Public procurement court dismisses appeal regarding best offer selection and reference document requirements.
Legislator summary
AI generatedThe National Court of Appeal dismissed the appeal filed by Gazomontaż S.A. against the municipality's selection of a different contractor for a public sewerage project. The appellant argued that the winning offer was flawed and that reference documents submitted were insufficient, but the court found the selection lawful and the documents adequate. Consequently, the court ruled that the appellant must bear the procedural costs of the appeal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 7 ust. 1, 3; Art. 91 ust. 1, 2 ustawy Pzp; The contracting authority's selection of the most advantageous offer does not constitute a legal violation if based on correct evaluation, and reference documents need only prove proper execution of specified works without requiring specific expert opinions.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt: KIO 216/11 WYROK z dnia 11 lutego 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Agata Mikołajczyk Protokolant: Małgorzata Wilim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez wykonawcę Gazomontaż S.A. z siedzibą w Ząbkach, 05-091 Ząbki, ul. Powstańców 2c, od czynności zamawiającego, którym jest Gmina Glinojeck, 06-450 Glinojeck, ul. Płocka 12, przy udziale Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych Sp. z o.o., 20-445 Lublin, ul. Zembrzycka 53, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, orzeka:
1. Oddala odwołanie 2. Kosztami postępowania obciąża Gazomontaż S.A. z siedzibą w Ząbkach, 05-091 Ząbki, ul. Powstańców 2c i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Gazomontaż S.A. z siedzibą w Ząbkach, 05-091 Ząbki, ul. Powstańców 2c, 2) dokonać wpłaty kwoty 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) przez Gazomontaż S.A. z siedzibą w Ząbkach, 05-091 Ząbki, ul. Powstańców 2c na rzecz Gminy Glinojeck, 06-450 Glinojeck, ul. Płocka 12, stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198 a ust. 1 i 198 b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Płocku. Przewodniczący: ……………………………… Sygn. akt: KIO/216/11 Uzasadnienie Odwołanie zostało wniesione w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. nr 113, poz.759, ze zm.) [dalej ustawa Pzp] „na budowę kanalizacji sanitarnej w systemie podciśnieniowym w miejscowościach: Kondrajec Szlachecki, Luszewo, Ogonowo, Strzeszewo, Faustynowo, Lipiny, Brody Młockie, Wola Młocka, Kowalewko, Zygmuntowo, Dreglin Śródborze, Zalesie, śeleźnia, Juliszewo Brody Rumockie, Rumoka, gm. Glinojeck wraz z rurociągami tłocznymi w ramach projektu pn.: Przyspieszenie rozwoju społeczno-gospodarczego i poprawa stanu środowiska naturalnego w Gminie Glinojeck dzięki rozbudowie systemu wodociągów i kanalizacji współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu IV Środowisko, zapobieganie zagrożeniom i energetyka Działania 4.1 Gospodarka wodno- ściekowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 przez zamawiającego - Gminę Glinojeck.
Odwołujący - Gazomontaż S.A.z siedzibą w Ząbkach stwierdził, że Zamawiający naruszył następujące przepisy prawne: (1) przepis art. 7 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1 i 2 ustawy Pzp poprzez wadliwy wybór oferty Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie jako oferty najkorzystniejszej; (2) przepis art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji; (3)przepis art. 22 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, poprzez niewykluczenie Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. wbrew obowiązkowi wynikającemu z powołanych przepisów; oraz (4)przepis § 1 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.
U. z 2009 r. Nr 226 poz. 1817) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że złożona przez Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. opinia bankowa spełnia wymogi określone w tym przepisie; a także (5) postanowienia pkt 5.2 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia poprzez uznanie referencji Gminy Dęblin oraz Gminy Skierbieszów przedstawionych przez Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. za prawidłowe i spełniające wymogi określone w wymienionym zapisie. Wskazując na powyższe wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: (1) unieważnienia czynności wyboru oferty Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. jako podjętej z naruszeniem prawa; (2) powtórzenia czynności badania i oceny ofert i w jej wyniku wykluczenia z postępowania Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. i odrzucenia jego oferty; (3)wyboru najkorzystniejszej oferty Odwołującego, oraz (4)obciążenia Zamawiającego kosztami postępowania wynikającego z wniesionego odwołania.
