Court dismisses lower court ruling on mandatory insurance jurisdiction, allowing plaintiffs to choose venue via contract.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court overturned the regional court's decision to transfer the case to a different location based on mandatory jurisdiction rules. Plaintiffs argued that the lower court incorrectly interpreted the mandatory insurance law as excluding contractual venue selection, while the defendant claimed the court had no authority to examine venue sua sponte. The court ruled that the mandatory insurance statute establishes alternative jurisdiction, not exclusive jurisdiction, thereby permitting the parties to contractually agree on the Gliwice court and validating the removal of the venue defect.
Legislator headnote
AI generatedArt. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 202 k.p.c.: The provision on mandatory insurance establishes alternative jurisdiction, not exclusive jurisdiction, allowing parties to contractually select a court and permitting the removal of venue defects via agreement.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Cz 865/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Danuta Pacześniowska Sędziowie: SO Leszek Dąbek (spr.) SR (del.) Anna Hajda po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. B. i D. B. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 1317/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie. SSR (del.) Anna Hajda SSO Danuta Pacześniowska SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 865/14
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach w postanowieniu z dnia 9 04 2014r. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Końskich, uznając że w sprawie ma zastosowanie regulacja art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 05 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2013r.. poz. 392), który jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz jest przepisem ius cogens i nie może być zmieniony wolą stron, co oznacza, że wyłącza on zastosowanie art. 202 k.p.c. Skoro niewłaściwości miejscowej nie da się w tej sprawie usunąć za pomocą umowy stron, to musi być ona wzięta przez sąd pod uwagę z urzędu.
Orzeczenie zaskarżyli powodowie R. B. i D. B. , którzy wnosili o jego uchylenie i zasądzenie na ich rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucili orzeczeniu naruszenie przepisów: - art. 20 ustawy z dnia 22 05 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2013r.. poz. 392) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten stanowi o wyłącznej właściwości miejscowej, - art. 202 k.p.c. poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Powodowie dochodzą odszkodowania za szkody powstałe w ich majątku w wyniku wypadku drogowego. Sprawcę wypadku łączyła z pozwanym zakładem ubezpieczeń umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Została ona zaliczona do „ubezpieczeń obowiązkowych” o których mowa art. 4 ustawy z dnia 22 05 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2013r.. poz. 392).
Ich powództwo „obejmuje” zatem „roszczenia z tytułu ubezpieczeń wynikających z umów ubezpieczeń obowiązkowych” w rozumieniu regulacji art. 20 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którą może być ono wytoczone, bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Pozostawia ona zatem poszkodowanemu lub uprawnionemu z umowy ubezpieczenia prawo wyboru sądu przed którym mogą oni wytoczyć powództwo, co odpowiada konstrukcji instytucji „właściwości przemiennej” zdefiniowanej w art. 31 k.p.c. Uregulowana w powyższej regulacji właściwość sądu nie jest zatem „właściwością wyłączną” w rozumieniu regulacji art. 46 § 2 k.p.c. wobec czego - stosownie do regulacji art. art. 46 § 1 k.p.c. - strony niniejszego postępowania mogły umówić się na piśmie o poddanie wynikłego pomiędzy nimi sporu Sądowi Rejonowemu w Gliwicach (w świetle art. 20 ust. 1 nie jest on sądem właściwy miejscowo).
Występująca w sprawie niewłaściwość miejscową tego sądu można zatem usunąć za pomocy umowy stron i tym samym zgodnie z regulacją art. 202 zd. 1 k.p.c. Sąd Rejonowy mógł ją uwzględnić tylko za zarzut pozwanej zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, którego pozwana nie podniosła (w odpowiedzi na pozew, zajęła merytoryczne stanowisko w sprawie; k. 22-24). Dlatego brak było formalno-procesowych podstaw do wydania zaskarżonego orzeczenia, co czyni zażalenie uzasadnionym i prowadziło do skasowania tego orzeczenia (zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie).
Reasumując, zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego zażalenie powodów jako uzasadnione uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu o regulację art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. SSR (del.) Anna Hajda SSO Danuta Pacześniowska SSO Leszek Dąbek