Legislator Case Law & Legislation
VIII Ga 227/14 AI generated

Appeal dismissed; prior final judgment on debt enforceability binds current case under res judicata. Court rejects new argument on penalty claim validity. Appeal dismissed; prior final judgment on debt enforceability binds current case under res judicata. Court rejects new argument on penalty claim validity.

Case Number VIII Ga 227/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the defendant's appeal against the lower court's judgment ordering payment of outstanding debts. The plaintiff argued for the enforceability of a penalty claim based on a 2010 set-off declaration, while the defendant contested the validity of this claim. The court ruled that the issue of the penalty's enforceability was already finally decided in a previous case between the same parties, making the current dispute bound by the principle of res judicata.

Legislator headnote

AI generated

Art. 365 § 1 k.p.c.; Art. 366 k.p.c.; Art. 385 k.p.c.; Art. 98 k.p.c.; Art. 99 k.p.c.; Art. 455 k.c. The principle of res judicata binds the court to the legal conclusions of a final judgment in identical proceedings between the same parties, preventing re-examination of the same legal issues even if the prior reasoning was flawed.

Keywords

AI generated
res judicata final judgment binding precedent enforceability of debt set-off declaration penalty claim appellate review

Cited Legislation

AI generated
Art. 365 § 1 k.p.c.
Orzeczenia wydane w tych sprawach nie mają wprawdzie mocy wiążącej w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak tożsamości stron (art. 365 § 1 k.p.c.), ale z pewnością podlegały ocenie Sądu w ramach swobodne oceny dowodów zgodnie z regułami art.
Art. 366 k.p.c.
365 i art. 366 Kpc, z racji tego, iż omawiany wyrok z dnia 18.09.2014r.
Art. 385 k.p.c.
jest prawidłowy a zarzuty apelacji bezzasadne, co skutkowało oddaleniem apelacji w myśl art. 385 kpc.
Art. 98 k.p.c.
, uwzględnił w całości wszystkie powództwa i zasądził na rzecz powoda kwoty dochodzone wyżej wymienionymi pozwami wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami procesu , o których orzekł zgodnie z art. 98 i 99 kpc.
Art. 99 k.p.c.
z art. 99 kpc , zasądzając na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego poniesione w postępowaniu odwoławczym , liczone od wszystkich połączonych spraw w łącznej kwocie 9.900 zł ( 8 x 1.200 zł oraz 300 zł ).
Art. 455 k.c.
III CZP 76/14 , należy wskazać że wierzytelność staje się wymagalna w terminie wynikającym z art. 455 k.c. W sytuacji jednak gdy kwestia wymagalności owej wierzytelności została na gruncie niniejszej sprawy prawomocnie przesądzona , Sąd odwoławczy nie mógł orzec w tej materii inaczej.
art. 227 k.p.c
W ocenie Sądu okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione w oparciu o opisane wyżej dokumenty i dopuszczenie dalszych dowodów przyczyniłoby się tylko do zbędnego wydłużenia postępowania (art. 227 k.p.c., art.
art. 217 § 3 k.p.c
227 k.p.c., art. 217 § 3 k.p.c.).
art. 498 k.c
Nie ulega wątpliwości, że skuteczność oświadczenia o potrąceniu zależy od spełniania przez podlegające potrąceniu wierzytelności przesłanek z art. 498 k.c.
art. 451 § 1 k.c
Zgodnie bowiem z art. 451 § 1 k.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt. VIII Ga 227/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sędzia SSO Marek Tauer SO Wojciech Wołoszyk (spr.) SR del. Dorota Podolska – Skwierczyńska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Bereszyńska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: (...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko: (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2014r. sygn. akt VIII GC 485/14 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.900 zł ( dziewięć tysięcy dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Sygn. akt VIII Ga 227/14