W uzasadnieniu podał, że w dniu 24 stycznia 2011 r. Zamawiający zawiadomił wykonawców, w tym Odwołującego o wyborze najkorzystniejszej oferty, Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o., która to oferta otrzymała największą ilość punktów, tj. 100. Oferta Odwołującego się otrzymała drugą w kolejności ilość punktów, tj. 93,12. Tym samym, gdyby Zamawiający przy swoich czynnościach nie naruszył przepisów ustawy Pzp i rozporządzania wykonawczego oraz odrzucił ofertę Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o ze względu na fakt, że jej treść nie odpowiadała treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia,, to oferta Odwołującego się byłaby najkorzystniejsza, a tym samym otrzymałby on zamówienie.
Dalej wykonawca podał, że do tego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na budowę kanalizacji sanitarnej w systemie podciśnieniowym w gminie Glinojeck, została sporządzona Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) z dnia 19 października 2010 r. Zgodnie z pkt 5.4 SIWZ („Warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny spełnienia tych warunków") o udzielenie zamówienia mogli ubiegać się Wykonawcy, którzy wykazali, że posiadają środki finansowe na rachunku bankowym w wysokości 5 min zł lub zdolność kredytową na kwotę 5 mln zł.
Sposób, w jaki podmioty biorące udział w postępowaniu, mogły udowodnić spełnienie tego warunku, określa stosowny przepis rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. wskazując, że powinna to być informacja banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo- kredytowej, w których wykonawca posiada rachunek, potwierdzająca wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy. Tymczasem Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o., którego oferta została uznana przez Zamawiającego za najkorzystniejszą, przedstawiło opinię bankową Banku Gospodarki śywnościowej SA, który potwierdza jedynie, że .Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. posiada zdolność ubiegania słe o kredyt w kwocie 10.000.000,00 zł".
Zdaniem wykonawcy, przedstawienie opinii o treści jak powyżej nie spełnia wymogu określonego w pkt 5.4 SIWZ, jak również nie stanowi informacji banku, o której mowa w przepisach rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. Pojęcie „zdolności kredytowej" wymieniane w w/w przepisach oznacza potwierdzenie, że podmiot posiadający taką zdolność rzeczywiście uzyska w danym banku kredyt w żądanej wysokości, jeżeli tylko złoży odpowiedni wniosek. Jest to rodzaj promesy udzielenia kredytu, wynikającej z pozytywnej oceny banku, dotyczącej sytuacji finansowej danego podmiotu.
Pojęcie „zdolności kredytowej" nie jest tożsame ze sformułowaniem „zdolność ubiegania się o kredyt", które oznacza jedynie, że podmiot może wszcząć procedurę ubiegania się o kredyt, ale ostateczna decyzja banku co do udzielenia kredytu zapadnie dopiero po przeprowadzeniu tej procedury, i w chwili wydawania opinii bankowej nie wiadomo, czy decyzja byłaby pozytywna. Stwarza to sytuację niepewną i nie wyjaśnia, jak jest lub będzie sytuacja finansowa danego podmiotu. Tymczasem wymóg przedstawienia opinii bankowej o istnieniu zdolności kredytowej wykonawcy (a nie jedynie zdolności ubiegania się o kredyt) ma na celu zagwarantowanie, że w razie wyboru oferty danego podmiotu, będzie on w istocie dysponował środkami finansowymi pozwalającymi na wykonanie zamówienia, tzn. albo będzie miał środki finansowe w odpowiedniej wysokości na rachunku albo uzyska kredyt w żądanej wysokości.
Natomiast przedstawienie opinii o takiej treści, jak opinia wystawiona dla Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o., nie daje żadnej pewności ani nawet wysokiego prawdopodobieństwa, że ten wykonawca kredyt uzyska i będzie to kredyt w wysokości w odpowiedniej wysokości. Oznacza to, że podmiot, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza nie spełnił wszystkich wymagań, określonych w powoływanych przepisach rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów oraz zapisach SIWZ, bowiem nie przedstawił informacji banku o swojej zdolności kredytowej do kwoty 5 mln zł.
Powołując się na orzecznictwo arbitrażowe wykonawca stwierdził, że „wskazanie na możliwość ubiegania się o kredyt tub linię kredytową nie potwierdza posiadania zdolności kredytowej". Albowiem przez (…) zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest zobowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności. Ustalenie czy kredytobiorca posiada zdolność kredytową na określonym poziomie wymaga przeprowadzenia przez bank analizy różnych obszarów jego aktywności.
