KIO allows appeal against tenderer's choice, ordering re-evaluation due to improper joint bidder treatment.
Legislator summary
AI generatedThe National Reconsideration Chamber allowed Fraikin Polska's appeal against Poczta Polska's tender decision, ordering the purchaser to re-evaluate the offers. Fraikin argued that the purchaser incorrectly treated joint bidders as a single entity, violating competition rules, while the purchaser contended that joint bidders must be assessed collectively under specific legal provisions. The court found that the purchaser's failure to properly distinguish between separate offers from joint bidders constituted a violation of the principle of equal treatment and procedural fairness, necessitating a new evaluation.
Legislator headnote
AI generatedart. 7 ust. 1 Prawa zamówień publicznych; art. 82 ust. 1 Prawa zamówień publicznych; art. 89 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych: The purchaser must treat joint bidders as distinct entities for offer assessment; failure to reject conflicting offers from the same joint bidders violates the principle of equal treatment and constitutes a procedural error requiring re-evaluation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt KIO 2016/10 WYROK z dnia 28 września 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2010 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Fraikin Polska Sp. z o.o., 02-677 Warszawa, ul. Taśmowa 7 od czynności zamawiającego, którym jest Poczta Polska S.A., 00-940 Warszawa, ul. Rakowiecka 26, w imieniu którego postępowanie prowadzi Poczta Polska S.A., Centrum Infrastruktury, ul. Świętokrzyska 31/33, 00-941 Warszawa przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ING Lease Polska Sp. z o.o. (pełnomocnik; adres: 00-499 Warszawa, Pl. Trzech Krzyży 10/14) oraz Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
2. Kosztami postępowania obciąża Pocztę Polską S.A., 00-940 Warszawa, ul. Rakowiecka 26 i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Fraikin Polska Sp. z o.o., 02-677 Warszawa, ul. Taśmowa 7;
2) dokonać wpłaty kwoty 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) przez Pocztę Polską S.A., 00-940 Warszawa, ul. Rakowiecka 26 na rzecz Fraikin Polska Sp. z o.o., 02-677 Warszawa, ul. Taśmowa 7 stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a ust. 1 i 198b ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ……………………………… Sygn. akt KIO 2016/10 U z a s a d n i e n i e I. Poczta Polska S.A., 00-940 Warszawa, ul. Rakowiecka 26, w imieniu którego postępowanie prowadzi Poczta Polska S.A., Centrum Infrastruktury, ul. Świętokrzyska 31/33, 00-941 Warszawa (zwana dalej Zamawiającym), prowadzi postępowanie na wykonanie zamówienia publicznego pn. ,,dostawa taboru samochodowego w drodze leasingu” Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym WE z dnia 17.07.2010 r., poz. 2010/S 137-210663 i Zamawiający zamieścił specyfikację istotnych warunków zamówienia (dalej:
SIWZ) na swojej stronie internetowej. Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. – Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759). W dniu 17.09.2010 r. Fraikin Polska Sp. z o.o., 02-677 Warszawa, ul. Taśmowa 7 (dalej: Odwołujący) wniósł odwołanie, w którym zakwestionował prawidłowość wyboru oferty najkorzystniejszej i zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 i w zw. z art. 23 ust. 3 Prawa zamówień publicznych poprzez nieodrzucenie sprzecznych z Prawem zamówień publicznych ofert:
1) konsorcjum w składzie: ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. oraz 2) konsorcjum w składzie: BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o., bowiem członkiem obu ww. konsorcjów jest Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. i co za tym idzie ww. wykonawca złożył dwie oferty w postępowaniu;
2) art. 7 ust. 1 Prawa zamówień publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób naruszający możliwość zachowania zasady równego traktowania wykonawców oraz zasadę uczciwej konkurencji;
3) naruszenie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych poprzez nieodrzucenie ofert:
1) konsorcjum w składzie: ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. oraz 2) konsorcjum w składzie: BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. pomimo, iż ich treść nie odpowiada treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (w zakresie braku pełnego wykazu adresów punktów serwisowych oraz określenia rodzaju dachu izolowanego termicznie). Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego w dn. 20 września 2010 r. przystąpili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:
ING Lease Polska Sp. z o.o. oraz Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (dalej: Przystępujący). Na rozprawie Zamawiający wniósł do protokołu odpowiedź na odwołanie – nie zgodził się z argumentacją Odwołującego w zakresie odrzucenia obu ofert złożonych przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. oraz BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (dalej: Konsorcja). II. Nie stwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 187 ust. 4 Prawa zamówień publicznych, wobec czego rozpoznano odwołanie na rozprawie.
