Court allows early pension by recognizing welding work as special conditions despite dual job titles.

Sygn. akt III U 453/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniatowska Protokolant: sekr.sądowy Beata Dzienis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013r. w S. sprawy J. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wcześniejszą emeryturę w związku z odwołaniem J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 czerwca 2012 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje J. N. prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2012r.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 04.06.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., powołując się na przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.1983r. Nr 8 poz. 43 ze zm.) i ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153 poz.1227 ze zm.) odmówił J. N. prawa do wcześniejszej emerytury, z uwagi na nieudowodnienie 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

W tym zakresie nie uwzględnił zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym od 19.12.1977r. do 31.01.1981r. oraz od 15.06.1987r. do 17.07.1990r. w Przedsiębiorstwie (...) w E., ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy od pracodawcy. Organ rentowy nie zaliczył również okresu zatrudnienia od 23.07.1990r. do 30.06.1994r. w P.S. (...), gdyż wskazane w świadectwie pracy w warunkach szczególnych stanowisko nie zostało uwzględnione w przepisach resortowych. Decyzja ta uchylała decyzję z dnia 20.04.2012r. W odwołaniu J.

N. domagał się zmiany decyzji, uwzględnienia spornych okresów do stażu pracy w warunkach szczególnych i przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Wskazał, iż w spornych okresach pracował jako spawacz i tylko takie prace wykonywał. Domagał się przyznania prawa emerytury od dnia 01.06.2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Wskazał, iż praca na dwuzawodowych stanowiskach nie może być uznana za pracę w warunkach szczególnych. Sąd ustalił, co następuje:

J. N. (ur. (...)) w dniu 08.03.2012r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę. W dacie składania wniosku pozostawał w stosunku pracy ze Spółdzielnią Mieszkaniową (...) w E.. Umowa o pracę została rozwiązana w dniu 25.05.2012r. (świadectwo pracy k. 29 akt ZUS). Decyzją z dnia 20.04.2012r. ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury z uwagi na dalsze pozostawanie w stosunku pracy oraz brak 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wówczas organ rentowy uwzględnił okres 3 lat 10 miesięcy i 8 dni (od 23.07.1990r. do 30.06.1994r.), jako pracę w warunkach szczególnych.

Wydział Obsługi Prawnej wskazał na konieczność ponownej analizy uwzględnionego okresu pracy w warunkach szczególnych i w skarżonej decyzji organ rentowy nie uwzględnił żadnego okresu w tym zakresie. Na dzień 01.01.1999r. odwołujący udowodnił 28 lat 7 miesięcy i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W dniu 06.10.1975r. wnioskodawca uzyskał uprawnienia spawacza, w związku z ukończeniem podstawowego kursu spawania elektrycznego (akta osobowe koperta k. 28). W dniu 29.03.1977r. odwołujący ukończył kurs spawania gazowego, natomiast w dniu 18.06.1977r. ukończył (...) Szkołę (...) w C. w zawodzie tokarza (akta osobowe koperta k.12).

W okresie od 09.12.1977r. do 30.04.1986r. odwołujący był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w E., jako spawacz. Za ten okres uzyskał od przechowawcy akt osobowych świadectwo pracy w warunkach szczególnych, uwzględniające okres od 19.12.1977r do 31.01.1981r. (k. 4 akt ZUS). Z akt osobowych (koperta k.

12) wynika, iż w początkowym okresie odwołujący został zatrudniony na Oddziale Produkcji Pomocniczej - zbrojowni, jako spawacz. Na tym oddziale spawano elementy do „wielkiej płyty”, której używano do budowy bloków mieszkalnych (zeznania świadka S. K. koperta k. 61 31:13-39:35). Były to elementy żelbetonowe, zabezpieczenia szalunków, zbrojenia. Odwołujący zajmował się tylko spawaniem. Czynności przygotowawcze wykonywali inni wydzieleni pracownicy. Z dniem 01.02.1981r. odwołujący został przeniesiony na ślusarnię, gdzie również pracował jako spawacz.

Co prawda w aktach osobowych znajdują się angaże, w których wskazano stanowiska ślusarz – spawacz (np. angaż z 01.04.1985r.), jednak w rzeczywistości odwołujący wykonywał tylko czynności spawacza. Po przeniesieniu na ślusarnię, gdzie było średnio 7 spawaczy, wnioskodawca spawał elektrycznie elementy balkonów, okien, drzwi, schodów i krat. Spawacze w ślusarni nie wykonali innych prac (zeznania świadków W. B. k. 19 odwr., Z. M. koperta k. 61 40:06-45:25 i S. O. koperta k. 61 45:50-49:50). Spawacze w zbrojowni i ślusarni pracowali na halach.

W tych okresach nie było przestojów i praca odbywała się przez cały rok. Powyższy okres (8 lat 4 miesiące 13 dni) został w całości zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych. W okresie od 02.06.1986r. do 08.06.1987r. wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni (...)w E. jako spawacz. Z akt osobowych wynikało, iż zarówno w okresie próbnym (od 02.06.1986r.do 16.06.1986r.) jak i po uzyskaniu umowy o pracę na czas nieokreślony (od 17.06.1986r.) zajmował stanowisko mechanika – ślusarza – spawacza.

W oparciu o zeznania świadków: A. B. (20:34-26:30 koperta k.61), K. P. (50:15-54:40 koperta k.

61) i T. U. 55:10-01:04:08 koperta k.

