Legislator Case Law & Legislation
VI U 1029/14 AI generated

Social Security Court dismissed pension appeal; cooperative membership ended employment contract, disqualifying special conditions work period.

Case Number VI U 1029/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court dismissed the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant early retirement based on special working conditions. The applicant argued that his tenure from 1977 to 1998 at a cooperative constituted employment under a labor contract, but the court found that membership in the cooperative automatically terminated any prior employment relationship. Consequently, the court ruled that this period could not be counted as special working conditions, denying the applicant the right to early retirement.

Legislator headnote

AI generated

Art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 156 ust. 1 ustawy o spółdzielniach rolnych; Art. 157 ust. 1 ustawy o spółdzielniach rolnych; Membership in a cooperative automatically terminates an employment contract, meaning such periods cannot be counted as special working conditions for early retirement purposes.

Keywords

AI generated
cooperative membership employment contract termination early retirement conditions special working conditions social security pension labor relationship statutory interpretation

Cited Legislation

AI generated
Art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 156 ust. 1 ustawy o spółdzielniach rolnych
Art. 157 ust. 1 ustawy o spółdzielniach rolnych
Art. 477 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VI U 1029/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: K. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 4 marca 2014 r., znak: (...) w sprawie: K. W. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę oddala odwołanie. Sygn. Akt VIU 1029/14

UZASADNIENIE

[ Przewodniczący 00:01:23.150] Z...., zostanie wygłoszone uzasadnienie, które zastąpi..., zastępuje pisemne uzasadnienie wyroku. Decyzją z dnia 4 marca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił wnioskodawcy K. W. przyznania emerytury, dochodzonej na podstawie artykułu 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dziennik Ustaw z 2013 roku pozycja 1440 z późniejszymi zmianami w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Dziennik Ustaw z 1983 roku numer 8 pozycja 43 ze..., z późniejszymi zmianami. Wskazując, iż ubezpieczony do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udokumentował 15-tu lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Decyzja ta rozpoznawała wniosek ubezpieczonego o emeryturę z dnia 21 lutego 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji odmownej organ rentowy wskazał, iż od 25 lipca 1977 roku do 31 grudnia 1998 roku ubezpieczony wykonywał pracę w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, co nie daje prawa do przejścia na emeryturę w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 67 lat.

Jako członek spółdzielni wykonywał ubezpieczony pracę na rzecz tej spółdzielni w następstwie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku członkowskiego. W tym okresie ubezpieczony nie miał statusu pracownika i nie był zatrudniony na umowę o pracę. Organ rentowy podkreślił, że do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych, uprawniającego do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury nie wilcza się innych okresów zatrudnienia niż zatrudnienie w charakterze pracownika zatrudnionego na umowie o pracę. Jednocześnie organ rentowy wskazał, iż ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem wymaganym do emerytury w wymiarze 26-ciu lat, 7-miu miesięcy i 24 dni.

Odwołanie od tej decyzji wniósł ubezpieczony, domagając się zmiany decyzji i przyznania prawa do emerytury na podstawie artykułu 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczony w odwołaniu twierdził, że w okresie, którego nie uwzględnił organ rentowy to jest od 25 lipca 1977 roku do 31 grudnia 1998 roku był pracownikiem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K., zatrudnionym na umowę o pracę i powoływał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005 roku, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że decydująca jest ocena czy praca wykonywana jest, bądź była na podstawie stosunku pracy, a więc w charakterze pracownika czy też na podstawie innego stosunku zatrudnienia.

Z tym, że jeżeli istnieje rozbieżność pomiędzy nawiązanym formalnie stosunkiem pracy lub jego nazwą przyjętą przez strony a rzeczywistym stanem rzeczy w tym znaczeniu, iż praca faktycznie wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy w rozumieniu artykułu dwu..., 22 kodeksu pracy i wykazuje także inne cechy uważane za definiujące stosunek pracy, to istnieją zawsze podstawy do domagania się ustalenia, iż w istocie strony łączył stosunek pracy a nie inny stosunek zatrudnienia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie domagał się jego oddalenia podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje. Ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 24 lipca dz..., 1977 roku pracował, jako kierowca ciągnikowy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w Si..., w S.. Następnie od dnia 25 lipca 1977 roku na podstawie umowy o pracę podjął zatrudnienie w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej imienia W. P. w K.. Spór, spór w niniejszej sprawie dotyczył późniejszego okresu zatrudnienia ubezpieczonego w tej spółdzielni, gdyż ubezpieczony twierdził, iż także okres do 31 grudnia 1998 roku był okresem jego pracowniczego zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej.

