Appeal court quashes first-instance judgment for failure to properly assess disability qualifications and medical evidence requirements.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal quashed the first-instance judgment and remanded the case for retrial due to procedural errors in assessing the applicant's disability qualifications and medical evidence. The applicant argued that degenerative joint changes prevented him from walking or performing any physical work, while the Social Insurance Institution maintained he lacked the prerequisites for pension under Article 57 of the Pension and Disability Insurance Act. The court found the lower court failed to correctly identify the applicant's specific job qualifications and did not properly evaluate the medical experts' opinions regarding his partial inability to work.
Legislator headnote
AI generatedArt. 57 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 386 § 4 k.p.c.: The court must verify all statutory prerequisites for disability pension, including accurate assessment of job qualifications and medical evidence, and remand proceedings if the first instance fails to properly evaluate these elements.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 778/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Kocyłowska Sędziowie: SSA Marta Pańczyk-Kujawska (spr.) SSA Ewa Madera Protokolant st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. na rozprawie sprawy z wniosku B. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o rentę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV U 2103/13 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie. Sygn. akt III AUa 778/14
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją wydaną 29 lipca 2013r. odmówił B. C.przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Za podstawę wydania decyzji tej treści uznano wynik badania przeprowadzonego przez komisję lekarską ZUS , która orzeczeniem wydanym 24 lipca 2013r. nie uznała wnioskodawcy za niezdolnego do pracy. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organ rentowy powołał art. 12 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W odwołaniu skierowanym do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie B.
C. naprowadził, że w aktualnym stanie zdrowia nie jest w stanie wykonywać jakiejkolwiek pracy fizycznej, dalej podał, że zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych uniemożliwiają mu całkowicie chodzenie. Wniósł o rozpoznanie sprawy przez Sąd i ponowną analizę dołączonej dokumentacji z przebiegu jego dotychczasowego leczenia. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, w uzasadnieniu przywołując tożsamą argumentację, z tą jaką zawierało uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy sprecyzował podstawę prawną jej wydania, poprzez wskazanie na brak przesłanek po stronie skarżącego do przyznania mu prawa do dochodzonej renty w trybie art. 57 ustawy emerytalno – rentowej z 17 grudnia 1998r.
Rozpoznając odwołanie Sąd I instancji, w pierwszej kolejności, wydał postanowienie w dacie 23 września 2013r. o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych specjalistów z zakresu neurologii oraz ortopedii – traumatologii na okoliczność , czy odwołujący „w dacie złożenia wniosku tj. 29.05.2013r.” był co najmniej częściowo niezdolny do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Odnosząc się do kwalifikacji wnioskodawcy Sąd wskazał na jego wykształcenie – elektroenergetyk i faktycznie wykonywaną pracę w zawodzie kolejno magazyniera, konserwatora i robotnika gospodarczego.
W tezie dowodowej zostało zawarte polecenie wskazania ewentualnego czasokresu trwania częściowej niezdolność do pracy badanego. Biegły neurolog wydając opinię stwierdził występowanie u wnioskodawcy dolegliwości bólowych kręgosłupa w odcinku lędźwiowo - krzyżowym z ograniczeniem ruchomości bez objawów ostrych. W ocenie biegłego, powyższe schorzenie kręgosłupa nie dają podstawy do ustalenia, co najmniej częściowej niezdolności do pracy badanego. Zobrazowane bowiem zmiany dyskopatyczne wynikają w pewnej części z jego wieku biologicznego.
W końcowym fragmencie konkluzji biegły podniósł, iż stwierdzone u wnioskodawcy ograniczenia ruchowe w zakresie stawów biodrowych , należy potraktować jako wskazanie do badania przez biegłego specjalistę z zakresu ortopedii – traumatologii i ocena ta winna mieć charakter wiodący. Swoje stanowisko biegły szczegółowo uzasadnił do protokołu oględzin z 15 marca 2014r. Biegły specjalista z zakresu ortopedii – traumatologii stwierdził u badanego chód z utykaniem na lewą kończynę dolną, skośne ustawienie miednicy z jej asymetrią wtórną, deformację kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego, znaczne ograniczenie ruchów biodra lewego, a w odniesieniu do biodra prawego ruchy rotacyjne po 10 st.
