Legislator Case Law & Legislation
V ACa 748/14 AI generated

Appeal dismissed; insurer liable for damages but not late interest from October 2011 due to prior refusal.

Case Number V ACa 748/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the first-instance judgment awarding damages and future liability. The court found that while the insurer admitted liability for the accident damages, it had already refused payment of the full compensation amount in October 2011. Consequently, the court ruled that statutory interest should have run from that refusal date, not the later date set by the lower court, thereby validating the original decision on interest calculation.

Legislator headnote

AI generated

Art. 385 k.p.c.; Art. 98 § 1, 3 k.p.c.; Art. 391 § 1 k.p.c. - Where an insurer refuses payment of compensation, the period for calculating statutory interest begins from the date of such refusal, not from the date of the court's final judgment.

Keywords

AI generated
statutory interest calculation insurance liability civil compensation refusal of payment appeal dismissal damage assessment civil procedure code

Cited Legislation

AI generated
Art. 385 k.p.c.
W tym stanie rzeczy , na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalono apelację .
Art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na mocy art. 98 §§ 1 i 3 k.p.c.
Art. 98 § 3 k.p.c.
O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na mocy art. 98 §§ 1 i 3 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany uległ w postępowaniu apelacyjnym w całości .
art. 481 § 1 k.c
Zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 481 § 1 k.c.
art. 445 § 1 k.c
Przewidziana w art. 445 § 1 k.c.
art. 385 k.p.c
W tym stanie rzeczy , na podstawie art. 385 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V ACa 748/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Artur Lesiak Sędziowie: SA Teresa Sobolewska SO del. Arkadiusz Kuta (spr.) Protokolant: stażysta Karolina Petruczenko po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa J. G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt I C 2284/11 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt V ACa 748/14

UZASADNIENIE

J. G. zażądał zasądzenia od (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 105.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 14 października 2011 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 22.621 zł odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty . Domagał się także ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości . Pozwany Zakład (...) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenia kosztów procesu . Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 roku zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz J.

G. kwotę 105.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 października 2011 roku do dnia zapłaty oraz ustalił , że pozwany będzie ponosić odpowiedzialność za mogące pojawić się w przyszłości skutki wypadku , któremu uległ powód w dniu (...) roku . W pozostałej części powództwo oddalono . Postanowiono o zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kwoty 7.685 zł kosztów procesu i nakazano pobrać od stron koszty sądowe . Ustalił Sąd pierwszej instancji , że K. L. , ubezpieczona w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym Towarzystwie (...) została skazana za to , że w dniu (...) roku w T. naruszyła zasady ruchu drogowego i nie ustąpiła pierwszeństwa przejazdu J.

G. jadącemu motocyklem , w wyniku czego doprowadziła do zderzenia pojazdów , w następstwie którego powód doznał obrażeń ciała w postaci(...) (...) , powodując ciężkie obrażenia stanowiące bezpośrednie zagrożenie utraty życia oraz (...) . U powoda konieczne było przeprowadzenie operacji(...) . (...) (...). Do dnia 1 października 2009 roku powód przebywał w oddziale(...). Następnie został przeniesiony na oddział (...). Przebywał tam około trzech tygodni . Jeszcze na oddziale (...)Gdy był już w domu to nadal miał problem z samodzielnym poruszaniem się . (...) Z punktu widzenia(...) powód jest obecnie w pełni sprawny przy czynnościach dnia codziennego .

Może natomiast wymagać pomocy przy wykonywaniu ciężkich prac fizycznych związanych z dźwiganiem . (...)Wymaga on również pomocy przy wykonywaniu prac (...) (...). W chwili obecnej powód nie wymaga leczenia (...) . Wskazana jest natomiast okresowa kontrola (...) . Leczenie(...) zostało zakończone . (...) Przypomniał dalej Sąd Okręgowy , że nie było okolicznością sporną , że powód uległ wypadkowi komunikacyjnemu oraz że sprawczyni tego wypadku korzystała z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w pozwanym Zakładzie (...) .

Sporna była natomiast wysokość świadczenia należnego powodowi w związku z tym wypadkiem . Pozwany uważał , że dotychczas wypłacone świadczenie jest wystarczające . Przytoczono treść artykułu 445 § 1 k.c. i 444 § 1 k.c. - w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia , sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę . W takim przypadku naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty . Sąd uznał za zasadne roszczenie powoda o zasądzenie dalszej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 105. 000 zł .

Powód w młodym wieku uległ bardzo ciężkiemu wypadkowi . Stanowił on realne zagrożenie dla jego życia oraz zdrowia i pozostawił trwałe skutki . Powód będzie je odczuwać do końca życia . Proces leczenia był ciężki , bolesny i długotrwały . Powód nie wymaga dalszych zabiegów leczniczych , (...). Oznacza to dla niego istotne dolegliwości odczuwalne na co dzień .(...). Myślał szczególnie o zawodzie żołnierza . Po wypadku musiał z tych planów zrezygnować . (...) Nie można także wykluczyć jakiś skutków tego zabiegu mogących pojawić się w przyszłości .

Przemawiało to za uwzględnieniem żądania powoda , aby ustalić odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku mogące pojawić się w przyszłości . Sąd dał wiarę zeznaniom świadków oraz powoda dotyczącym jego stanu psychicznego w okresie bezpośrednio po wypadku , czy też już po powrocie do domu . Obecnie jednak powód funkcjonuje prawidłowo . Nie występuje u niego zespół stresu pourazowego . Ustalenia te skłoniły Sąd Okręgowy do zasądzenia dochodzonej przez powoda kwoty z tytułu zadośćuczynienia . Prawidłowe było także domaganie się odsetek od tej kwoty od dnia 14 października 2011 roku , skoro w dniu 13 października 2011 roku pozwany zajął ostateczne stanowisko co do odmowy wypłaty większego świadczenia .

Sąd pierwszej intencji oddalił żądanie odszkodowania jako nieudowodnione . Część opisywanych przez powoda materialnych skutków wypadku uznano za czysto teoretyczne - nie mieszczące się w granicach normalnego następstwa zdarzeń . W apelacji (...) Spółki Akcyjnej w W. , skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu o odsetkach ustawowych za okres od 14 października 2011 roku do 16 lipca 2014 roku , wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez określenie daty początkowej płatności odsetek od zasądzonej kwoty 105.000 zł od dnia 17 lipca 2014 roku , to jest dnia wyrokowania .

Zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 481 § 1 k.c. i 817 k.c. przez przyjęcie , że pozwany pozostawał w opóźnieniu w zapłacie kwoty 105.000 zł od 14 października 2011 roku , w sytuacji gdy zasądzone zadośćuczynienie odpowiada warunkom i kryteriom z daty wyrokowania . W uzasadnieniu wskazywano na wysokość świadczeń spełnionych w postępowaniu likwidacyjnym , ich realną wartość obecnie , a nadto zasadę , że zadośćuczynienie ustala się według stanu istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy . Argumenty te uzasadniać mają zasądzenie odsetek od daty wyrokowania .

Odsetki zasądzone przez Sąd pierwszej instancji prowadzić mają do faktycznego powiększenia świadczeń , które przypadły powodowi , czyniąc ich łączny wymiar wygórowanym . Dopiero na etapie postępowania sądowego ustalone zostały wszystkie okoliczności dotyczące zdrowia poszkodowanego , które stały się podstawą zasądzenia dalszego zadośćuczynienia . J. G. złożył odpowiedź na apelację domagając się jej oddalenia i zasądzenia kosztów procesu za drugą instancję .

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja (...) Spółki Akcyjnej w W. okazała się bezzasadna . Pozwany ograniczył się do zarzutu wadliwego określenia terminu , od którego należą się powodowi odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia . Nie ma podstaw aby odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty przyznać powodowi dopiero od daty wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji . Sąd ten nie wskazał zresztą na mierniki stanowiące zazwyczaj punkt odniesienia przy ocenie rozmiaru zasądzonego świadczenia , jako odpowiedniego do realiów społeczno – ekonomicznych .

Nie ma więc podstaw do stosowania metody polegającej na odwoływaniu się do wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z daty orzekania . Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia z tytułu czynu niedozwolonego ma charakter bezterminowy , co oznacza , że staje się ono wymagalne po wezwaniu do zapłaty . Dłużnik , który nie spełnia świadczenia niezwłocznie popada w opóźnienie , a to uzasadnia zapłatę odsetek ustawowych ( art. 481 §§ 1 i 2 k.c. ) . Roszczenie to ma charakter obiektywny , niezależny od zawinienia dłużnika .

Dotyczy to także ubezpieczyciela , z tym jednak zastrzeżeniem , że ma on określony ustawą termin na przeprowadzenie tzw. postępowania likwidacyjnego . Termin wymagalności roszczeń powoda określały więc przepisy art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( obecnie tekst jednolity z 2013 roku Dziennik Ustaw pozycja 392 ) . Zgodnie z tymi przepisami zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie ( zadośćuczynienie ) w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie ( ust. 1 ) .

W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie , o którym mowa w ust. 1 , okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe , odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia , w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe ( ust. 2 ) . Gdyby ubezpieczyciel wypłacił zadośćuczynienie w terminie wynikającym z tych przepisów uprawniony miałby możliwości czerpania korzyści z tego świadczenia . Powód zgłosił szkodę pozwanemu w dniu 15 lutego 2010 roku .

Już wówczas żądał zadośćuczynienia w wysokości 265.000 zł . Gdyby zasądzić odsetki od znaczącej części tego roszczenia ( 105.000 zł ) dopiero od dnia wydania wyroku uwzględniającego powództwo doszłoby do nieusprawiedliwionego pogorszenia sytuacji prawnej J. G. . Stanowiska tego nie podważa argument o pozostawieniu wysokości zadośćuczynienia , w pewnym zakresie , uznaniu sądu . Przewidziana w art. 445 § 1 k.c. możliwość przyznania przez sąd odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę nie zakłada bowiem dowolności ocen , a jest jedynie konsekwencją niewymiernego w pełni charakteru okoliczności decydujących o doznaniu krzywdy i jej rozmiarze .

Ubezpieczyciel nie odżegnywał się od wypłaty zadośćuczynienia co do zasady , a tylko nie doszacował jego wysokości . Rozmiar krzywdy , potwierdzony w toku niniejszego postępowania opiniami biegłych sądowych i stanowiący podstawę do zasądzenia na rzecz powoda dalszej kwoty zadośćuczynienia , mógł być jednak ustalony przez pozwanego na podstawie dokumentacji przedłożonej mu w toku postępowania likwidacyjnego . Będąc profesjonalistą z zakresu likwidacji szkód i posiadając niezbędną dokumentację , pozwany był zobowiązany do oceny rozmiaru obrażeń powoda , ich trwałości , skali cierpień i ograniczeń w stosunku do stanu przed wypadkiem .

W maju 2010 roku przeprowadzono przecież końcowe badanie lekarskie . Ubezpieczyciel dysponował także materiałami z akt sprawy karnej przeciwko sprawcy wypadku , w tym wyrokiem skazującym zawierającym opis obrażeń doznanych przez powoda . Sądzić należy , że już wówczas istniały podstawy dla przeprowadzenia trafnej oceny rozmiaru krzywdy . Gdyby ostatecznie przypisać znaczenie okolicznościom , które sam ubezpieczyciel uznaje za kluczowe , to jest czasowi zakończenia procesu leczenia następstw wypadku , to roszczenie o zadośćuczynienie było wymagalne wiosną 2011 roku .

Według pisma pozwanego z dnia 13 października 2011 roku ( patrz akta ubezpieczeniowe – w załączeniu ) proces leczenia trwał około 1,5 roku , a więc zakończył się w marcu 2011 roku . Pozostaje to w zgodzie z treścią opinii biegłego (...) M. S. z 8 maja 2013 roku , który za datę zakończenia leczenia zasadniczych obrażeń ciała doznanych przez powoda uznał 28 marca 2011 roku . Zakładając , że ocena skutków wypadku zająć mogła , przewidziane ustawą 14 dni , roszczenie o pozostałą , niewypłaconą wcześniej część zadośćuczynienia , stało się wymagalne w kwietniu 2011 roku .

Stąd zasądzenie odsetek ustawowych od daty określonej w zaskarżonym wyroku nie naruszało prawa . Wskazać można jeszcze , że dla określenia daty rozpoczynającej bieg okresu naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia nie miało znaczenia kiedy pozwany Zakład (...) odmówił wypłaty żądanej przez powoda należności . Chybione jest stanowisko Sądu Okręgowego , jakoby słusznie domagano się odsetek od zasądzonego zadośćuczynienia od dnia 14 października 2011 roku , skoro w dniu 13 października 2011 roku pozwany zajął ostateczne stanowisko co do odmowy wypłaty większego świadczenia .

Datę tą określono prawidłowo , ale tylko o tyle , że przypadała ona już w okresie kiedy pozwany Zakład (...) pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia . W tym stanie rzeczy , na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalono apelację . O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na mocy art. 98 §§ 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany uległ w postępowaniu apelacyjnym w całości . Powodowi należał się zatem zwrot poniesionych kosztów , które ograniczały się do wynagrodzenia jego pełnomocnika będącego adwokatem .

Jego wysokość określono na podstawie §§ 6 pkt 5 i 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie / … / ( tekst jednolity z 2013 roku Dziennik Ustaw pozycja 461 ) .