Social Security Court allows pension due to proven 15 years of special conditions work despite initial denial.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court reversed the Social Security Institute's decision denying a pension to the applicant, M. P. The court found that the applicant had worked for over 15 years under special conditions between 1974 and 1995, including military service and tractor driving, which the lower authority had incorrectly rejected due to insufficient documentation. Consequently, the court ruled that the applicant met all statutory requirements to receive a pension starting from November 20, 2014.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 473 § 1 k.p.c.: The court must establish facts regarding pension eligibility using all civil procedure evidence, including witness testimony, when the social security law does not restrict such proof methods.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III U 40/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Józef Pawłowski Protokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 28 listopada 2014 r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy M. P. prawo do emerytury w ustawowej wysokości począwszy od dnia 20 listopada 2014 r. Sygn. akt III U 40/15
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.odmówił wnioskodawcy M. P.przyznania emerytury. W podstawie prawnej powołano art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udokumentował 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Nie uznano okresu pracy w szczególnych warunkach od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r., ponieważ nie został on wystarczająco udowodniony. Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 5 grudnia 1995 r. zostało błędnie wystawione, ponieważ nie określono w nim charakteru pracy na podstawie wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., powołując się na przepisy resortowe nie określono stanowiska pracy – brak punktu.
Z przedłożonych przez wnioskodawcę akt osobowych nie można jednoznacznie stwierdzić, na jakich stanowiskach i w jakich okresach wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Natomiast z akt tych wynika, że wnioskodawca wykonywał inne czynności, które nie są zaliczane do pracy w szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 3 dni; składkowe – 23 lat i 11 miesięcy; uzupełniające - rola – 3 lat, 8 miesięcy i 4 dni; łącznie – 25 lat.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 16 grudnia 2014 r. wnioskodawca M. P., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał, że był zatrudniony w Zakładzie Rolnym w N. w okresie od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r., w tym służba wojskowa zaliczana do okresu zatrudnienia, na stanowisku kierowcy – traktorzysty, w pełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto w godzinach nadliczbowych, w soboty, niedziele i święta.
Wykonywał takie prace, jak: orkę, bronowanie, sianie, koszenie traw, wałowanie, zwożenie siana, kopanie ziemniaków, buraków, opryski pól, sadów, wożenie omłotu, wywożenie obornika, sianie nawozów, dowożenie paszy, wywożenie nieczystości, prasowanie słomy i siana. Przez okres 3 miesięcy przed zwolnieniem z pracy pracował jako palacz kotła c.o. Zakład pracy na okoliczność pracy w szczególnych warunkach wystawił mu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, a fakt ten potwierdzić mogą również powołani przez niego świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca M. P., ur. (...), w dniu 5 listopada 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim, iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale jednocześnie wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, w tym w szczególności:
świadectwo pracy z dnia 31 października 1995 r. wystawione przez Gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w O., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w Zakładzie Rolnym w N. w okresie od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy ciągnika i palacza c.o.; świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 5 grudnia 1995 r. wystawione przez gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w O., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w Zakładzie Rolnym w N. od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r., i w tym okresie stale, i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy ciągnika rolniczego.
W aktach organu rentowego zalega ponadto: kserokopia książeczki wojskowej, z której wynika, że wnioskodawca odbywał zasadnicza służbę wojskową od 19 lutego 1975 r. do 21 września 1976 r., a ponadto był powołany do odbycia służby w KW MO w P. od 13 grudnia 1981 r. do 10 kwietnia 1982 r.; pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w R. Gospodarstwa (...) Skarbu Państwa w Administracji w M. z dnia 3 lipca 2003 r. skierowane do ZUS, z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w Gospodarstwie (...) w O.
Zakład Rolny w N. w okresie od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r., a po odbyciu zasadniczej służby wojskowej podjął pracę w dniu 18 lutego 1977 r. Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 28 listopada 2014 r., na podstawie której odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udokumentował 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 3 dni; składkowe – 23 lat i 11 miesięcy; uzupełniające - rola – 3 lat, 8 miesięcy i 4 dni;
łącznie – 25 lat. Dowód – akta organu rentowego: - wniosek emerytalny z dnia 5.11.2014 r., - świadectwa pracy, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, - kserokopia książeczki wojskowej, - pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w R. Gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w Administracji w M. z dnia 3.07.2003 r. skierowane do ZUS, - zaskarżona decyzja ZUS z dnia 28.11.2014 r. Przed tut. Sądem toczyło się postępowanie w sprawie odwołania wnioskodawcy M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 29 stycznia 2013 r. dotyczącej ustalenia wysokości kapitału początkowego, w rezultacie którego Sąd Okręgowy w P., na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. sygn.
