Civil appeal dismissed; defendant must pay costs despite procedural dismissal due to statute of limitations.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the defendant's appeal, ordering the plaintiff to pay the defendant's litigation costs. Although the lower court dismissed the claim based on the statute of limitations and exempted the plaintiff from costs, the appellate court found this exemption legally unfounded. The court ruled that a procedural dismissal due to time limits does not automatically trigger the cost exemption provision and requires specific exceptional circumstances.
Legislator headnote
AI generatedArt. 98 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: A dismissal of a claim based on the statute of limitations is a substantive ruling and does not automatically justify exempting the losing party from costs unless specific exceptional circumstances exist.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Cz 831/14
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu nie obciążył powoda R. H. kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że powództwo zostało oddalone z uwagi na podniesiony zarzut przedawnienia. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że w takich sytuacjach można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążyć powoda kosztami procesu. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany uznając, że nie ma podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. w niniejszej sprawie. Powód wniósł o oddalenie zażalenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że powód przegrał sprawę w całości. Zgodnie więc z art. 98 k.p.c. powinien zwrócić koszty przeciwnikowi w całości. Art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od wyżej wskazanej reguły i nie można tego wyjątku interpretować rozszerzająco. Prawdą jest że Sąd Najwyższy w niektórych - wyjątkowych stanach faktycznych wynikających ze stosunku pracy - uznał, że oddalenie takiego powództwa z uwagi na przedawnienie może uzasadniać nie obciążanie powoda kosztami procesu (por. wyrok SN z dnia 5.12.1967 r., III PRN 78/67, OSNCP 1968/1/185).
Nie oznacza to jednak, że judykatura stworzyła regułę mówiąca, że w sytuacji oddalenie powództwa z powodu zarzutu przedawnienia należy zawsze stosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać przegrywającego kosztami należnymi przeciwnikowi. Przeciwnie w literaturze podkreśla się, że oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie jest rozstrzygnięciem merytorycznym i to typowym. Natomiast o nieobciążaniu strony przegrywającej kosztami procesu sąd orzeka na podstawie okoliczności konkretnej sprawy zasługujących na miano wyjątkowych.
Nie może więc samo w sobie uzasadniać zastosowania dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 k.p.c. (por G. Misiurek /w/ Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod redakcją Henryka Doleckiego i Tadeusza Wiśniewskiego, Tom I, Warszawa 2011, s. 387; Andrzej Daczyński, Koszty postępowania cywilnego, Warszawa 201, s. 241; H. Ciepła /w/ Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod redakcją A. Marciniaka i K. Piaseckiego, Tom I, Warszawa 2014, s. 404). W niniejszej sprawie nie było więc podstaw do nieobciążania powoda kosztami postępowania.
Mimo więc, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i jego kontrola instancyjna jest ograniczona (por. post. SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., III CZ 75/12) należało zmienić zaskarżone postanowienie wobec naruszenia reguł zawartych w tym przepisie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.