Dopiero w wyniku takiej analizy stwierdzana jest zdolność kredytowa, a następnie podejmowana decyzja o przyznaniu kredytu" 9…). Zdaniem Odwołującego wybrane Przedsiębiorstwo przedstawiło także inne dokumenty, nie spełniające wymogów określonych w SIWZ, co zostało przeoczone przez Gminę Glinojeck. W tym przypadku wskazał na wymagania postanowień pkt 5.2 wykonawcy powinni wykazać, że w okresie ostatnich pięciu lat wykonali prawidłowo dwie roboty polegające na wykonaniu kanalizacji w systemie podciśnieniowym spełniającym wymagania normy PN-EN 1091 o łącznej długości minimum 25 km i wybudowaniu dwóch stacji próżniowo-tłocznych o łącznej wartości tych robót minimum 10 min zł.
Na dowód spełnienia tych ^ wymogów Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych przedstawiło trzy referencje: Gminy Nadarzyn, Gminy Dęblin oraz Gminy Skierbieszów. Dwie ostatnie z tych referencji są nieprawidłowe, tj. nie stanowią potwierdzenia wykonania dwóch robót, takich jak opisane w SIWZ-ie. Referencja wystawiona przez Gminę Dęblin nie zawiera bowiem zapisu o wykonaniu kanalizacji podciśnieniowej zgodnie z normą PN-EN 1091L podczas gdy wyraźnie zapis SIWZ określa, że wymagane jest potwierdzenie wykonania kanalizacji zgodnie z tą normą.
W treści referencji Gminy Skierbieszów również brak jest koniecznego zapisu o wykonaniu prac zgodnie z normą PN-EN 1091. A zatem referencje gm. Dęblin i Skierbieszów nie mogą być uznane za dokumenty potwierdzające wykonanie wymaganych prac przez to Przedsiębiorstwo, polegających na wybudowaniu kanalizacji zgodnie z normą o łącznej długości 25 km. Z referencji gm. Nadarzyn (jedynej prawidłowej) nie wynika bowiem, aby Przedsiębiorstwo wykonało kanalizację w oparciu o w/wym. normę o żądanej długości. Wadliwość tych referencji oznacza także, że wybrany podmiot nie wykazał wykonania dwóch stacji próżniowo-tłocznych o wymaganej łącznej wartości, ponieważ nie wynika to z referencji gm.
Nadarzyn. Stwierdzenie powyższych okoliczności musi prowadzić do wniosku, że Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. powinno ulec wykluczeniu z uwagi na to, że nie wykazało spełnienia koniecznych wymagań, określonych w przepisach powoływanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów oraz Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Do takiego działania upoważnia przepis art. 22 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, a wykluczenie wskazanego podmiotu stanowi jednocześnie obowiązek Zamawiającego. Podkreślił także, że naruszenie przez Zamawiającego powyższych przepisów stanowi jednocześnie naruszenie zasady uczciwej konkurencji (wyrażoną w art. 7 ustawy Pzp) oraz zasad, zgodnie z którymi przeprowadza wybór najkorzystniejszej oferty (art. 7 i 91 ustawy o Pzp).
Przede wszystkim nie można oferty, która zawiera nieprawidłowe dokumenty, a więc nie spełnia wszystkich koniecznych wymogów określonych przepisami prawa, traktować na równi z ofertami wykonawców, którzy przedstawiają t^ pełną, prawidłową ofertę. Zamawiający nie może oceniać ofert w sposób dowolny, ale tylko w taki, jaki podał w specyfikacji. Powinien brać przede wszystkim pod uwagę zgodność ze stawianymi przez siebie wymaganiami, inaczej można postawić mu zarzut dowolności przeprowadzenia ocen i nierównego traktowania wykonawców.
W sytuacji, w której ocenia się wszystkie oferty, włącznie z ofertami wykonawców, nie spełniającymi określonych w przepisach oraz w zapisach SIWZ wymogów, a ponadto ofertę nieprawidłową (wykonawcy, który powinien podlegać wykluczeniu) wybiera się jako najkorzystniejszą - zarzut jednoczesnego naruszenia zasady uczciwej konkurencji wydaje się być uzasadniony. Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca - Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o. o., wnosząc o oddalenie odwołania w całości., oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. (1)oświadczenie Banku Gospodarki śywnościowej z dnia 4 lutego 2011r, (2)pismo Miasta Dęblin z dnia 4 lutego 2011 r., (3)pismo Gminy Skierbieszów z dnia 4 lutego 2011r. - na odparcie twierdzeń Odwołującego i poparcie twierdzeń wykonawcy w zakresie kwestionowanych warunków, które wyjaśniają i udowadniają spełnienie warunków udziału w postępowaniu przez wykonawcę.