III U 305/13 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy M. P. prawo do ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., z uwzględnieniem jako okresów składkowych, okresów zatrudnienia w Zakładzie Rolnym w N. w następującym wymiarze: od 15 listopada 1974 r. do 18 lutego 1975 r., tj. 3 miesiące i 4 dni oraz od 18 lutego 1977 r. do 30 listopada 1991 r., tj. 14 lat, 9 miesięcy i 11 dni (punkt I); w pozostałym zakresie odwołanie oddalił (punkt II). Dowód – dokumentacja zgromadzona w aktach tut.
Sądu o sygn. III U 305/13, w tym w szczególności: - kserokopia świadectwa pracy z dnia 31.10.1995 r. wystawione przez Gospodarstwo (...) Skarbu Państwa w O., - wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23.05.2013 r. Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w PGR Zakładzie Rolnym w N. od 15 listopada 1974 r. do 31 października 1995 r. Wnioskodawca został zatrudniony w tym zakładzie pracy na stanowisku kierowcy ciągnika. Do jego obowiązków należało bronowanie, oranie, opryski, kultywacje, wykonywanie podrywki, transport węgla, nawozów.
Zimą przewoził ciągnikiem dostarczany wagonami – węgiel, saletrę, woził pasze do obory, rozwoził kiszonkę, woził ziemniaki do gorzelni, wywoził obornik. Wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a często również do późnych godzin wieczornych. W okresie wypowiedzenia stosunku pracy, a więc od dnia 31 lipca 1995 r. wnioskodawca był zatrudniony jako palacz c.o. Pracował wówczas w kotłowni, która ogrzewała 6 bloków należących do PGR. Dowód:
1) dokumentacja przedłożona przez wnioskodawcę do odwołania, w tym: świadectwa pracy, świadectwo pracy w warunkach szczególnych z Zakładu Rolnego w N., kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej, wypowiedzenie umowy o pracę z dnia 24.07.1995 r., angaże z dnia 3.08.1992 r., 19.05.1992 r., 30.09.1987 r., rozliczenia podatkowe PIT-11 za 1999 r., informacja podatkowa za lata 1992-1994, 2) zeznania świadka A. H., 3) zeznania świadka K. K., 4) przesłuchanie wnioskodawcy. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, w aktach tut.
Sądu o sygn. III U 305/13 oraz w ramach całego prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków A. H. i K. K. oraz wnioskodawcy M. P., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym, a ponadto znajdującym potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie czasu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcy M. P. należy uznać za uzasadnione. Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1). Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32). Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Według § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Zgodnie z § 4 cytowanego rozporządzenia - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Bezsporne pozostaje, że wnioskodawca w dniu (...)r. ukończył 60 lat, jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale jednocześnie wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Ponadto ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 3 dni; składkowe – 23 lat i 11 miesięcy; uzupełniające - rola – 3 lat, 8 miesięcy i 4 dni; łącznie – 25 lat. Istotą sporu w niniejszym postępowaniu była natomiast kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca M. P. był zatrudniony w warunkach szczególnych w Zakładzie Rolnym w N. w okresie od 15 listopada 1974 r. do 31 lipca 1995 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika. Z powyższego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach Sąd wyłączył jednak okres od 19 lutego 1975 r. do 17 lutego 1977 r. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika bowiem, że w okresie od 19 lutego 1975 r. do 21 września 1976 r. wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową, a po odbyciu zasadniczej służby wojskowej podjął pracę w dniu 18 lutego 1977 r.
Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale VIII – „W transporcie i łączności”, poz. 3 – „Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VIII, poz. 3, pkt 1 – „kierowca ciągnika kołowego”.
Należy mieć na uwadze, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron. W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi w art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 8 i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń.
Przeciwnie, art. 473 § 1 k.p.c. stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron. Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 20 listopada 2014 r., a więc od ukończenia 60 roku życia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.