Dalej podał, że zmiany zwyrodnieniowe w zakresie stawów są w zaczym stopniu zaawansowania , a choroba zwyrodnieniowa dotycząca lewego biodra wymaga zaopatrzenia operacyjnego, stawem sztucznym, w trybie pilnym. Powyższy zabieg jest planowany za 6 miesięcy. W ocenie biegłego wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy „zgodnej z kwalifikacjami na okres 2 lat”. W tym miejscu przyjdzie odnotować, że na k. 16 opinii , został zawarty zapis o uznaniu badanego za częściowo niezdolnego pracy z przyczyn ortopedycznych na okres dwóch lat od daty wydania opinii, a po korekcie od daty „ złożenia wniosku” .
Opinia powyższa została doręczona stronom ( zwrotne potwierdzenia odbioru k. 21 – 22). Wyrokiem wdanym 13 sierpnia 2014r. Sąd I instancji , w wyniku uwzględnienia odwołania, zmienił kwestionowaną nim decyzję, poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy „ od daty złożenia wniosku na dwa lata”. W uzasadnieniu wskazał powołując się na treść opinii obydwu biegłych lekarzy sądowych , które to uznał za w pełni miarodajny dowód , ustalając że B. C. „ udowodnił, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do renty był niezdolny do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rantach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.
U. 1998 Nr 162 poz. 1118) i spełniał pozostałe warunki określone przepisem art. 57 powołanej ustawy, a mianowicie:
1) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
2) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów”. Powyższe, w ocenie Sądu uzasadniało zmianę kwestionowanej odwołaniem decyzji w sposób opisany w wyroku. Wyrok powyższy apelacją do Sądu II instancji zaskarżył pozwany ZUS Oddział w R. zarzucając, iż jego wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, przy wskazaniu na art.57 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS ( Dz.
U. 2013r. 1445 ze zm. ). Apelacja formułuje wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelujący ZUS podniósł, że B. C. z wnioskiem o przyznanie prawa do renty wystąpił w dacie 29 maja 2013r., a w zatrudnieniu pozostawał do 18 kwietnia 2011r. Zestawienie powyższych faktów, w kontekście uregulowania zwartego w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalno – rentowej, wskazuje jednoznacznie iż dla skutecznego ubiegania się wnioskodawcy o prawo od renty konieczne było ustalenie o powstaniu co najmniej częściowej niezdolności do pracy przed datą 17 października 2012r.
Wobec zatem faktu, że Sąd dokonał ustalenia w ślad za opinią biegłego, iż niezdolność do pracy powstała 29 maja 2013r., wnioskodawca nie spełnia jednego z koniecznych warunków do uzyskania prawa do świadczenia , gdyż niezdolność do pracy nie powstała, tak w okresach wymienionych w art 57 ust. 1 pkt 3, oznaczonej na wstępie ustawy, ani też w ciągu 18 miesięcy po ich ustaniu. Powyższe uzasadnia zgłoszony w apelacji wniosek.
Sąd II instancji zważył co następuje:
Apelacja jest uzasadniona o ile wywołuje skutek w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przyjdzie jednak na wstępie zgodzić się ze stroną pozwaną, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego tj. wskazanego w apelacji art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2013r. 1445 ze zm.). Niemniej jednak, zauważyć przyjdzie, że ustalenie w kwestii daty początkowej niezdolności wnioskodawcy do pracy zawarte w opinii biegłego ortopedy – traumatologa wiązało się z odpowiedzią na konkretne pytanie postawione przez Sąd I instancji w postanowieniu dowodowym wydanym 23 września 2013r.
– na co tut. Sąd zwrócił uwagę we wstępnej części uzasadnienia. Już takie sformułowanie tezy dowodowej w kontekście danych przywołanych przez stronę pozwaną w apelacji, a dotyczących tak daty zgłoszenia wniosku o świadczenie, jak i daty ukończenia zatrudnienia, przez odwołującego przesądzało o braku podstaw do ustalenia uprawnienia wnioskodawcy do dochodzonego świadczenia . Tak niewłaściwie sformułowana teza i udzielenie pozytywnej na nią odpowiedzi, nie przesądza o nieistnieniu niezdolności do pracy wnioskodawcy w okresie wcześniejszym.
