Social Security Court grants early retirement to worker who met special conditions despite initial denial.

Sygn. akt: III U 924/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. w O. sprawy z odwołania F. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury na skutek odwołania F. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 16.09.2014r. znak (...) orzeka:

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje F. F. prawo do emerytury począwszy od dnia 17.09.2014r.;

2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji;

3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. na rzecz odwołującego kwotę 60zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sygn. akt III U 924/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16.09.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił F. F. prawa do emerytury. F. F. wniósł odwołanie od tej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że F. F. nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa w art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

W dniu 21.08.2014r. F. F. złożył w Oddziale ZUS wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku ZUS uznał, że F. F. osiągnął wymagany wiek emerytalny 60 lat, na dzień 01.01.1999r. legitymuje się on łącznym stażem pracy 27 lat, 2 miesiące i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych, lecz nie przepracował 15 lat w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu się żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. F. F. urodził się dnia (...)zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jest art.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (tekst jedn.

Dz. U. z 2013r., poz.1440 ze zm.) w zw. z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa, - w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a szczególności – czy pracował w szczególnych warunkach od dnia 12.01.1972r. do dnia 30.09.1996r. w (...) Sp. z o.o. oraz od dnia 01.10.1996r. do dnia 31.12.1998r. w (...) Sp. z o.o. Na okoliczność pracy w szczególnych warunkach w (...) Sp. z o.o. F. F.złożył do ZUS świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 07.08.2002r., z którego wynika, iż w okresie od dnia 12.01.1972r. do dnia 30.09.1996r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace hartownika na stanowisku: hartownik wymienionym w wykazie A dział III poz. 67 pkt 4 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. (Dz.

Urz. MHiPM z 1985r. nr 1-3). ZUS nie zaliczył tego okresu F. F. do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach z uwagi na brak powołania się w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. Na okoliczność pracy w szczególnych warunkach w (...) Sp. z o.o. F. F.złożył do ZUS świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 30.04.2001r., z którego wynika, iż w okresie od dnia 01.10.1996r. do dnia 30.04.2001r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy obsłudze pieców hartowniczych na stanowisku: hartownik wymienionym w wykazie A dział III poz. 67 pkt 4 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. (Dz.

Urz. MHiPM z 1985r. nr 1-3). ZUS nie zaliczył tego okresu F. F. do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach z uwagi na fakt, iż w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.2001r. znajduje się ksero podpisu i pieczątki osoby podpisującej dokument tj. Syndyka Masy Upadłości B. M.. Jak zatem wynika z powyższego – ZUS nie uznał odwołującemu tych okresów jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jedynie z powodu wad formalnych świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Sąd poddał analizie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie celem ustalenia, czy praca odwołującego w spornych okresach była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że odwołujący w okresie od dnia 15.09.1971r. do dnia 30.04.2001r. pracował w jednym zakładzie pracy, który przechodził reorganizacje i z tych jedynie powodów zmieniał nazwy. Z zeznań świadków M. K.(k. 59v-60), S. S.(k.

60) oraz odwołującego F. F.(k.

60) wynika, że F. F.w spornym okresie pracował jako hartownik. Z zeznań odwołującego wynika, że został on przyjęty do tego zakładu pracy dnia 15.09.1971r. na spawalnię, a od stycznia 1972r. został przeniesiony na hartownię i pracował na stanowisku hartownika. Od tej pory aż do końca swego zatrudnienia pracował jako hartownik. Wynika to także z zeznań świadków. Z ich zeznań wynika, że praca odwołującego polegała na hartowaniu detali metalowych, które były umieszczane w piecu o temperaturze sięgającej do 1200 0C. Następnie wsad zanurzany był w oleju.

Na tym stanowisku pracował do końca istnienia zakładu. W trakcie tej pracy odbył 2-letnią zasadniczą służbę wojskową, a także przez bisko 2 lata był brygadzistą pracującym. Z ich zeznań wynika ponadto, że osoby pracujące na stanowisku hartownika otrzymywały posiłki regeneracyjne i mleko, a także wypłacany był im dodatek szkodliwy. Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków. Są to osoby, które pracowały z odwołującym w tym samym okresie. Świadek M. K. pracował jako hartownik i miał stanowisko pracy obok odwołującego.

Również obsługiwał piece hartownicze. Tak jak odwołujący hartował detale do gąsienic i różnych maszyn. Świadek uzyskał emeryturę po ukończeniu 60 lat. Prawo do emerytury zostało mu przyznane decyzją ZUS. Świadek S. S. pracował na stanowisku kierownika działu spraw pracowniczych i był jego pośrednim kierownikiem, dlatego miał wiedzę o pracy hartowników. Nadto Sąd miał na uwadze, że ich zeznania znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych. Z umowy o pracę z dnia 15.09.1971r. znajdującej się w aktach osobowych odwołującego jak i z wniosku o zakończeniu stażu (k 12 a. o.) wynika, że F.

F. w okresie od 15.09.1971r. do 15.12.1971r. obywał staż na wielu wydziałach na stanowisku ślusarza. Z karty 10 akt osobowych ponadto wynika, że w dniu 12.01.1972r. przeniesiono ubezpieczonego ze spawalni ze stanowiska ślusarza na dział obróbki cieplnej na stanowisko hartownika. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 03.11.1976r., wynika że po powrocie z wojska F. F. był zdolny do pracy jako hartownik. Z umowy o pracę z dnia 04.11.1976r. wynika, że pracodawca uwzględnił ubezpieczonemu ciągłość pracy od 15.09.1971r. wraz z zasadniczą służbą wojskową i powierzył mu obowiązki hartownika.

Z k.24 i k.30 wynika, że w okresie od dnia 01.12.1977r. do dnia 26.09.1979r. był brygadzistą. Z karty 32 akt osobowych wynika, że z dniem 18.04.1980r. do dnia 18.09.1980r. przeniesiono odwołującego do pracy jako operatora GIS-50 przy hartowaniu sworzni. Z karty 51 akt osobowych wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) zwróciła się do Dyrektora (...) o oddelegowanie na okres od 20.07.1987r. do 20.08.1987r. hartownika F. F., uzasadniając, iż mają do wykonania szereg prac hartowniczych, których nie mogą nikomu zlecić. Z umowy o pracę z dnia 30.09.1996r. wynika, że pracodawca po raz kolejny zmienia nazwę i od 1.10.1996r. powierzył ubezpieczonemu obowiązki hartownika.

Ze świadectwa pracy z dnia 30.04.2001r. pkt 4 ppkt 8 wynika, że ubezpieczony w okresie od dnia 01.10.1996r do dnia 30.04.2001r. wykonywał prace w szczególnych warunkach jako hartownik. W oparciu o powyższe dowody, Sąd uznał, że F. F.w okresie od dnia 12.01.1972r. do dnia 17.04.1980r. pracował jako hartownik; w okresie od 18.04.1980r. do 18.09.1980r. pracował jako operator G. przy hartowaniu sworzni; w okresie od 19.09.1980r. do 19.07.1987r. pracował jako hartownik oraz w okresie od 21.08.1987r. do 31.12.1998r. pracował jako hartownik Wobec powyższego odwołujący w tym postępowaniu wykazał okres pracy w szczególnych warunkach wynoszący 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni.

W tych okresach F. F.pracował w pełnym wymiarze czasu pracy przy obsłudze pieców grzewczych obróbce cieplnej jako hartownik i jako operator pieca hartowniczego (...). Są to stanowiska wyszczególnione w wykazie A dziale III poz. 67 powoływanego na wstępie rozporządzenia. Natomiast w Zarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. Urz. MG. 1985r., Nr 1, poz.1) - prace te wymienione są w dziale III poz. 67, pkt 4 – hartownik, oraz pkt 20 operator pieców dyfuzyjnych (grzewczych).

Ponieważ wskazane powyżej okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach uprawniają F. F. do otrzymania prawa do emerytury, zatem Sąd pominął okres od dnia 20.07.1987r. do dnia 20.08.1987r. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wynika, że wówczas delegowano F. F. do Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Zarówno odwołujący jak i świadkowie nie pamiętali tego zdarzenia. Z dokumentów wynika natomiast, że Spółdzielnia poprosiła o wykonanie prac przez hartownika F. F., uzasadniając, iż mają do wykonania szereg prac hartowniczych, których nie mogą nikomu zlecić.

Zdaniem Sądu prawdopodobnym jest, iż F. F. wykonywał prace i detale na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej na terenie zakładu pracy, nawet o tym nie wiedząc i świadczenie przez niego pracy mogło być jakąś formą rozliczenia między Spółdzielnią Mieszkaniową a W. (wówczas (...)), gdyż wynagrodzenie za ten okres pokrywał zakład pracy odwołującego się. Jednakże z uwagi na wątpliwości związane z tym okresem – Sąd nie uwzględnił go przy obliczaniu okresu pracy w szczególnych warunkach. Z tych względów Sąd uznał, że F.

F.spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w oparciu o art.184 powoływanej na wstępie ustawy i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia (...) stosownie do treści art.129 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na fakt, iż w tym dniu ubezpieczony ukończył 60 lat. Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję na mocy art.477 14§2 k.p.c. Stosownie do treści art.118 ust.1 a w/w ustawy – Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego.

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie ZUS nie ponosi takiej odpowiedzialności, z uwagi, iż ocena, czy odwołującemu należy zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach sporny okres wymagała przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, co możliwe było dopiero przed Sądem po zapoznaniu się z zawartością akt osobowych odwołującego się. Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł na mocy art.118 ust.1 a w/w ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art.98§1 kpc w zw. z art.12 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.Dz.U. z 2013r. poz.461).