Appeal court changes restitution basis to Art. 46 and fine basis to Art. 33 due to better victim protection and correct legal grounds.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court partially overturned the first-instance judgment regarding the legal basis for restitution and the fine. The prosecutor argued that Article 46 of the Criminal Code should govern restitution because the victim's claim was undisputed, offering better protection than Article 72. Additionally, the court found the fine imposed under Article 71 invalid when Article 33 provided a more appropriate legal foundation for the defendant's intent. Consequently, the court reformed the verdict to apply the correct articles while maintaining the suspended sentence and the fine amount.
Legislator headnote
AI generatedArt. 46 § 1 k.k.; Art. 72 § 2 k.k.; Art. 33 § 1, 2, 3 k.k.; Art. 71 § 1 k.k. When a victim's claim for compensation is undisputed, the court must apply Article 46 of the Criminal Code as it offers superior protection to the victim, taking precedence over Article 72. Furthermore, if the facts establish intent to gain property, the fine must be imposed under Article 33 rather than Article 71, as the latter is inapplicable when another legal basis exists.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VI Ka 996/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda (spr.) Sędziowie: SO Małgorzata Bańkowska SO Anita Jarząbek - Bocian Protokolant: protokolant sądowy - stażysta Robert Wójcik przy udziale prokuratora Grażyny Maleszewskiej po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy J. J. oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w W. z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt III K 109/14 zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: - uchyla rozstrzygnięcie z punktu 4 wydane na podstawie art. 72 § 2 kk; - na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego J.
J. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) Finanse S.A. z siedzibą we W. kwoty 5737,17 zł (pięć tysięcy siedemset trzydzieści siedem złotych i siedemnaście groszy); - w punkcie 3 wyroku za podstawę orzeczonej kary grzywny zamiast art. 71 § 1 kk przyjmuje art. 33 § 1, 2 i 3 kk; - w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; - zwalnia oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych w sprawie, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt VI Ka 996/14
UZASADNIENIE
J. J. został oskarżony o to, że w dniu 29 sierpnia 2012 r. w W. przy ul. (...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 5.737,17 zł (...) S.A. z/s we W., w ten sposób, ze zawierając w punkcie sprzedaży Euro - (...) przy ul. (...) umowę pożyczki gotówkowej o nr (...), wprowadził w błąd pracownika pośredniczącego w zawarciu umowy co do faktu zatrudnienia i osiąganych dochodów w firmie (...) z/s przy ul. (...) w W. na stanowisku pomocnika zbrojarza oraz zamiaru wywiązania się z warunków umowy i spłaty zaciągniętej pożyczki, działając tym na szkodę (...) SA tj. o czyn z art. 286 § 1 kk Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w W. wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 roku w sprawie o sygn. akt III K 109/14 oskarżonego J.
J. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił warunkowo na okres 3 (trzech) lat próby. Na podstawie art. 71 § 1 kk orzekł karę 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych. Na podstawie art. 72 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. z/s we W. kwoty 5.737,17 zł w terminie 1 (jednego) roku od uprawomocnienia wyroku.
Na podstawie art. 624 § 1 kk zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator. Na podstawie art. 425 § 1 i 2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył go na niekorzyść oskarżonego J. J. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze. Na podstawie art. 427 § 2 kpk i art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił: - obrazę przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 46 § 1 kk poprzez nie zastosowanie przedmiotowej normy prawnej, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, w tym przyjęciu, że oskarżony J.
J. wyrządził swym czynem szkodę, która nie została naprawiona do czasu wydania wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego J. J., w punkcie IV wyroku, obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 kk w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 46 § 1 kk i stosowny wniosek pokrzywdzonego został złożony w ustawowym terminie, - obrazę przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 71 § 1 kk polegającą na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowej normy prawnej, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, w tym przyjęciu, że oskarżony J.
J. dopuścił się zarzuconego mu czynu działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i orzeczenie wobec oskarżonego J. J., w punkcie III wyroku, kary grzywny obok kary pozbawienia wolności na podstawie tego przepisu, zamiast na podstawie przepisu art. 33 § 2 kk. Na podstawie art. 427 § 1 kpk oraz art. 437 § 2 kpk prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez:
1. wymierzenie oskarżonemu J. J. grzywny obok orzeczonejwobec niego kary pozbawienia wolności na podstawie art. 33 § 2 i § 3 kkw wymiarze 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych, przy ustaleniu wysokościjednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych, 2. orzeczenie wobec oskarżonego J. J. na podstawie art. 46 § 1 kkobowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. z siedzibą we W. kwoty (...),17 (pięć tysięcysiedemset trzydzieści siedem złotych 17/100). Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja prokuratora jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, iż Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, całość tych okoliczności wnikliwie i wszechstronnie rozważył, uwzględniając przy tym zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy, doświadczenia życiowego i na tej podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz wyprowadził trafny wniosek w przedmiocie winy oskarżonego. Sąd Odwoławczy nie doszukał się okoliczności, które niezależnie od granic zaskarżenia, mogłyby skutkować uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego.