Ubezpieczony w odwołaniu i w toku procesu powoływał się na świadectwo pracy wystawione przez tę spółdzielnię oraz na umowę o pracę, której odpis dołączył do odwołania z 25 lipca 1977 roku, a oryginał okazał na rozprawie. Rozważając ustalony stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy wskazał jed..., wskazuje jednakże zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazywał, aby ubezpieczony pracował w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. na podstawie stosunku pracy od dnia 1 stycznia 1978 roku. Wskazać bowiem należy, że na podstawie do..., dowodów z dokumentów zebranych w aktach osobowych ubezpieczonego, nadesłanych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w K., Sąd Okręgowy ustalił, że 30 grudnia 1977 roku ubezpieczony złożył wniosek o przyjęcie go w poczet członka Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. z dniem 1 stycznia 1978 roku.

Uchwałą Zarządu z dnia 30 grudnia tysiąc dziewięćset dziewięć..., 77 roku, uchwałą walnego zgromadzenia z tysiąc..., z 30 grudnia 1977 roku został przyjęty na członka spółdzielni i wpisany do rejestru członków spółdzielni. Następnie jak wskazują dokumenty w postaci kart ewidencji pracy i dochodów ubezpieczonego spółdzielcy, ubezpieczony był wynagradzany według dniówek obrachunkowych. A w dniu 22 maja 2002 roku zu..., wypowiedział ubezpieczony K. W., wypowiedział członkostwo w spółdzielni w ustawowym terminie. Zatem w okresie od 1 stycznia 1978 roku do 31 grudnia 1998 roku w okresie, który mógł być brany pod uwagę przy ocenie uprawnień do emerytury z artykułu 184 ustawy o emeryturach i rentach, ubezpieczony był członkiem spółdzielni.

W odwołaniu ubezpieczony twierdził, że był pracownikiem. Natomiast w, w czasie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania ubezpieczonego stwierdził on, że może pisał wniosek o przyjęcie na poczet, czy w poczet członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K...., w K.. Ja pisałem pismo, że wypowiadam członkostwo w tej spółdzielni. I że chyba był wynagradzany według dniówek obrachunkowych. Zgodnie z artykułem 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustępem 1 tego artykułu, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w artykule 32, 33, 39 i 40 jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: po pierwsze, okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych, do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w artykule 27.

Zgodnie z ustępem 2 tego artykułu emerytura, o której mowa w ustępie 1 przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych. [ koniec części 00:14:15.125] (...)_02 [ Przewodniczący 00:14:15.338] Były na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem zakładu na duch..., na dochody budżetu państwa. Artykuł 184 ustęp 1 mówiąc o dotychczasowych przepisach, wy..., ma na myśli przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Paragraf 2 ustęp 1 tego rozporządzenia stwierdza, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń, na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Ustęp 2 paragrafu 2 stwierdza, że okresy pracy, o których mowa w ustępie 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie paragrafu 1 ustępu 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.

Natomiast paragraf 4 ustęp 1 tego rozporządzenia mówi, iż pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki. Osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z paragrafu 4 ustępu 1 rozporządzenia wynika, zatem wyraźnie, że aby nabyć prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, osoba, która wnioskuje o świadczenie, musi mieć okres, musi mieć status pracownika i wykonywać pracę na podstawie stosunku pracy.

Natomiast zebrane w sprawie dowody wskazywały jednoznacznie na to, iż ubezpieczony, zwłaszcza dowody z akt osobowych, iż ubezpieczony był z..., nie miał statusu pracownika w okresie od 1 stycznia 1978 roku do 31 grudnia 1998 roku i również później, ale późniejszy okres nie jest brany pod uwagę przy ocenie uprawnień emerytalnych. Tylko był związany stosunkiem członkostwa, który jest, w sensie formalno-prawnym, innym stosunkiem prawnym, niż stosunek pracy. W potocznym rozumieniu pracownik może wykonywać pracę na różnych podstawach prawnych i uznaje, że jest to samo.

Natomiast w sensie prawnym, podstawa prawna zatrudnienia nie jest obojętna, zwłaszcza przy ocenie uprawnień emerytury, o której mowa w artykule 184 ustawy emerytalnej, w związku z artykułem 32 tej ustawy. To, że spółdzielnia, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w K. wystawiła ubezpieczonemu świadectwo pracy, nie mogło mieć decydu..., świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach i świadectwo pracy, nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem o podstawie prawnej wykonywania zatrudnienia nie decydują dokumenty prywatne, takie jak świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, czy też świadectwo pracy, lecz istota nawiązanego stosunku prawnego.

