Civil appeal dismissed; court upheld dismissal of fee waiver due to family income and prior compensation.

Sygn. akt IV Cz 354/13 Słupsk 20.06.2013r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny –Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jolanta Deniziuk po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu20 czerwca 2013r.. w Słupsku sprawy z powództwa K. W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zadośćuczynienie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 maja 2013r., sygn. akt I C 1875/12 postanawia: oddalić zażalenie. IV Cz 354/13

UZASADNIENIE

Postanowieniem Sądu Rejonowego oddalono wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych . W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem ,powód prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Jego dochód z tytułu pobieranej renty wynosi 1094,94 zł Podał ,że koszty utrzymania domu i zakupu leków to kwota łącznie około 500 zł miesięcznie . Żona utrzymuje się z emerytury w wysokości 1801,50 zł , zaś córka otrzymuje z tytułu umowy zlecenia kwotę 190 zł .Jednocześnie wnioskujący uzupełnił oświadczenie w zakresie kosztów utrzymania.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Z przedłożonego oświadczenia wynika, że łączny dochód rodziny kształtuje się na poziomie 3000 zł. Jest to suma wystarczająca , by zabezpieczyć z niej potrzebną kwotę na prowadzenie sprawy cywilnej. Nadto z treści pozwu wynika , że otrzymał już tytułem odszkodowania kotwę 50 000 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 102 ustęp 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie , błąd w ustaleniach faktycznych , polegający na mylnym przyjęciu , że powód jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny .

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art.102 ustęp 1 ustawy zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba , która złoży oświadczenie ,iż bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny nie jest wstanie tych kosztów ponieść. Przepis ten wyraźnie wskazuje jakie przesłanki powinny być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych. Jest to sytuacja majątkowa, rodzinna i dochodowa oraz niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. I takie okoliczności badał Sąd i instancji.

Zasadnie podnosząc , iż w pierwszej kolejności osoba ubiegająca się o taką pomoc winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał jakie przesłanki winien wnioskujący o zwolnienie od kosztów sądowych wykazać i jakie kryteria bierze pod uwagę Sąd , do którego taki wniosek wpłynął. Jak słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy - zasadą jest bowiem odpłatność postępowania cywilnego - i w istocie stanowi pomoc państwa (podatników) dla osób, dla których poniesienie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego siebie i rodziny.

Zatem osoba ubiegająca się o taką pomoc powinna najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, aż do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego , że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zwolnienie powoda od kosztów sądowych. Powód prowadzi wraz z żoną i córką wspólne gospodarstwo domowe. Osiągają stały dochód, który nie należy do najniższych .

Wprawdzie ponoszą już oprócz normalnych kosztów związanych z utrzymaniem wydatki na zakupów leków, tym niemniej podzielić należy rozważania Sądu o realnej możliwości wygospodarowania środków na prowadzenie procesu . Zwłaszcza, jeżeli uwzględni się okoliczności, iż powodowi wypłacono w 2010r. 50 000 zł odszkodowania .W sytuacji kiedy uznał ,że jest to kwota niewystraczająca i licząc się wobec tego z koniecznością wystąpienia na drogę sądową winien także wcześniej zabezpieczyć stosowne środki pieniężne. Nadto od zdarzenia upłynęło już prawie 4 lata , to także wystarczający okres na poczynienie oszczędności w wydatkach.

W tych okolicznościach należało , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 kpc orzec jak w sentencji postanowienia.