Przyjdzie również zwrócić uwagę, że Sąd I instancji przesądzając o prawie wnioskodawcy do dochodzonego świadczenia, przy ustaleniu wyłącznie jednej z przesłanek warunkujących do niego prawo, ( i to jak wyżej wskazano błędnie) nie dokonał jakichkolwiek ustaleń w zakresie dalszych przesłanek, jakie określa tak art. 57 jak również art. 58 wyżej powołanej ustawy emerytalno - rentowej, który w uzasadnianiu w ogóle nie został powołany. Przyjdzie w tym miejscu przypomnieć, iż prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy wymaga łącznie spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 57 i 58 ustawy emerytalno – rentowej z 17 grudnia 1998r.
Końcowo konieczne jest zwrócenie uwagi, iż Sąd niewłaściwe również w postanowieniu dowodowym określił posiadane kwalifikacje przez odwołującego, do których to obydwaj biegli odnosili się, oceniając stan jego zdrowia pod kątem niezdolności od pracy. Sąd, na co zwrócono uwagę wcześniej, wskazuje w postanowieniu dowodowym ( k.
7) trzy stanowiska na których wnioskodawca wykonywał pracę, a mianowicie: magazyniera, konserwatora i robotnika gospodarczego. Przyjdzie zwrócić uwagę, iż z akt postępowania przed organem rentowym wynika, że wnioskodawca w charakterze magazyniera pracował w okresie od 1 września 2000r. - 14 stycznia 2001r. , konserwatora : na przełomie 1995 – 1996r. , a w charakterze robotnika gospodarczego od 7 kwietnia – 7 października 1995r. W tym miejscu na odnotowanie zasługuje fakt, że B. C.ukończył wykonywanie zatrudnienia 18 kwietnia 2011r. i do tej daty nieprzerwanie od 1 stycznia 2008r. wykonywał pracę w charakterze czyściciela obiektów.
Wskazanie na wszystkie powyższe fakty, w ocenie tut. Sądu orzekającego jest konieczne, a to w celu stwierdzenia, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, jaka była ocena uprawnienia B. C. do renty z tytułu niezdolności do pracy, co uzasadnia konieczność ponownego jej rozpoznania. W ponownym postępowaniu rzeczą Sądu będzie przeprowadzenie dowodu z opinii właściwych biegłych lekarzy sądowych odpowiednich do występujących u wnioskodawcy schorzeń ,(przy czym w przypadku potwierdzenia schorzeń natury ortopedycznej, jako uzasadniających częściową niezdolność do pracy, Sąd winien wezwać wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego konieczność zaopatrzenia operacyjnego stawem sztucznym w trybie pilnym, a to wobec braku takiego dokumentu w aktach orzeczniczych), na okoliczność oceny stanu jego zdrowia i ustalenia, czy uzasadniana ona uznanie go za co najmniej częściowo niezdolnego do pracy, określenia jej ewentualnego charakteru i daty jej powstania.
W sytuacji pozyskania opinii dokonującej pozytywnego przesądzenia powyższych kwestii , Sąd winien doręczyć jej odpis obydwu stronom, przy czy wnioskodawcy z pouczeniem o ewentualnej możliwości złożenia do niej zarzutów – i w przypadku ich złożenia Sąd winien wezwać biegłych do uzupełnienia opinii, poprzez odniesienie się do ewentualnych merytorycznych zarzutów. W dalszej kolejności, rzeczą Sądu będzie ustalenie kolejno dalszych przesłanek warunkujących uprawienie wnioskodawcy do dochodzonej renty, mając na względzie fakt, iż aktualnie nie pozostaje on w zatrudnieniu od 19 kwietnia 2011r.
Przeprowadzenie postępowania w sposób wyżej opisany, a następne ocena jego wyników i na jej podstawie wyciągnięte wnioski będą mogły stanowić, z kolei podstawę ustaleń dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a wydany w takiej sytuacji wyrok będzie mógł być poddany kontroli instancyjnej , w przypadku złożenia apelacji przez którąkolwiek ze stron. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 386 § 4 kpc. ZARZĄDZENIE (...)