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając stan faktyczny, ustalony na podstawie dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia, w tym oferty uznanej za najkorzystniejszą oraz stanowiska stron postępowania odwoławczego i przystępującego do postępowania odwoławczego wykonawcy przedstawione w pisemnych stanowiskach oraz w toku rozprawy, stwierdziła, co następuje: Odwołanie podlega oddaleniu. Rozpatrując zarzut naruszenia art. 22 w związku z art. 24 ust.2 pkt 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych Izba stwierdziła, że jest on niezasadny, albowiem dokumenty przedłożone do oferty przez wykonawcę Lubelskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. są prawidłowe i spełniają wymagania określone w specyfikacji w zakresie pkt 5.2 oraz pkt 5.4 siwz.
Zdaniem Izby kwestionowane przez Odwołującego zaświadczenie z Banku, dla potwierdzenia warunku z pkt 5.4, dotyczące zdolności kredytowej wykonawcy, jest zgodne z § 1 ust. 1 pkt. 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2009r. Nr 226 poz. 1817), [dalej: przepisy rozporządzenia]. W tym przypadku Izba stoi na stanowisku, że – tak jak wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie przedstawione na rozprawie oraz przystępujący do postępowania odwoławczego wykonawca – przepisy rozporządzenia nie odsyłają bezpośrednio w swej treści do art. 70 Prawa bankowego.
Stąd też norma zawarta w tym przepisie może mieć tylko odpowiednie zastosowanie. Izba zwraca także uwagę, iż generalnie, wystawiając sporne zaświadczenie bank informuje o tym, że dany klient ma możliwość ubiegania się o kredyt w określonej wysokości, albo zdolność kredytową do określonej kwoty, jednakże nie jest to równoznaczne z przyrzeczeniem przyznania kredytu w przyszłości. Tym samym na gruncie przepisów prawa zamówień publicznych zaświadczenie o zdolności kredytowej czy też o zdolności do ubiegania się o kredyt są pojęciami tożsamymi.
Potwierdzają one bowiem, że podmiot którego dotyczą ma taką sytuację finansową, która pozwola mu ubiegać się o kredyt w określonej wysokości i to w dacie wystawienia takiego zaświadczenia. Z tych też względów – tak jak stwierdził Zamawiający - nie jest możliwe określenie szerszego zakresu zaświadczenia o zdolności kredytowej w stosunku do zaświadczenia o zdolności do ubiegania się o kredyt. Tak jak Izba wskazała, dokument ten ma potwierdzać posiadanie przez wykonawcę stosownego zabezpieczenia finansowego, które w kolejnym etapie – jeżeli taka będzie decyzja przedsiębiorcy – pozwoli na uzyskanie potencjalnego, aczkolwiek nieskonkretyzowanego kredytu bankowego.
Także, referencje Gminy Dęblin oraz Gminy Skierbieszów, zdaniem Izby, przedstawione do oferty wypełniają wymagania specyfikacji ustalone w pkt 5.2, który to warunek dotyczy prawidłowego wykonania, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, dwóch robót budowlanych polegających na zrealizowaniu kanalizacji w systemie podciśnieniowym spełniających m.in. wymagania normy PN-EN 1091. Dla potwierdzenia warunku z pkt 5.2. Zamawiający wymagał przedłożenia wykazu robót o treści ustalonej w załączniku nr 5 oraz dokumentów potwierdzających, że te roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo.
Inne dokumenty nie były wymagane dla potwierdzenia tego warunku. Tym samym załączone do oferty referencje i wykaz robót spełniają ustalone w tym postępowaniu wymagania. Izba stwierdza także, że takie dokumenty jak np. referencje służą potwierdzeniu, że dane roboty zostały wykonane należycie. Zarówno przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych jak i powołanego rozporządzenia a także inne przepisy nie określają szczegółowego zakresu referencji. Brak jest zatem podstaw do żądania od wykonawcy przedkładania opinii o realizowanych robotach o jakiejś szczególnej treści.
Izba zauważa także, że zgodnie z art. 190 ust.1 ustawy Pzp – strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne zarówno na poparcie swoich twierdzeń jak i na odparcie twierdzeń strony przeciwnej. Zatem przystępujący do postępowania odwoławczego wykonawca, przedkładając oświadczenia banku oraz zamawiających na rzecz, których realizowane były inwestycje, działał w granicach prawa przyznanego mu przez ustawę – Prawo zamówień publicznych.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, tym samym nie podlega także uwzględnieniu zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i 3, albowiem wybór oferty – w zaskarżonym zakresie - Lubelskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. z siedzibą Lublinie, jako oferty najkorzystniejszej, nie narusza art. 91 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania z uwzględnieniem § 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.
U. Nr 41 poz. 238). ...………………………………………