Po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania i stanowiskami Stron, Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Odwołujący ma interes we wniesieniu odwołania, i na ocenę tego interesu nie wpływa okoliczność, że zaproponowana przez niego cena przekracza kwotę przeznaczoną na realizację zamówienia (Zamawiający bowiem może zwiększyć ilość środków). W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
1. W postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego złożono trzy oferty (kopie ofert w aktach sprawy); oferta Odwołującego była trzecia w rankingu cenowym, dwie pozostałe oferty złożone zostały przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (oferta najtańsza – pierwsza w rankingu cenowym) oraz BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (druga oferta w rankingu cenowym).
2. Obie oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. oraz BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. były identyczne pod względem zaoferowanego przedmiotu zamówienia (w zakresie taboru samochodowego), w obu ofertach popełniono te same uchybienia co do zgodności treści ofert z treścią SIWZ. Oba Konsorcja Zamawiający wezwał m. in. do złożenia wykazów punktów serwisowych i oba Konsorcja w odpowiedzi na wezwanie przedłożyły identyczne wykazy ,,Autoryzowanych stacji obsługi Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o.” (oryginały wezwań i odpowiedzi obu Konsorcjów Zamawiający okazał na rozprawie, kopie w aktach sprawy).
Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny, Izba stwierdziła, że nie było podstaw do odrzucenia ofert obu Konsorcjów na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych (sam Odwołujący oświadczył na rozprawie, że w zakresie braku wykazu punktów serwisowych zarzutu w ogóle by nie podnosił, gdyby znał w całości dokumentację postępowania; podanie rodzaju dachu miało w ofercie charakter wyłącznie informacyjny, skoro w SIWZ nie wymagano określonego ,,rodzaju” dachu). Natomiast Izba w całości podzieliła stanowisko Odwołującego, iż złożenie dwóch ofert w postępowaniu przez dwa różne Konsorcja, w których uczestniczy ten sam wykonawca, jest naruszeniem art. 82 ust. 1 Prawa zamówień publicznych (wykonawca może złożyć jedną ofertę), a zatem złożenie dwóch ofert przez tego samego wykonawcę skutkuje ich odrzuceniem na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych.
Między Stronami toczył się spór, czy rzeczywiście dwie oferty złożył uczestnik obu Konsorcjów – wykonawca Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (tak twierdził Odwołujący), czy zostały złożone dwie różne oferty przez dwa różne Konsorcja, w których wykonawca Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. jedynie uczestniczył (tak twierdził Zamawiający i Przystępujący). Przystępujący nawet wskazywał, że Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. nie jest w rzeczywistości wykonawcą wspólnie ubiegającym się o udzielenie zamówienia, ale jego udział ma w złożeniu oferty charakter podwykonawstwa.
W ocenie Izby wobec treści oferty Przystępującego, wykonawcy Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. nie można uznać za podwykonawcę przyszłej umowy, ale za jednego z wykonawców, po zawarciu umowy odpowiadającego solidarnie za jej wykonanie (art. 141 Prawa zamówień publicznych). Zresztą sam Przystępujący w treści zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego przedstawia się jako ,,Konsorcjum”. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów istnieje możliwość złożenia samodzielnie oferty, a posługiwania się zasobami osoby trzeciej (art. 26 ust. 2b Prawa zamówień publicznych), jednak konstrukcja oferty złożonej wspólnie przez Przystępującego - ING Lease Polska Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o. (a także oferta złożona przez BRE Leasing Sp. z o.o. i Man Truck & Bus Polska Sp. z o.o.) nie opiera się na wykorzystaniu zasobów osoby trzeciej, ale na wspólnym ubieganiu się o udzielenie zamówienia na podstawie art. 23 ust. 1 Prawa zamówień publicznych i korzystaniu z wspólnego potencjału.
Rację ma Odwołujący, iż nie istnieje podmiot o nawie ,,Konsorcjum”; wykonawcy wspólnie ubiegają się o udzielenie zamówienia na podstawie umowy nienazwanej, podobnej do spółki cywilnej (wspólnym celem gospodarczym jest uzyskanie zamówienia i realizacja umowy, po zawarciu umowy o udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia odpowiadają solidarnie). Odwołujący dla poparcia swojego stanowiska trafnie powołuje się na orzecznictwo (KIO/UZP 853/08) oraz literaturę i Izba w pełni podziela poglądy prezentowane tamże. I tak, ,,Złożenie większej liczby ofert przez tego samego wykonawcę będzie skutkowało koniecznością odrzucenia przez zamawiającego wszystkich z nich jako niezgodnych z ustawą, gdyż złożenie każdej będzie złamaniem przepisu art. 82 ust. 1 [Prawa zamówień publicznych].
Orzecznictwo krajowe wskazuje również na obowiązek odrzucenia ofert, w których ten sam podmiot jest jednym z wykonawców składających ofertę wspólną albo gdy podmiot składa jedną z ofert samodzielnie, a kolejną wraz z innymi wykonawcami.” (Włodzimierz Dzierżanowski, Jarosław Jerzykowski, Małgorzata Stachowiak, komentarz, LEX 2010, Komentarz do art. 82 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U.10.113.759), [w:] M. Stachowiak, J. Jerzykowski, W. Dzierżanowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2010, wyd.
IV.) Komentator zauważa, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości przesunął dalej granice dopuszczalności ubiegania się o zamówienia przez wykonawców składających ofertę wspólną, bowiem w wyroku z dnia 23 grudnia 2009 r., C-376/08, Serrantoni Srl, Consorzio stabile edili Scrl v. Comune di Milano, LEX nr 532680, wskazał, iż dopuszczalna jest sytuacja, w której jedna z ofert została złożona przez konsorcjum z udziałem danego podmiotu, a druga samodzielnie przez ten podmiot, jednak w ocenie Komentatora ,,wyroku ETS nie można wprost przenosić na polski system prawny, gdyż odnosił się do sytuacji, w której konsorcjum działało w imieniu własnym, a nie swoich członków.
Jego konstrukcja prawna bardziej zdaje się przypominać podmiot praw i obowiązków z kilkoma udziałowcami, niż wspólne ubieganie się o zamówienie przez grupę odrębnych podmiotów.” (j.w.) Na gruncie polskiego prawa nie istnieje byt prawny o nazwie ,,Konsorcjum”, każdy z wykonawców składając ofertę wspólnie z innymi wykonawcami zaciąga zobowiązanie w imieniu własnym, a nie w imieniu ,,Konsorcjum”. Pojęcia tego (nieznanego Prawu zamówień publicznych) używa się – jak w niniejszym uzasadnieniu – w celu uproszczenia posługiwania się pojęciem ,,wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia”, i zawsze należy mieć na uwadze, że jest to skrót myślowy, a nie odrębna instytucja.
Wydaje się, że Zamawiający (i Przystępujący) z normy określonej w art. 23 ust 3 Prawa zamówień publicznych wyciąga zbyt dalekie wnioski, stwierdzając, że wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia należy traktować jak jednego wykonawcę. Zgodnie z art. 23 ust. 3 Prawa zamówień publicznych, do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio – przepis ten nie nadaje Konsorcjum żadnej podmiotowości; Konsorcjum, podobnie jak spółka cywilna istnieje wyłącznie jako stosunek zobowiązaniowy.
W konsekwencji, wykonawca nie może złożyć w jednym postępowaniu dwóch ofert występując jako uczestnik dwóch (albo więcej) Konsorcjów. Złożenie takiej oferty jest niedopuszczalne na podstawie art. 82 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, zatem obie oferty należy odrzucić na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych. Akceptacja przez Zamawiającego sytuacji zakwestionowanej zarzutami podniesionymi w odwołaniu może prowadzić do naruszenia art. 7 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, a także może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji.
Reasumując, Izba nie stwierdziła naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych, natomiast stwierdzono naruszenie art. 7 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, dlatego orzeczono jak w sentencji, nakazując Zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 192 ust. 9 oraz art. 192 ust. 10 Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 3 i § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.
U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący: ………………………………