011r. kwotę zadośćuczynienia od pozwanego w wysokości 73.000 zł i środki te zostały już – jak twierdzi matka powoda - wydane. Niemniej jednak należy zauważyć, iż zgodnie z oświadczeniem matki powoda (k. 264) środki otrzymane od pozwanego nie zostały przeznaczone w całości na cele związane z poprawą zdrowia małoletniego M. (leczenie czy rehabilitacja), lecz także na remont domu.

Rodzice powoda, nie zgadzając się z wysokością otrzymanego od pozwanego zadośćuczynienia, powinni byli jednak w pierwszej kolejności zabezpieczyć z tej sumy środki na sfinansowanie – choćby częściowe – wymaganych opłat sądowych przyszłego procesu, a nie rozporządzać nią na cele poboczne, nie związane z likwidacją szkody (remont domu). Ponadto nie przedłożono rachunków, z których wynikałoby wydatkowanie kwoty 73.000 zł w całości. Z tych też względu, pomimo trudnej sytuacji finansowej powoda, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia w całości, uznając za usprawiedliwione uiszczenie przez powoda kwoty 2.000 zł tytułem części opłaty sądowej od pozwu.

Tym samym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. (...): 1) (...), 2) (...). R., (...). (...)/