A z kolei dokumenty z na..., akt osobowych, nadesłanych przez spółdzielnię, wskazują wyraźnie, że ubezpieczony od 1 stycznia 1978 roku przyjęty został w poczet spółdziel..., członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej i dopiero w 2002 roku wypowiedział ten stosunek członkostwa. Ubezpieczony powoływał się na jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego, na jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego, ale wskazać należy, że w niniejszej sprawie dokumenty z akt osobowych w..., jednoznacznie wykluczały, aby ubezpieczony wykonywał pracę na podstawie stosunku pracy.

Jest szereg innych orzeczeń Sądu Najwyższego, w któ..., który w takim stanie faktycz..., które w takim stanie faktycznym wykluczały możliwość zakwalifikowania stosunku członkostwa w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, jako stosunku pracy. W wyroku z dnia 8 grudnia dwa tysiące dziewię..., dziewiątego roku I UK 186/09, opublikowanym w systemie informacji prawnej LEX pod numerem 57 78 10, Sąd Najwyższy wskazywał, że przyjęcie pracownika w poczet członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej powoduje dorozumiane rozwiązanie dotychczasowego stosunku pracy, za porozumieniem stron.

Członek Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) może pozostawać z tą spółdzielnią w pracowniczym stosunku pracy. Okres wykonywania pracy w charakterze członka spółdzielni nie może zostać zaliczony do okresu, od którego zależy nabycie prawa do wcześniejszej emerytury, z artykułu 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu tego orzeczenia, Sąd Najwyższy podkreślił, że aktem szczególnym regulującym wykonywanie pracy na, przez członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, jest Ustawa z dnia 16 września 1982 roku, Prawo spółdzielcze.

W artykule 155 paragrafie 1 tej ustawy stwierdzia, stwierdza się, że zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obow..., i obowiązek pracować w spółdzielni w rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni. Zgodnie z artykułem 156 paragrafem 1 tej ustawy, oprócz członków, spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników. Natomiast zatrudnienie osób niebędących członkami spółdzielni jest regulowane w artykule 157 ustawy. Przepis ten stanowi, że spółdzielnia poza członkami i domownikami, może zatrudniać stosownie do swoich potrzeb również inne osoby, na podstawie umowy o pracę lub na podstawie innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy.

Tak, więc z przepisów tych wynika, że członkowie spółdzielni produkcyjnej i ich domownicy mogą świadczyć pracę na rzecz spółdzielni wyłącznie w oparciu o stosunek członkostwa. Umowa o pracę lub umowy cywilnoprawne mogą zaś być zawierane jedynie z osobami, które nie są członkami Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Także w tym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku nawiązania z pracownikiem Spółdzielni Produkcyjnej stosunku członkostwa, dochodzi do dorozumianego rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron, a członek tej spółdzielni nie może pozostawać z nią w pracowniczym stosunku zatrudnienia.

W związku z tym nawet, gdy ubezpieczony powo..., zawarł umowę o pracę 25 lipca 1977 roku z Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną w K., to w momencie złożenia wniosku o przyjęcie w poczet członków i wydania uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o przyjęciu ubezpieczonego w poczet członków, ta umowa rozwiązała się za porozumieniem stron, a ubezpieczony stał się członkiem spółdzielni. Takie stanowisko prezentował Sąd Najwyższy także w orzeczeniu z 25 stycznia 2005 roku, w sprawie I UK 142/04, opublikowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego z 2005 roku numer 17 pozycja 272, a także Sąd Apelacyjny w Krakowie w orzeczeniu z dnia 10 kwietnia 2013 roku, III AUa 1428/12, opublikowanym w systemie informacji prawnej LEX pod numerem 131 32 95, jak również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie III AUa 181/12 i Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie III AUa 339/13.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy miał także na uwadze, iż nawet przy założeniu, że ubezpieczony wykonywał pr..., pracę na podstawie stosunku pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w Ś.. [ M 00:25:38.466] W Ś.. [ Przewodniczący 00:25:38.736] P...., przepraszam, w Ś.. No to okres i czy okres ten był okresem pracowniczego zatrudnienia ubezpieczonego, to ten okres pracy i tak był znacznie krótszy od wymaganego 15 letniego pra..., okresu pracowniczego zatrudnienia na podstawie, którego wykonywana byłaby praca w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Bez okresów z..., zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K...., w K., bez zaliczenia tego okresu, ubezpieczony nie spełnił warunku, o którym mowa w paragrafie 4 ustępie 1 powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku, a zatem nie spełnił wszystkich wymaganych przesłanek do nabycia prawa do emerytury, na podstawie artykułu 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym, na podstawie artykułu 477 ze znaczkiem 14 paragraf 1 kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie i orzekł jak w sentencji wyroku.

Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono.