Public procurement court dismisses appeal over ambiguous technical specification interpretation and failure to clarify requirements.
Legislator summary
AI generatedThe National Reconsideration Chamber dismissed the contractor's appeal regarding the rejection of their bid in a public tender for energy block measurements. The contractor argued that the technical specification's requirement for simultaneous performance of four measurement types was ambiguously phrased as a conjunction rather than an alternative, while also failing to properly clarify requirements after the deadline. The court ruled that the conjunction 'and' legally mandated simultaneous performance and found the contractor's failure to explain their offer justified the rejection, noting the client did not violate procurement laws.
Legislator headnote
AI generatedArt. 198a, 198b Pzp; The court interprets technical specifications using logical conjunctions to determine mandatory requirements and holds that a bidder's failure to clarify ambiguous requirements within the statutory deadline constitutes a valid ground for rejection without violating procurement law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt: KIO 1203/12 WYROK z dnia 19 czerwca 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Marek Koleśnikow Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. w Warszawie odwołania z dnia 8 czerwca 2012 r. wniesionego przez wykonawcę Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Elektrownia Bełchatów z siedzibą w Bełchatowie, ul. Energetyczna 7, 97-406 Bełchatów 5 przy udziale wykonawcy Energopomiar Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, ul. gen. J. Sowińskiego 3, 44-100 Gliwice – zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża odwołującego Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczone przez wykonawcę Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź, tytułem kosztów postępowania odwoławczego;
2) dokonać wpłaty kwoty 2 000 zł 00 gr (słownie: dwa tysiące złotych zero groszy) przez odwołującego Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź na rzecz zamawiającego PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Elektrownia Bełchatów z siedzibą w Bełchatowie, ul. Energetyczna 7, 97-406 Bełchatów 5 stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
– Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, Nr 161, poz. 1078 i Nr 182, poz. 1228, z 2011 r. Nr 5, poz. 13, Nr 28, poz. 143, Nr 87, poz. 484, Nr 234, poz. 1386 i Nr 240, poz. 1429) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Przewodniczący: ……………………………… Sygn. akt: KIO 1203/12 U z a s a d n i e n i e Zamawiający PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Elektrownia Bełchatów z siedzibą w Bełchatowie, ul.
Energetyczna 7, 97-406 Bełchatów 5 wszczął postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pod nazwą »Pomiary eksploatacyjne i gwarancyjne bloków 7 i 8«. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 15.03.2012 r. pod nrem 2012/S 52-085371. Postępowanie jest prowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, Nr 161, poz. 1078 i Nr 182, poz. 1228, z 2011 r. Nr 5, poz. 13, Nr 28, poz. 143, Nr 87, poz. 484, Nr 234, poz. 1386 i Nr 240, poz. 1429) zwanej dalej w skrócie Pzp lub ustawą bez bliższego określenia.
Zamawiający zawiadomił 29.05.2012 r. o:
1) unieważnieniu postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp;
2) wykluczeniu wykonawcy Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź, gdyż nie spełnił on warunku posiadania wiedzy i doświadczenia – art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp. Wykonawca Zakład Badawczo-Projektowy INWAT Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi, ul. Sienkiewicza 101/109, 90-301 Łódź, zgodnie z art. 182 ust. 1 pkt 1 Pzp, wniósł 8 czerwca 2012 r. do Prezesa KIO odwołanie na wykluczenie odwołującego (równoznacznej z odrzuceniem oferty odwołującego) oraz unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia. Odwołujący wniósł o:
1) nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wykluczenia odwołującego;
2) nakazanie zamawiającemu unieważnienia uznania oferty odwołującego za odrzuconą;
3) nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania;
4) nakazanie zamawiającemu powtórzenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
5) obciążenie zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego. Argumentacja odwołującego 29 maja 2012 r. zamawiający wykluczył odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz unieważnił postępowanie udzielenie zamówienia w oparciu o art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp. Zamawiający zarzucił wykonawcy nie spełnienie warunków udziału w postępowaniu ze względu na brak wykazania wiedzy i doświadczenia oraz przywołując art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp wykonawcę wykluczył. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 4 Pzp ofertę wykonawcy uznał za odrzuconą.
W kwestii unieważnienia postępowania, ponieważ wartość oferty z najkorzystniejszą ceną niepodlegającej odrzuceniu wynosi 3 782 250.00 i przekracza cenę jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na udzielenie zamówienia (3 444 000,00 zł) – w oparciu o art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp, zamawiający unieważnił postępowanie. O podjętej decyzji zamawiający poinformował wykonawcą pismem 29 maja 2012 roku (sygn. FZ/FZU/076-412/ZP/2012/6227). Czynność zamawiającego polegająca na wykluczeniu wykonawcy narusza art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp przez błędne uznanie, że wykonane przez odwołującego w ciągu trzech lat przed upływem terminu składania ofert pomiary nie spełniają wymogu określonego w rozdz.
VI ust. 1.2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia zwanej dalej specyfikacją bez bliższego określenia. W konsekwencji czynność zamawiającego narusza art. 24 ust. pkt 4 Pzp przez wykluczenie odwołującego z postępowania wobec braku podstaw do wykluczenia i art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp przez unieważnienie postępowania w sytuacji, gdy najkorzystniejsza oferta (oferta odwołującego) nie przekracza kwoty, którą zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia. Nadto zamawiający naruszył art. 38 ust. 4 Pzp przez dokonanie zmian w treści specyfikacji po upływie terminu składania ofert.
Taką nieuprawnioną zmianę specyfikacji stanowi dodanie w piśmie z 29 maja 2012 r. wymagania, że dla oceny posiadania przez wykonawców odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, niezbędne jest wykazanie wykonania pomiarów odbiorowych zgodnie z instrukcją RIESP. Termin składania ofert w przedmiotowym postępowaniu upływał 11 kwietnia 2012 roku o 10:00. Zamawiający zastosował wykładnię art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp sprzeczną z brzmieniem rozdz. VI ust. 1.2 specyfikacji. Zgodnie z treścią specyfikacji (rozdz. VI ust. 1.2) warunkiem udziału w postępowaniu jest posiadanie wiedzy i doświadczenia, przez co zamawiający rozumie wykonanie w ciągu ostatnich trzech lat przed upływam terminu składania ofert co najmniej dwóch pomiarów bloków energetycznych o mocy powyżej 200 MW wraz z instalacjami pomocniczymi obejmującymi pomiary gwarancyjne, eksploatacyjne, rozruchowe i odbiorowe.
Ocena spełnienia powyższego warunku powinna być dokonana metodą „spełnia/nie spełnia” na podstawie oświadczeń i dokumentów wymienionych w rozdz. VII specyfikacji. Z treści załączonych dokumentów musi jednoznacznie wynikać, że wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu (rozdz. VI ust. 4). Sformułowane w rozdz. VI ust. 1.2 specyfikacji kryteria oceny posiadania wiedzy i doświadczenia zostały określone w sposób ogólny i nie odwołują się do szczegółowych instrukcji, które zamawiający przytacza w uzasadnieniu wykluczenia wykonawcy z postępowania.
Jedynym konkretnie wskazanym elementem jest wymóg przeprowadzenia pomiarów co najmniej dwóch bloków energetycznych. Już wskazanie ich mocy nie precyzuje, czy chodzi o moc łączną dla dwóch lub więcej bloków, czy też każdy z nich powinien mieć moc powyżej 200 MW. Także rodzaj pomiarów, jakie wykonawca miał wykonać dla wykazania wiedzy doświadczenia, nie został określony w rozdz. VI ust. 1.2 specyfikacji w sposób, jaki zamawiający przedstawia w uzasadnieniu czynności wykluczenia. Przeciwnie – zamawiający ogólnie wskazał w specyfikacji – wykonania jakich pomiarów w ciągu ostatnich trzech lat oczekuje od wykonawcy.
