Court dismissed appeal against forced mortgage entry based on non-final payment order against one spouse. The court ruled the entry was lawful under specific civil procedure exceptions. The court clarified that non-final orders act as security titles allowing entries against one spouse. The court held the spouse who received notice waived their right to object. The court distinguished this case from general marital property protection rules. The court emphasized the unique nature of security title entries in civil proceedings.

Sygn. akt III Ca 657/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca Sędzia SO Katarzyna Kwilosz-Babiś Sędzia SO Tomasz Białka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) S.A. w W. przy uczestnictwie E. M. , K. M. o wpis na skutek apelacji uczestników od wpisu Sądu Rejonowego w Nowym Sączu X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Muszynie z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt Dz.Kw 1575/14 p o s t a n a w i a:

1. oddalić apelację;

2. orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt III Ca 657/14

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Muszynie w dniu 19 września 2014 r. w księdze wieczystej (...)dokonał w dziale IV wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 200 000 zł tytułem części należności głównej wraz z odsetkami na rzecz wierzyciela hipotecznego (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą w W.. Podstawę wpisu stanowił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 21 maja 2014 r., wydany przez Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt XX GMC 401/14. Powyższy wpis zaskarżyli apelacją uczestnicy E. M. i K.

M., wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku wierzyciela (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o wpis hipoteki przymusowej. Zarzucili naruszenie art. 109 ust. 1 i art. 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 492 i art. 743 1 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską uczestników postępowania na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty, wystawionego jedynie przeciwko jednemu z małżonków K. M.. W uzasadnieniu apelacji powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w sprawach sygn. akt II CSK 69/12 i IV CSK 7/13, ponieśli, iż w aktualnym stanie prawnym hipoteka przymusowa może zostać wpisana tylko na podstawie dokumentu, który wystawiony jest przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości.

Odnosi się to - w ocenie apelujących - do każdego dokumentu, w tym także do tak specyficznego tytułu zabezpieczenia jakim jest nieprawomocny nakaz zapłaty.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Apelacja jest niezasadna, a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżony wpis Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowy. Nie można zgodzić się z zarzutem apelujących, iż dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską uczestników na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego jedynie przeciwko jednemu z małżonków, a to K. M. nastąpiło z naruszeniem przepisów powołanych w apelacji tj. art. 109 ust. 1 art. i 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 492 k.p.c. i art. 743 1 § 1 k.p.c. Niespornym w sprawie jest, iż przedmiotowego wpisu dokonano na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym.

W orzeczeniu tym, zasądzono kwotę 730 000 zł od dłużników solidarnych K. M. oraz A. B.. W księdze wieczystej, w której wpis hipoteki nastąpił zgodnie z wnioskiem jako właściciele na zasadzie ustawowej wspólności małżeńskiej figurują K. M. i E. M.. W ocenie Sądu Okręgowego, orzeczenia Sądu Najwyższego na które powołują się apelujący, nie stanowią potwierdzenia stanowiska reprezentowanego przez nich w niniejszej sprawie tj., aby przedmiotowy wpis nie mógł zostać dokonany na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przeciwko jednemu z małżonków.

Orzeczenia te bowiem dotyczą zupełnie innej sytuacji faktycznej, a mianowicie, wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji ZUS ustalającej wysokość należności z tytułu składek, a więc innego dokumentu niż nakaz zapłaty, z którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, wbrew intencji apelujących, fragmenty uzasadnienia jednego z postanowień Sądu Najwyższego powołanych w apelacji, a to postanowienia z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt IV CSK 7/13, wskazują na prawidłowość dokonania zaskarżonego wpisu.

I tak, Sąd Najwyższy wyjaśnił m.in., że tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie dopuszcza się podjęcie czynności związanych zarówno z wykonaniem zabezpieczenia, jak i z egzekucją z mienia wchodzącego w skład majątku wspólnego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wydanego przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim lub na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przeciwko tylko jednej osobie pozostającej w związku małżeńskim. Przykładem tych regulacji jest dodany z dniem 5 lutego 2005 r. do kodeksu postępowania cywilnego art. 743 1 .

W związku z wyjątkowym charakterem tego rozwiązania, ustawa przyznaje jednocześnie małżonkowi obowiązanego (małżonkowi dłużnika) szczególny środek obrony w związku z wykonaniem zabezpieczenia w postaci sprzeciwu (por. art. 743 1 § 3 oraz § 4 k.p.c. dodane z dniem 3 maja 2012 r. przez ustawę z dnia 16 września 2011 r., Dz. U. Nr 233, poz. 1381). Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I CSK 433/12 oraz z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt V CSK 547/12. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż nieprawomocny nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym zrównany jest z postanowieniem o udzielenie zabezpieczenia.

Zgodnie z treścią art. 492 k.p.c., nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi bowiem tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadania klauzuli wykonalności. Nie jest on więc tytułem wykonawczym o którym mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ale tytułem zrównanym w skutkach prawnych z postanowieniem Sądu o udzielenie zabezpieczenia wymienionym w art. 110 w/w ustawy (por. uzasadnienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt III CSK 326/12). Z tego też powodu należy do niego odnieść specyficzne regulacje prawne dotyczące tytułu zabezpieczenia, w tym m.in. art. 743 1 k.p.c. W świetle powyższego, należało przyjąć, iż uzasadnione jest dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego jedynie przeciwko jednemu z małżonków mimo, iż w księdze wieczystej, w której wpis ma nastąpić jako właściciele wpisani są małżonkowie na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej.

Dodatkowo zauważyć należy, że apelująca skorzystała z możliwości obrony jaka jej przysługuje zgodnie z treścią art. 743 1 k.p.c. Wystąpiła bowiem ze stosownym sprzeciwem w trybie art. 743 1 § 2 k.p.c., a jak wynika z pisma wnioskodawcy z dnia 5 listopada 2014 r. oraz z odpowiedzi na apelację, wnioskodawca wystąpił w terminie do Sądu Okręgowego XX Wydziału Gospodarczego w Warszawie, na podstawie art. 743 1 § 4 k.p.c. z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce obowiązanego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 § 1 k.p.c. (...) (...)