Court allows consumer claim against insurer for unfair contract clause excluding VAT from car damage compensation.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court reversed the first-instance dismissal, ordering the insurance company to pay the full claim amount plus costs. The plaintiff argued that a clause in the insurance policy excluding VAT from compensation violated good morals and consumer interests, especially since the premium was calculated on the vehicle's gross value. The court found the clause abusive because it prevented full compensation despite the premium being based on gross value and the insurer having admitted the full loss amount.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 ust. 1 k.c.; Art. 361 § 2 k.c.; Art. 363 § 2 k.c.; Art. 479 § 43 k.p.c.: A contract clause excluding VAT from insurance compensation constitutes an unfair term violating good morals when the premium is calculated on the gross value, thereby preventing the insured from receiving full compensation for the loss.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 72/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jerzy Dydo Sędziowie: SO Piotr Rajczakowski SO Aleksandra Żurawska Protokolant: Agnieszka Ingram-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa D. B. przeciwko (...) SA z siedzibą w W. o zapłatę 752,37 zł na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 07 listopada 2014 r. sygn. akt I C 1572/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt. I i II w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 752,37 (siedemset pięćdziesiąt dwa złote 37/100) zł z odsetkami ustawowymi od 14 września 2012r. oraz 235 zł tytułem kosztów procesu; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 128 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn..akt II Ca 72/15
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7.11.2014r Sąd Rejonowy w Kłodzku I Wydział Cywilny oddalił powództwo D. B. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę 752,32 zł tytułem odszkodowania z ubezpieczenia komunikacyjnego (...) i obciążył go kosztami procesu. Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację złożył powód zaskarżając wyrok w całości i zarzucił naruszenie przepisu art.385 1 § 1 kc. przez uznanie , że postanowienie zawarte w § 22 pkt 7 Ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco dla klienta indywidualnego lub średniego przedsiębiorcy, zezwalające na ustalenie odszkodowania bez podatku VAT, nie narusza dobrych obyczajów i interesów ubezpieczonego.
Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie dochodzonej pozwem kwoty wraz z kosztami procesu. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Rozważania rozpocząć należy od zdefiniowania pojęcia „szkody” w rozumieniu przepisu art.361 § 2 kc. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przeważa pogląd, zgodnie z którym szkodą w rozumieniu powyższego przepisu jest różnica między stanem majątku poszkodowanego, jaki zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku, jaki istniałby, gdyby nie wystąpiło to zdarzenie.
W odniesieniu do szkody komunikacyjnej jest to w praktyce różnica pomiędzy wartością jaką pojazd przedstawiał w chwili wypadku, a jego wartością po wypadku. Jest przy tym niewątpliwe, że szkoda powstaje w chwili uszkodzenia samochodu. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje zatem z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać, bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę.
Niezależnie zatem od tego, czy poszkodowany naprawił uszkodzony samochód należy mu się od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie ustalone według zasad art.363 § 2 kc w związku z art.361 § 2 kc co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom usunięcia opisanej wyżej różnicy w wartości majątku poszkodowanego, a ściślej – kosztom przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku. Zgodnie z art.363 § 2 kc wysokość tak określonego odszkodowania powinna być ustalona według cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy, a zatem zgodnie z ustawą z dnia 26 lutego 1982 o cenach obejmować podatek VAT. ( vide uchwała SN z 15.11.2001r III CZP 68/01).
Postanowienie zawarte w § 22 pkt 7 Ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco dla klienta indywidualnego oraz małego i średniego przedsiębiorcy – w ocenie Sądu Okręgowego- narusza przepisy art.363 § 2 kc w związku z art.361 § 2 kc, ponieważ nie uwzględnia wynikającej z tych przepisów zasady pełnego odszkodowania. Takie postanowienie ogólnych warunków umowy jest jednocześnie sprzeczne z dobrym obyczajem i rażąco narusza interesy ubezpieczonego, ponieważ pozbawia ubezpieczonego pełnej rekompensaty z tytułu doznanej szkody i to w sytuacji gdy składka ubezpieczeniowa została wyliczona od wartości brutto samochodu (art.385 1 § 1 kc).
Bez znaczenia dla tej oceny jest fakt, że w rozpoznanej sprawie powód posiadał ubezpieczenie (...) w wariancie serwisowym, a dokonał wyboru rozliczania szkody w wariancie ustalenia wysokości szkody przez ubezpieczyciela. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że powód wybierając możliwość rozliczenia szkody na podstawie § 2 pkt 7 ogólnych warunków ubezpieczenia, wyraził zgodę na odszkodowanie pomniejszone o podatek VAT. Przeczy temu choćby fakt, że już po otrzymaniu decyzji o wypłacie odszkodowania złożył odwołanie. W tym miejscu należy również podkreślić, że wysokość należnego odszkodowania została ustalona przez stronę pozwaną i nie była kwestionowana przez powoda.
Skoro sama strona pozwana ustaliła, że należne odszkodowanie powinno wynosić 4023,54 zł, a jednocześnie wypłata odszkodowania jest niezależna od tego czy samochód został już naprawiony, nie ma podstaw do pomniejszenia odszkodowania o podatek VAT. Takie stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, że do rejestru klauzul abuzywnych pod numerami(...) zostały wpisane postanowienia z ogólnych warunków ubezpieczenia innych niż strona pozwana ubezpieczycieli, w których wycena kosztów naprawy samochodu nie uwzględniała podatku VAT. Postanowienia wpisane do rejestru klauzul abuzywnych pod numerami (...) są tożsame, a niewątpliwie przynajmniej podobne do postanowienia § 22 pkt 7 z Ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco strony pozwanej.
Sąd Okręgowy ma świadomość, że rozumienie przewidzianej w art.479 ( 43) kpc prawomocności rozszerzanej nie jest w orzecznictwie SN jednolite i ewoluuje ono w kierunku uznania, że rozszerzona prawomocność nie odnosi się do wszystkich stosunków handlowych regulowanych umowami zawierającymi klauzulę o treści tożsamej lub zbliżonej do uznanej za niedozwoloną (vide wyrok SN z 30.05.2014r III CSK 204/13), nie można zatem tylko na podstawie samego faktu wpisania do rejestru klauzul abuzywnych postanowień tożsamych lub podobnych rozstrzygać czy konkretne postanowienie ogólnych warunków umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta.
Dlatego też Sąd Okręgowy dokonał własnej oceny postanowienia zawartego w § 22 pkt 7 Ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco strony pozwanej i doszedł do przekonania, że to postanowienie narusza równowagę kontraktową stron i stanowi nieusprawiedliwioną dysproporcję – na niekorzyść konsumenta – praw i obowiązków wynikających z umowy, jest więc klauzulą abuzywną w rozumieniu art. 385 ( 1) § 1 kc i nie wiąże powoda. Z powyższych względów na podstawie art.386 § 1 kpc Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok zasądzając dochodzone pozwem roszczenie.
O kosztach procesu za I i II instancję orzeczono na podstawie art.98 kpc. Na koszty procesu składają się opłaty sądowe od pozwu i apelacji oraz koszty zastępstwa prawnego przy przyjęciu stawki minimalnej przewidzianej w rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie /…/. Skrótowa forma uzasadnienia jest zgodna z art.387 § 2 1 kpc.