Wykonawca w złożonej ofercie, przedstawił wykaz pomiarów trzech bloków o mocy powyżej 200 MW każdy oraz opisał w wyjaśnieniach, złożonych 30 kwietnia 2012 r. (po wezwaniu przez zamawiającego), podstawowe normy, wg których pomiary te były wykonywane. Wskazanie w uzasadnieniu czynności wykluczenia, że odwołujący nie wykazał wykonania pomiarów zgodnie z instrukcją RIESP stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp bowiem z treści sformułowania w rozdz. VI ust. 1.2 specyfikacji nie wynika obowiązek wykonania pomiarów zgodnie z instrukcją RIESP.
Niewykonanie pomiarów zgodnie z powyższą instrukcją nie może stanowić przesłanki wykluczenia wykonawcy ze względu na brak wykazania wiedzy i doświadczenia, a zamawiający nie może żądać od wykonawcy przedstawienia dowodu spełnienia takiego warunku. Podobne stanowisko wyraziła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 16 września 2011 r., sygn. akt KIO 1892/11, gdzie Izba stwierdza: „Zamawiający nie może wykluczyć wykonawcy z postępowania z powodu niespełniania przez niego warunku udziału niewyartykułowane go w treści specyfikacji”.
Wskazanie w uzasadnieniu wykluczenia na obowiązek wykonania pomiarów zgodnie z instrukcją RIESP stanowi także naruszenie art. 38 ust. 4 Pzp, ponieważ zamawiający w ten sposób dokonał zmiany treści specyfikacji po upływie terminu składania ofert, czego przepis ten nie dopuszcza. Stanowisko takie zajęła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 8 czerwca 2009 r., sygn. akt KIO/UZP 674/09. Również w wyroku z 20 marca 2009 r., sygn. KIO/UZP 274/09 Izba stwierdza: „Niejednoznacznych postanowień specyfikacji nie należy wyjaśniać na niekorzyść wykonawców uczestniczących w postępowaniach, z uwagi chociażby na obowiązkowy zakaz modyfikacji specyfikacji po złożeniu oferty (art. 38 ust. 4 Pzp)”.
Wykluczając odwołującego zamawiający naruszył art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp ponieważ ten wykazał spełnienie warunków udziału w postępowaniu. Oferta odwołującego zawierała najniższą cenę (2.337.000,00 zł), która była również niższa od kwoty jaką zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia (3.444.000.00 zł). Naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy miało więc istotny wpływ: na wynik postępowania, bowiem w przypadku niewykluczenia odwołującego i nieodrzucenia jego oferty powinna ona zostać wybrana jako najkorzystniejsza.
Nadto odpadła też przesłanka unieważnienia postępowania. Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania, gdyż w związku ze złożeniem oferty posiada interes w uzyskaniu zamówienia, o którym mowa w art. 179 Pzp, a ponadto w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy mógłby ponieść szkodę spowodowaną utratą możliwości uzyskania zamówienia. Odwołujący przesłał w terminie kopię odwołania zamawiającemu 06.06.2012 r. (art. 180 ust. 5 i art. 182 ust. 1-4 Pzp). Zamawiający przesłał w terminie 2 dni kopię odwołania innym wykonawcom 06.06.2012 r. (art. 185 ust. 1 in initio Pzp).
