Court dismissed appeal on mandatory territorial jurisdiction for compulsory insurance claims under special law.
Legislator summary
AI generatedThe District Court in Gliwice transferred the case to Kalisz based on the mandatory territorial jurisdiction of the victim's residence. The plaintiff appealed, arguing that the law provided only alternative jurisdiction and that the court should not examine territorial jurisdiction ex officio. The appellate court rejected these claims, ruling that the special law on compulsory insurance establishes exclusive jurisdiction based on the victim's location, which must be verified by the court regardless of the defendant's objections.
Legislator headnote
AI generatedArt. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 202 kpc: The special law on compulsory insurance establishes exclusive territorial jurisdiction based on the victim's residence, which the court must examine ex officio as it constitutes ius cogens and cannot be waived by the parties.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Cz 832/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Barbara Braziewicz Sędziowie: SO Lucyna Morys – Magiera SR (del.) Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 910/14 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Cz 832/14
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kaliszu wskazując, że jest to wyłączna właściwość związana z miejscem zamieszkania poszkodowanego. Zażalenie na to postanowienie złożył powód zarzucając mu naruszenie art. 20 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, gdyż nie stanowi on o właściwości miejscowej, lecz przemiennej oraz art. 202 kpc poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne i dlatego zostało oddalone. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz 392 ze zm.) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Powództwo na podstawie tego przepisu można wytoczyć więc wg właściwości ogólnej – miejsca siedziby pozwanej (art. 30 kpc) lub miejsca zamieszkania powoda, który zamieszkuje w okręgu właściwego dla Sądu Rejonowego w Kaliszu. Przepis ten został sformułowany z wykorzystaniem alternatywy rozłącznej i prawidłowa jego wykładnia prowadzi do wniosku, iż powód może wytoczyć powództwo wyłącznie przed jednym z sądów w nim wskazanych, z wyłączeniem art. 35 kpc, dlatego też przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujących kwestie właściwości.
Przepis ten ponadto jest regulacją prawą o charakterze ius cogens i nie może być zmieniony wolą stron (por. M. Serwach: [w:] Prawo ubezpieczeń gospodarczych. Komentarz. Tom I. Komentarz do przepisów prawnych o funkcjonowaniu rynku ubezpieczeń, Warszawa 2010 r., s. 781). Art. 202 kpc wskazuje, iż jedynie niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron bierze się pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego i tylko takiej właściwości sąd nie bada z urzędu. Z powyższego wynika, że właściwość miejscową w rozpoznawanej sprawie, jako wynikającą z przepisu o charakterze ius cogens sąd może badać z urzędu.
Dlatego też zarzuty zażalenia są nieuzasadnione, zaś przedstawione w załączeniu orzeczenia nie dotyczą rozpoznawanej sprawy, a przyjęcie w nich, iż art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych nie stanowi właściwości wyłącznej i jest możliwe jej badanie tylko na zarzut strony pozwanej jest spowodowane inną oceną prawną dokonaną przez sądy. Dodać tylko należy, że prawo wyboru sądu właściwego przyznane powodowi na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wskazuje w jakim zakresie powód może się wyłącznie poruszać składając pozew, a skoro niewłaściwości miejscowej sądu w rozpoznawanej sprawie nie da się usunąć za pomocą umowy stron, to musi ona zostać wzięta pod uwagę z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 385 kpc w związku z art. 397 § 1 i 2 kpc i art. 13 § 2 kpc oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zażalenie jako bezzasadne należało oddalić. SSR(del.) Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Lucyna Morys-Magiera