Autor apelacji nie kwestionuje ustaleń Sądu I Instancji w przedmiocie winy oskarżonego, lecz wskazuje błędy dotyczące rozstrzygnięcia o karze. Racje ma prokurator podnosząc, iż Sąd I Instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, tj. przepisu art. 46 § 1 kk. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie na błędnej podstawie prawnej orzekł o naprawieniu szkody przez oskarżonego. Sąd ten w oparciu o art. 72 § 2 kk zobowiązał oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. z/s we W. kwoty 5.737,17 zł w terminie roku od uprawomocnienia wyroku.
Tymczasem z akt sprawy wynika, iż w imieniu pokrzywdzonego (...) S.A. z/s we W. złożono wniosek w tym zakresie już w toku postępowania przygotowawczego, tj. w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (k. 1), a następnie w toku przesłuchania P. R. (k.
10) domagając się orzeczenia wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 46 kk w kwocie 5.737,17 zł. W myśl art. 46 kk w sytuacji zgłoszenia przez osobę uprawnioną przedmiotowego wniosku o niekwestionowanej co do kwoty wysokości, Sąd zobowiązany jest do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, o ile szkoda ta w dalszym ciągu istnieje w chwili wyrokowania. Ponieważ wszystkie te przesłanki zostały spełnione, to zgodzić się należy ze skarżącym, iż w wymienionej sytuacji orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody winno nastąpić na podstawie art. 46 § 1 kk, a nie art. 72 § 2 kk.
Uprawnienie wynikające z art. 46 § 1 k.k. jest bowiem korzystniejsze dla pokrzywdzonego i ma pierwszeństwo przed możliwością wynikającą z treści art. 72 § 2 kk. Jak słusznie wskazuje prokurator w apelacji, realizacja obowiązku wynikającego z art. 46 kk, ciąży na sprawcy już od chwili uprawomocnienia się orzeczenia, zaś ewentualne zarządzenie wykonania kary nie może go z tego obowiązku zwolnić. Z tychże względów Sąd Odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie z pkt. 4 zaskarżonego wyroku wydane na podstawie art. 72 § 2 kk i na podstawie art. 46 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) Finanse S.A. z/s we W. kwoty 5.737,17 zł.
Drugim błędem, którego dopuścił się Sąd Rejonowy i na który słusznie zwraca uwagę prokurator, jest obraza art. 71 § 1 k.k., który to przepis w zaskarżonym wyroku stanowi podstawę prawną orzeczonej kary grzywny. Rację ma skarżący, bowiem z ustaleń faktycznych prawidłowo poczynionych przez Sąd wynika, że oskarżony dopuścił się czynu zabronionego działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Takie ustalenie daje możliwość orzeczenia kary grzywny w oparciu o przepis art. 33 § 2 kk . Art. 71 § 1 kk stanowi zaś, iż w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, sąd może orzec grzywnę do 270 stawek dziennych, zastrzegając jednocześnie taką możliwość dla sytuacji, w których orzeczenie grzywny na innej podstawie nie jest możliwe.
W niniejszej sprawie istniała inna podstawa dla orzeczenia kary grzywny, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie wadliwym. W sposób niebudzący wątpliwości kwestię powyższą wyjaśnia Sąd Najwyższy stwierdzając, iż orzeczenie grzywny na podstawie art. 71 § 1 k.k. jest niedopuszczalne wówczas, gdy zaistniały podstawy do jej wymierzenia określone w art. 33 § 2 k.k. albo w sankcji przepisu typizującego przestępstwo przewidziana jest kumulatywna kara grzywny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000r., sygn. akt I KZP 12/00, OSNKW 2000/5-6/44).
W związku z tym obowiązkiem Sądu Odwoławczego była zmiana zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie art. 33 § 1, 2 i 3 kk zamiast art. 71 § 1 kk za podstawę orzeczonej kary grzywny w punkcie 3 wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Odwoławczy orzekł jak w wyroku. Bacząc na sytuację majątkową oskarżonego Sąd Okręgowy zwolnił go od uiszczenia kosztów sądowych w sprawie na podstawie art. 624 § 1 kpk, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Sąd doszedł do przekonania, iż zważając na wymiar kary oraz orzeczony obowiązek naprawienia szkody, ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe. .