Wykonawca Energopomiar Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, ul. gen. J. Sowińskiego 3, 44-100 Gliwice złożył:
1) Prezesowi KIO, 2) zamawiającemu i 3) odwołującemu – zgłoszenie przystąpienia po stronie zamawiającego do postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania 06.06.2012 r. (art. 185 ust. 2 Pzp). Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, na podstawie dokumentacji postępowania, wyjaśnień oraz stanowisk stron zaprezentowanych podczas rozprawy, a także dowodów złożonych przez zamawiającego: 1) (dowód nr 1) pismo PGE GiEK S.A. Lublin-Wrotków z 16 czerwca 2012 r. o zakresie pomiarów wykonanych w Lublinie-Wrotkowie na dowód, że odwołujący dokonał tylko pomiarów eksploatacyjnych, a nie pozostałych zgodnie z koniunkcją wymaganych przez zamawiającego; 2) (dowód nr 2) protokół odbioru usługi z elektrociepłowni Lublin-Wrotków stanowiący załącznik nr 8c do oferty odwołującego, że są wykonane tylko usługi z zakresu pomiarów eksploatacyjnych; dowodu złożonego przez przystępującego: 3) (dowód nr 3) definicja pomiaru odbiorowego z nru 10/2010 r. czasopisma „Energetyka Cieplna i Zawodowa”; oraz dowodu złożonego przez odwołującego: 4) (dowód nr 4) wyciąg z umowy z elektrociepłownią Lublin-Wrotków na dowód, że w treści umowy są przywołane próby odbiorcze, gwarancyjne, odbiorowe oraz pomiary eksploatacyjne, a tytuł umowy brzmi „Wykonanie pomiarów eksploatacyjnych” – Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Skład orzekający Izby stwierdził, że odwołanie nie jest zasadne. W ocenie Izby zostały wypełnione łącznie przesłanki zawarte w art. 179 ust. 1 Pzp, to jest posiadania interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz wystąpienia możliwości poniesienia szkody przez odwołującego. Izba postanowiła dopuścić, jako dowód, dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przekazaną przez zamawiającego, potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Izba ustaliła, że stan faktyczny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz informacje zawarte w ogłoszeniu o zamówieniu) nie jest sporny.
W ocenie składu orzekającego Izby, zarzut naruszenia art. art. 24 ust. 2 pkt 4 i w konsekwencji art. 24 ust. 4 Pzp oraz art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp – przez wykluczenie odwołującego (a w konsekwencji uznanie oferty odwołującego za odrzuconą) oraz unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia – nie zasługuje na uwzględnienie. Zamawiający w rozdz. VI ust. 1 pkt 1.2 specyfikacji warunkował udział w postępowaniu wykazaniem wykonania w terminie co najwyżej 3 lat cyt. „co najmniej 2 pomiarów bloków energetycznych o mocy powyżej 200 MW wraz z instalacjami pomocniczymi obejmującymi pomiary gwarancyjne, eksploatacyjne, rozruchowe i odbiorowe”.
Zamawiający zarzucił wykonawcy niespełnienie warunków udziału w postępowaniu ze względu na brak wykazania wiedzy i doświadczenia oraz przywołując art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp wykonawcę wykluczył. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 4 Pzp ofertę wykonawcy uznał za odrzuconą. W kwestii unieważnienia postępowania, ponieważ wartość oferty z najkorzystniejszą ceną niepodlegającej odrzuceniu wynosi 3 782 250.00 i przekracza cenę jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na udzielenie zamówienia (3 444 000,00 zł) – w oparciu o art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp, zamawiający unieważnił postępowanie.
Czynność zamawiającego polegająca na wykluczeniu wykonawcy narusza art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp przez błędne uznanie, że wykonane przez odwołującego w ciągu trzech lat przed upływem terminu składania ofert pomiary nie spełniają wymogu określonego w rozdz. VI ust. 1.2 specyfikacji. W konsekwencji czynność zamawiającego narusza art. 24 ust. pkt 4 Pzp przez wykluczenie odwołującego z postępowania wobec braku podstaw do wykluczenia i art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp przez unieważnienie postępowania w sytuacji, gdy najkorzystniejsza oferta (oferta odwołującego) nie przekracza kwoty, którą zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia.
Nadto, zdaniem odwołującego, zamawiający naruszył art. 38 ust. 4 Pzp przez dokonanie zmian w treści specyfikacji po upływie terminu składania ofert. Taką nieuprawnioną zmianę specyfikacji stanowi dodanie w piśmie z 29 maja 2012 r. wymagania, że dla oceny posiadania przez wykonawców odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, niezbędne jest wykazanie wykonania pomiarów odbiorowych zgodnie z instrukcją RIESP. Termin składania ofert w przedmiotowym postępowaniu upływał 11 kwietnia 2012 roku o 10:00. Skład orzekający Izby stoi na stanowisku, że skoro zamawiający użył w rozdz.
VI ust. 1 pkt 1.2 specyfikacji odnośnie warunku wiedzy i doświadczenia, żądając wykazania przez wykonawców wykonania w terminie co najwyżej 3 lat cyt. „co najmniej 2 pomiarów bloków energetycznych o mocy powyżej 200 MW wraz z instalacjami pomocniczymi obejmującymi pomiary gwarancyjne, eksploatacyjne, rozruchowe i odbiorowe”, to dotyczył ten warunek wykonania jednoczesnego wykonania i późniejszego wykazania wykonania przedmiotowych czterech warunków. Wynika to z zastosowania przez zamawiającego w postanowieniu rozdz. VI ust. 1 pkt 1.2 specyfikacji koniunkcji.
Zamawiający zastosował między elementami wyliczenia spójnik „i”, który jest funktorem koniunkcji, oraz przecinki, które zastępują wielokrotne powtarzanie tego samego spójnika. W związku z takim sformułowaniem specyfikacji wykonawca zamierzający wziąć udział w postępowaniu musiał wykazać wykonanie pomiarów obejmujących jednocześnie pomiary gwarancyjne, eksploatacyjne, rozruchowe i odbiorowe. Natomiast odwołujący odczytał przytaczaną koniunkcję jako alternatywę nierozłączną, co zdaniem składu orzekającego Izby było bezpodstawne, gdyż do takiego zakwalifikowania przedmiotowego wyliczenia musiałby być zastosowany przez zamawiającego funktor alternatywy nierozłącznej, co w języku polskim najczęściej przez zastosowanie spójnika „lub” czy przez odpowiednie skonstruowanie zdania.
Zdanie to Izba formułuje zgodnie z dziełem Zygmunta Ziembińskiego „Logika praktyczna” (str. 68-76, Warszawa 1984 r. PWN). Ponadto odwołujący wezwany do wyjaśnień i uzupełnienia oferty, zgodnie z art. 26 ust. 3 i 4 Pzp, mimo dosyć długiego terminu dokonania tych wyjaśnień i uzupełnień – nie wykorzystał możliwości właściwego wyjaśnienia oświadczeń i dokumentów oraz uzupełnienia oferty. Zamawiający, mimo powoływania się na Instrukcję RIESP, w zawiadomieniu o wykluczeniu odwołującego nie dokonał rozszerzenia specyfikacji, a tylko pogłębił swoje uzasadnienie o kwestionowany element – Instrukcję RIESP.
Konsekwencją wykluczenia odwołującego było uznanie oferty odwołującego za odrzuconą, zgodnie z art. 24 ust. 4 Pzp, a także unieważnienie postępowania gdyż cena kolejnej oferty mogącej być wybraną jako najkorzystniejsza przewyższała kwotę, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Takie postępowanie zamawiającego wynika z unormowania art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp. Zamawiający – podczas prowadzenia postępowania – nie naruszył wskazanych przez odwołującego przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
– Prawo zamówień publicznych. Skład orzekający Izby wziął pod uwagę dowody złożone przez strony i uczestnika postępowania. Z powyższych względów oddalono odwołanie, jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp, czyli stosownie do wyniku postępowania uznając za uzasadnione koszty wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego w kwocie 3 600, 00 zł zgodnie z § 3 pkt 1 i pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.
U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238). Skład orzekający Izby wziął pod uwagę złożenie odpowiedzi na odwołanie dopiero tuż przed rozprawą. Przewodniczący: ………………………………