UZASADNIENIE

(...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. pozwami wniesionymi w sprawach o sygnaturach akt : VIII GNc 774/14, VIII GNc 775/14, VIII GNc 776/14, VIII GNc 777/14, VIII GNc 778/14, VIII GNc 779/14, VIII GNc 781/14, VIII GNc 782/14 oraz VIII GNc 784/14 domagało się od pozwanego - (...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zapłaty szeregu należności. W sprawie o sygn. akt VIII GNc 774/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.543,32 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.555,32 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 775/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.562,52 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.574,52 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 776/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.520,91 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.532,91 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 777/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.514,50 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.526,50 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 778/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.495,30 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.507,30 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 779/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.492,10 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.504,10 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 781/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.437,68 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.449,68 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 782/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.421,67 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.433,67 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 784/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 1.924,70 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 1.284,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 640,70 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W uzasadnieniu pozwów powód wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał sprzedaży na rzecz pozwanego skrobi ziemniaczanej, której jest producentem, a pozwany towar zakupił i odebrał.

Powód podał w szczególności , że na wierzytelność objętą pozwami składają się roszczenia, których wysokość i wymagalność stwierdzona została wymienionymi powyżej fakturami VAT i potwierdzona dowodami dostawy. Powód powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt VIII GC 232/14, gdzie sąd rozstrzygał w „analogicznej sprawie". W sprzeciwach od wymienionych nakazów zapłaty pozwany wnosił o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami postępowania.

W uzasadnieniu przyznał, że wiązała go z powodem umowa sprzedaży skrobi ziemniaczanej, w wykonaniu której powód wystawił faktury VAT wymienione w pozwach, których pozwany nie uregulował. Podnosił jednak przede wszystkim , że zakupił od (...) Sp. z o.o. (zwanej dalej (...)), umową cesji zawartą dnia 27 lipca 2010 r., wierzytelność wobec powoda. (...) zawiadomiła powoda o dokonanej cesji. Następnie pozwany dokonał potrącenia wierzytelności nabytych od (...) z wzajemnymi wierzytelnościami powoda, w tym również wierzytelnościami objętymi pozwami w wymienionych na wstępie sprawach, w wyniku czego wierzytelności wygasły.

Po skutecznym wniesieniu sprzeciwów od wydanych w powyższych sprawach nakazów zapłaty toczyły się one w trybie zwykłym. Zarządzeniami z dni 8 kwietnia 2014 roku, 17 kwietnia 2014 roku, 15 maja 2014 roku zarządzono połączenie spraw zarejestrowanych pod sygnaturami: VIII GC 485/14, VIII GC 486/14, VIII GC 487/14, VIII GC 488/14, VIII GC 513/14, VIII GC 584/14, VIII GD 725/14, VIII GC 727/14 oraz VIII GC 732 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalsze ich prowadzenie pod sygnaturą akt VIII GC 485/14. Sąd Rejonowy rozpoznając łącznie przedmiotowe sprawy ustalił, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powód sprzedawał pozwanemu skrobię ziemniaczaną.

Pozwany odebrał towar. Fakt dokonania sprzedaży została potwierdzona fakturami VAT, wystawionymi przez powoda o numerach: • (...) z dnia 8 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 10 marca 2010 roku, • 040/01-10/FVS z dnia 18 stycznia 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 19 marca 2010 roku, • (...)S z dnia 15 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 17 marca 2010 roku, • (...) z dnia 2 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 4 marca 2010 roku, • (...) z dnia 2 marca 2010 roku na kwotę 1.284,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 1 kwietnia 2010 roku, • (...) z dnia 23 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 25 marca 2010 roku, • (...) z dnia 18 marca 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 17 kwietnia 2010 roku, • (...)z dnia 12 marca 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 11 kwietnia 2010 roku, • (...) z dnia 25 stycznia 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 26 marca 2010 roku.

Pozwany nie zapłacił za dostarczoną mu skrobię pomimo upływu terminu płatności, wskazanych na wystawionych przez powoda fakturach. W dniu 27 lipca 2010 r. pozwany zawarł umowę cesji z (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. Przedmiotem tej umowy był przelew szeregu wierzytelności przysługujących cedentowi - (...) względem (...)Sp. z o.o. w B. (zwanego dalej (...) powoda w niniejszej sprawie) z tytułu dostawy ziemniaków na łączną kwotę 100.298,74 złotych.

1) nr (...) z dnia 15.09.2009 r. na kwotę 37.388,20 zł - z terminem płatności do dnia 14.12.2009roku, przy czym przedmiotem cesji była część tej wierzytelności w kwocie 30.799,06 złotych, 2) nr (...) z dnia 18.09.2009 roku na kwotę 38.833,08 złotych - z terminem płatności do dnia 17.12.2009 r., 3) nr (...) z dnia 23.09.2009 roku na kwotę 57.307,86 złotych - z terminem płatności do dnia 22.12.2009 roku, przy czym przedmiotem cesji była część tej wierzytelności w kwocie 30.666,60 złotych. W piśmie z dnia 28 lipca 2010 roku pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności objętych cesją z dnia 27 lipca 2010 roku w łącznej wysokości złotych, opisanych w fakturach VAT nr (...) z wzajemnymi wierzytelnościami powoda względem pozwanego z tytułu sprzedaży skrobi, potwierdzonych trzynastoma wymienionymi i opisanymi w oświadczeniu fakturami VAT na łączną kwotę 100.298,74 złotych.

Wśród wymienionych faktur znajdowały się również faktury VAT o numerach (...). W dniu 1 marca 2012 roku powód skierował do Sądu Rejonowego we Włocławku wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie spłaty zadłużenia wynikającego z szeregu wymienionych w nim faktur VAT, w tym spornych faktur VAT. W sprawie o sygn. akt V GCo 27/12 nie doszło do zawarcia ugody. Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe stron złożone w toku sprawy poza wnioskami o przeprowadzenie dowodu z dokumentów. W ocenie Sądu okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione w oparciu o opisane wyżej dokumenty i dopuszczenie dalszych dowodów przyczyniłoby się tylko do zbędnego wydłużenia postępowania (art. 227 k.p.c., art. 217 § 3 k.p.c.).

Sąd Rejonowy zważył , iż w sprawie bezspornym było, że strony zawarły umowę kontraktacji skrobi ziemniaczanej w zakresie potwierdzonym fakturami VAT o numerach (...). Pozwany nie negował , że w terminie płatności określonym w wymienionych fakturach VAT nie zapłacił wynikających z nich należności. Głównym środkiem obrony strony pozwanej był natomiast zarzut umorzenia dochodzonej przez powoda wierzytelności jeszcze przed procesem, wskutek oświadczenia pozwanego z dnia 28 lipca 2010 roku o potrąceniu wzajemnych wierzytelności stron.

W przedmiotowym oświadczeniu pozwany przedstawił do potrącenia wierzytelności wobec powoda nabyte przez niego - jak twierdził - od (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. w drodze cesji z dnia 27 lipca 2010 roku. Nie ulega wątpliwości, że skuteczność oświadczenia o potrąceniu zależy od spełniania przez podlegające potrąceniu wierzytelności przesłanek z art. 498 k.c. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że umowa cesji, na którą powołuje się pozwany była bezprzedmiotowa, gdyż wierzytelności, których dotyczyła nie istniały w dacie dokonywania przelewu.

Jak wynika bowiem z przedłożonych do akt dokumentów wierzytelności te zostały umorzone w drodze kompensaty dokonanej na mocy oświadczenia zbywcy wierzytelności - (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 25 stycznia 2010 roku, złożonego (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2010 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością potrąciło przysługującą mu wierzytelność w kwocie 173.806,29 złotych z tytułu kary umownej za nie wywiązanie się przez (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z wiążącej strony umowy kontraktacji nr (...) z wzajemnymi wierzytelnościami (...) względem (...) na łączną kwotę 429.334,97 złotych.

Kwota 429.334,97 złotych obejmowała między innymi należności z tytułu umowy kontraktacji nr (...) potwierdzone fakturami VAT o numerach: (...) z 10.09.2009 roku, (...) z 15.09.2009 roku, (...) z 18.09.2009 roku, (...) z 23.09.2009 roku, (...) z 26.09.2009 roku, (...) z 30.09.2009 roku i (...) z 02.10.2009 roku. W związku z tym, że przedstawiona do potrącenia kara umowna obciążająca (...) była niższa niż wierzytelność przysługująca (...) od (...), w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 roku (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wezwała (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością do wskazania, których wierzytelności (faktur) - spośród tych objętych oświadczeniem z 25 stycznia - dotyczy skutek umorzenia.

Poinformowała też, iż brak oświadczenia w tym zakresie w terminie dwóch dni spowoduje objęcie potrąceniem faktur: nr (...) (częściowo - do kwoty 30.666,60 złotych). Zgodnie bowiem z art. 451 § 1 k.c. dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. W myśl § 2, jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

Z mocy z art. 503 k.c. przepisy o zaliczeniu zapłaty stosuje się odpowiednio do potrącenia. Termin do wskazania sposobu zarachowania wzajemnych wierzytelności upłynął bezskutecznie, w związku z czym umorzeniu uległy wierzytelności z faktur VAT wskazanych przez (...) w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 roku. W konsekwencji wierzytelności z faktur VAT nr (...) - do kwoty 30.666,60 złotych nie istniały już w dacie zawierania przez pozwanego i (...) umowy cesji z dnia 27 lipca 2010 roku. Okoliczność umorzenia wspomnianych wierzytelności przed datą sporządzenia cesji potwierdzają również ustalenia sądów poczynione w innych sprawach sądowych pomiędzy (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, do których odwołuje się powód.

Orzeczenia wydane w tych sprawach nie mają wprawdzie mocy wiążącej w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak tożsamości stron (art. 365 § 1 k.p.c.), ale z pewnością podlegały ocenie Sądu w ramach swobodne oceny dowodów zgodnie z regułami art. 233 § 1 k.p.c. Reasumując powyższe rozważania, skoro pozwany nie nabył wspomnianych wyżej wierzytelności z faktur VAT nr (...) (w części), to nie mógł ich też przedstawić skutecznie do potrącenia. W konsekwencji oświadczenie pozwanego o potrąceniu z dnia 28 lipca 2010 roku nie wywołało pożądanych przez niego skutków prawnych w postaci umorzenia wzajemnych wierzytelności stron.

Sąd miał jednocześnie na uwadze, że potwierdzenie zgodności sald stron na dzień 31 grudnia 2012 roku (k. 64 akt o sygn. VIII GC 485/14), nie był podpisany przez strony, a powód zaprzeczył jego mocy dowodowej. Dokument ten ma znaczenie jedynie księgowe i zdaniem sądu nie może stanowić uznania roszczeń. Skoro w przedmiotowej sprawie nie było wątpliwości co do tego, że powód wykonał prawidłowo wiążącą go z powodem umowę kontraktacji, a podnoszony przez pozwanego zarzut wygaśnięcia roszczenia powoda wskutek potrącenia dokonanego przed procesem okazał się nieskuteczny, to żądanie powoda dotyczące zapłaty należnego mu wynagrodzenia ocenić trzeba za w pełni uzasadnione - również w zakresie odsetek za opóźnienie.

Bezsporne było to, że pozwany nie uregulował faktur VAT : (...), (...), (...), (...) , (...) , (...) , (...), (...), (...) ani w terminach płatności faktur, ani do dnia wytoczenia powództw połączonych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 613 k.c. oraz art. 481 § 1 i 2 zd. 1 kc i art. 482 k.c. Sąd Rejonowy , wyrokiem z dnia 23 czerwca 2014 r. , uwzględnił w całości wszystkie powództwa i zasądził na rzecz powoda kwoty dochodzone wyżej wymienionymi pozwami wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami procesu , o których orzekł zgodnie z art. 98 i 99 kpc.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany , zaskarżonemu wyrokowi zarzucając : I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 498 k. c. w zw. z :

a) art. 455 oraz 509 k. c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie powoda o potrąceniu wierzytelności w przypadku niespełnienia przez tę wierzytelność przesłanki wymagalności w dacie jego złożenia, wywołało skutki prawne, a w konsekwencji uznanie, iż umowa cesji zawarta między pozwaną a (...)sp. z o.o. była bezprzedmiotowa, podczas gdy była to umowa ważna i skuteczna;

b) z art. 499 k.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż oświadczenie pozwanej o potrąceniu wierzytelności nabytych od (...)sp. z o.o. z wzajemnymi wierzytelnościami powódki dochodzonymi w niniejszej sprawie jest bezskuteczne i nie doszło do ich umorzenia. II. naruszenie przepisów prawa procesowego 1) art. 233 § 1 k. p. c.:

a) poczynieniu sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego wyroku poprzez błędne przyjęcie i uznanie za udowodnione faktów, iż wierzytelności będące przedmiotem umowy cesji między pozwaną a (...) Sp. z o.o. uległy umorzeniu w wyniku złożenia oświadczenia o potrąceniu przez powódkę przed dniem dokonania przelewu;

b) w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. polegające na dokonaniu dowolnej nie zaś swobodnej oceny dowodów, poprzez to, że na podstawie orzeczeń innych sądów, Sąd I instancji uznał za udowodnione, iż wierzytelności będące przedmiotem cesji między pozwaną, a (...) Sp. z o.o. uległy umorzeniu, podczas gdy pozwana nie była stroną ww. postępowań, a zatem nie jest związana orzeczeniami wydanymi przez te sądy oraz ustaleniami przez nie poczynionymi;

c) w zw. z 328 § 1 k.p.c. poprzez odmówienie mocy dowodowej powołanemu przez stronę pozwaną dowodowi z dokumentu potwierdzenia sald z dnia 31.12.2012 r. i nie wyjaśnieniu powodów dla których ta odmowa nastąpiła w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia;

d) poprzez przyjęcie, iż (...)sp. z o.o. uznała roszczenie zapłaty kary umownej, które (...)sp. z o.o. przedstawiło jej do potrącenia za zasadne podczas gdy (...) Sp. z o.o. od samego początku podważała skuteczność oświadczenia o potrąceniu złożonego jej przez powódkę.

2) art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na zaniechanie przez Sąd I instancji zbadania merytorycznego zarzutu pozwanej tj. zarzutu potrącenia wierzytelności dochodzonej niniejszym pozwem z wierzytelnościami nabytymi przez pozwaną w następstwie cesji z dnia 27.07.2010 r. W konsekwencji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1-9 i oddalenie powództw o których rozstrzygnięto w tych punktach zaskarżonego wyroku w całości oraz obciążenie kosztami procesu strony powodowej w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych , obciążenie powódki kosztami procesu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych , ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu za instancję odwoławczą wg norm przepisanych. Wniósł też m. in. o przeprowadzenie dowodu z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 18.09.2014r. w sprawie w sprawie prowadzonej między tymi samymi stronami, sygn. akt VIII Ga 74/14 (VIII GC 232/13). Zdaniem powoda w dniu 18.09.2014r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Odwoławczy, wydał prawomocny wyrok w sprawie w sprawie prowadzonej między tymi samymi stronami, sygn. akt VIII Ga 74/14 (VIII GC 232/13), obejmujący roszczenie wynikające z tego samego stosunku prawnego i oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, określone fakturą VAT (...) z 11.01.2010 r. z tytułu sprzedaży skrobi ziemniaczanej na rzecz pozwanego.

Podając motywy rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż sporne oświadczenie pozwanego z 28.07.2010 r. o potrąceniu dochodzonych wierzytelności nie wywołało skutków prawnych, bowiem wierzytelność objęta umową cesji z dnia 27.07.2010r., której stronami był pozwany i (...), nie istniała w dniu jej zawarcia. Uzasadnia to fakt, iż wierzytelności objęte tą umową uległy wcześniej umorzeniu, na skutek ich potrącenia z innymi wierzytelnościami powoda przez (...), na skutek złożenia powodowi oświadczenia (...) z dnia 28.01.2010r. Z mocy art. 365 i art. 366 Kpc, z racji tego, iż omawiany wyrok z dnia 18.09.2014r. wydany został między tymi samymi stronami i obejmuje on roszczenie wynikające z tego samego stosunku prawnego i oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, wyrok ten korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a więc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również tutejszy Sąd.

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Apelacja okazała się bezzasadna. Słuszna okazała się przede wszystkim argumentacja powoda o mocy wiążącej wyroku z dnia 18 września 2014 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w sprawie VIII Ga 75/14. Wyrok ten został wydany między tymi samymi stronami i obejmuje on roszczenie wynikające z tego samego stosunku prawnego , jak również jest ono oparte na tych samych okolicznościach faktycznych. W rzeczonej sprawie powód dochodził bowiem roszczenia wynikającego z zawartej z pozwanym umowy sprzedaży skrobi ziemniaczanej, którego wysokość i wymagalność stwierdzona została fakturą VAT nr (...) z dnia 11.01.2010 r. na kwotę 8.988 zł z terminem zapłaty w dniu 12.03.2010 r. oraz kwoty 3.287,64 zł tytułem należnych odsetek ustawowych.

Pozwany przyznał, że wiązała go z powodem umowa sprzedaży skrobi ziemniaczanej, w wykonaniu której powód wystawił fakturę VAT nr (...), której pozwany nie uregulował. Wskazał jednak, że zakupił od Grupy (...) Sp. z o.o. (zwanej dalej (...)), umową cesji zawartą dnia 27 lipca 2010 r., wierzytelność wobec powoda w łącznej wysokości 100.298,74 zł. (...) zawiadomiła powoda o dokonanej cesji. Następnie pozwany dokonał potrącenia wierzytelności nabytych od (...) z wzajemnymi wierzytelnościami powoda, w tym również wierzytelnościami wynikającymi z faktur objętych niniejszym sporem, w wyniku czego wierzytelności te miały wygasnąć.

Należy wskazać , iż faktura nr (...) z 11.01.2010 r. wystawiona była przez powoda w wyniku realizacji tej samej umowy kontraktacji nr (...) co faktury objęte niniejszym procesem a konsekwencje umowy cesji z 27 lipca 2010 r. i oświadczenia o potrąceniu z 28 lipca 2010 r. , na które powoływał się pozwany w owej sprawie , stanowiły również środek obrony pozwanego w obecnej sprawie. Również i w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 18 września 2014 r. powód powoływał się w szczególności na to samo oświadczenie o potrąceniu z dnia 25 stycznia 2010 r. dotyczące wierzytelności w kwocie 173.806,29 zł z tytułu kary umownej za nie wywiązanie się przez (...) z wiążącej strony umowy kontraktacji nr (...) , co oświadczenie stanowiące dowód w obecnej sprawie.

W postępowaniu odwoławczym w sprawie Ga 75/14 Sąd Okręgowy ustalił w szczególności , iż zapisy umowy kontraktacji łączącej strony nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, a powód miał prawo naliczać kary umowne od ilości niedostarczonych ziemniaków. Wierzytelność z tytułu tych kar została przedstawiona przez powoda do potrącenia dnia 25 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy uznał za skuteczne oświadczenie powoda o potrąceniu z 25 stycznia 2010 r. Analizując z kolei przesłanki dopuszczalności potrącenia wierzytelności , które miał nabyć pozwany , Sąd Okręgowy stwierdził , iż pozwany nie nabył wierzytelności stwierdzonych fakturami nr (...) (w części) wcześniej już umorzonych w styczniu 2010 r. na skutek potrącenia , tak więc jego oświadczenie o potrąceniu z dnia 28 lipca 2010 r. nie mogło wywołać skutków prawnych w postaci umorzenia wierzytelności dochodzonej w owej sprawie.

Sąd Okręgowy analizował też zarzuty pozwanego dotyczące kwestii potwierdzenia zgodności sald i w pełni zaaprobował tutaj stanowisko Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do złożonego wcześniej do akt potwierdzenia sald , wskazując iż dokumenty te nie zostały podpisane przez strony, mogą one zatem mieć znaczenie jedynie księgowe i nie mogą dowodzić faktu uznania, a tym bardziej istnienia bądź nieistnienia określonych wierzytelności. Nie ulega zatem żadnej kwestii , iż wyrok wydany dnia 18 września 2014 r. przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w sprawie VIII Ga 75/14 objęty jest powagą rzeczy osądzonej i wiąże Sąd w niniejszej sprawie , z mocy art. 365 § 1 kpc oraz art. 366 kpc.

Zapadł bowiem między tymi samymi stronami i w tych samych okolicznościach faktycznych oraz prawnych. Również przedmiotem rozstrzygnięcia w związku z podstawą sporu były analogiczne twierdzenia i zarzuty jak w obecnej sprawie. Wszystkie one – w szczególności dotyczące skuteczności oświadczenia o potrąceniu z dnia 25 stycznia 2010 r. – były przedmiotem analizy w sprawie VIII Ga 75/14. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 2014 r. , sygn. akt V CSK 433/13 , powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia, które mogą mieć znaczenie dla ustalenia zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.

Ponadto stwierdził , iż związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, iż sąd obowiązany jest uznać, że kwestia prawna, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie przez niego rozpoznawanej, kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym wcześniejszym wyroku, nawet jeżeli argumentacja prawna, na której opiera się to rozstrzygnięcie jest nietrafna. W późniejszej sprawie kwestia ta nie może być już w ogóle badana. Należy wskazać na tę okoliczność , gdyż Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z 18 września 2014 r. odnośnie wymagalności wierzytelności powoda z tytułu kary umownej objętej oświadczeniem o potrąceniu z dnia 25 stycznia 2010 r.

Mając bowiem na względzie dotychczasowe orzecznictwo , co potwierdza chociażby stanowisko wyrażone w uchwale SN z 5 listopada 2014 r. sygn. III CZP 76/14 , należy wskazać że wierzytelność staje się wymagalna w terminie wynikającym z art. 455 k.c. W sytuacji jednak gdy kwestia wymagalności owej wierzytelności została na gruncie niniejszej sprawy prawomocnie przesądzona , Sąd odwoławczy nie mógł orzec w tej materii inaczej. We wspomnianym wyżej wyroku SN stwierdził ponadto , iż stan związania prawomocnym wyrokiem, odnosi się tylko do stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, po którym nastąpiło wydanie tego wyroku.

Wobec tego stan związania prawomocnym wyrokiem w innym procesie z udziałem tych samych stron może uchylić pojawienie się nowych, istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W toku niniejszej sprawy żadne takie okoliczności nie miały miejsca. Tak więc wyrok Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2014 r. jest prawidłowy a zarzuty apelacji bezzasadne, co skutkowało oddaleniem apelacji w myśl art. 385 kpc. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 98 kpc w zw. z art. 99 kpc , zasądzając na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego poniesione w postępowaniu odwoławczym , liczone od wszystkich połączonych spraw w łącznej kwocie 9.900 zł ( 8 x 1.200 zł oraz 300 zł ).