61) ustalono, z odwołujący pracował w Warsztacie Usług, na którym prowadzona była produkcja. SUR wykonywała również naprawy sprzętu rolniczego, jednak czynności w tym zakresie należały do mechaników. Odwołujący był jednym z trzech spawaczy. W spornym okresie SUR otrzymała zlecenie produkcji elementów do wagonów towarowych tj. zderzaków i ram. W Spółdzielni odbywał się cały cykl produkcyjny, podzielony na 3 etapy: przygotowanie materiałów do spawania, spawanie i konserwacja poprzez malowanie. Odwołujący zajmował się tylko spawaniem.

Kwestie związane z przygotowaniem materiału do spawania były wykonywane przez inną grupę. W Spółdzielni pracowali również ślusarze. Spawacze spawali przede wszystkim elektrycznie, ale SUR posiadała również spawarki gazowe. W tym czasie przestojów nie było, a spawacze byli bardzo obciążeni. Okres pracy w SUR (1 rok 7 dni) został w całości zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych. W okresie od 15.06.1987r. do 17.07.1990r. odwołujący był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w E., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował stanowisko spawacza.

Za ten okres wnioskodawca powołał się na świadectwo pracy w warunkach szczególnych, uzyskane od przechowawcy akt osobowych, który zaliczył cały okres zatrudnienia w (...) do pracy w warunkach szczególnych (k.6 akt ZUS). Z akt osobowych (koperta k.12) wynika, iż stanowisko spawacza odwołujący zajmował podczas okresu próbnego (od 15.06.1987r. do 28.06.1987r.) jak i po zawarciu umowy na czas nieokreślony (od 29.06.1987r.). Odwołujący pracował w (...), i był to jedyny taki warsztat w całym Przedsiębiorstwie. Warsztat obsługiwał 7 jednostek (...), które znajdowały się w P.,.

G., S., B. etc. W warsztacie pracowało średnio 60-70 osób, w tym 3-4 spawaczy, którzy zajmowali się naprawą ciężkiego sprzętu (koparek, samochodów ciężarowych, wywrotek, dźwigów). Oprócz napraw wykonywali również prace spawalnicze przy montażu bortów czy skrzyń. Prace odbywały się w halach i nie było przestojów spowodowanych porą roku. Spawacze otrzymywali codziennie mleko. Powyższe ustalono na podstawie zeznań świadków: R. G. (09:00-16:00 koperta k.61), J. A. (16:34-20:04 koperta k.61) i S. K. (31:13-39:35 koperta k. 61).

Powyższy okres (3 lata 1 miesiąc 3 dni) uwzględniono w całości do stażu pracy w warunkach szczególnych. Ostatni okres podlegający rozważaniu pod względem pracy w warunkach szczególnych dotyczył zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) S.A., gdzie od 23.07.1990r. do 30.06.1994r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako ślusarz. Za ten okres odwołujący przedłożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wydane przez (...) Sp. z o.o. w L. (k.7 akt ZUS). Z dokumentacji zawartej w aktach osobowych (koperta k.

14) wynika, iż odwołującego zatrudniono na stanowisku ślusarz – spawacz i takie zajmował do końca zatrudnienia. Odwołujący był jednym z 3 spawaczy. Zasadą było, iż spawacz pracował w zespole wraz ze ślusarzem, który przygotowywał materiał do spawania (zeznania świadków M. D. k.20 i M. C. 27:00-30:50 koperta k.61). Spawacze spawali gazowo i elektrycznie. Podczas zatrudnienia w tym zakładzie odwołujący spawał wózki, linie produkcyjne, linie z amoniakiem, ściany w chłodniach, konstrukcje do chłodni etc. Jeżeli była taka konieczność spawali również elementy potrzebne do naprawy samochodów w warsztacie. Spawaczom nie zlecano innych prac. Powyższy okres (3 lata 10 miesięcy 8 dni), po odliczeniu okresów pobierania zasiłków chorobowych, został w całości uwzględniony do stażu pracy w warunkach szczególnych.

Sąd zważył, co następuje:

Prawo do emerytury w obniżonym wieku zgodnie z treścią art. 184 ust.1 i 2 (w treści obowiązującej do 31.12.2012r.) w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2009r. Dz.U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przysługuje ubezpieczonym urodzonym - tak jak wnioskodawca – po 31.12.1948r., jeżeli pracowali w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, posiadają staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat (w przypadku mężczyzn), ukończyli 60 rok życia, nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązali stosunek pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Ilość lat pracy warunkach szczególnych oraz wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych jest badana na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, czyli 01.01.1999r. Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uważa się osoby, które były zatrudnione przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej, ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Przepis art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odnośnie wieku, stażu pracy oraz charakteru wykonywanej pracy, uprawnionych do emerytury odsyła do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). §3 i 4 rozporządzenia, prawo do emerytury uzależniają od spełniania łącznie następujących warunków: posiadanie 25-letniego okresu zatrudnienia, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach i ukończenie 60 roku życia.

Zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia w sprawie wieku…, zaliczeniu do okresów pracy w warunkach szczególnych podlegają te, w których praca była świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z ustaleń Sądu, poczynionych w oparciu o akta osobowe oraz zeznania świadków wynika, iż przez wszystkie sporne okresy odwołujący pracował w warunkach szczególnych. Rozważaniu podlegały prace wykonywane na stanowisku spawacza. Uzyskana dokumentacja pracownicza dotyczyła czterech zakładów pracy tj. (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego w E., Spółdzielni (...)w E., (...) w E. i Przedsiębiorstwa (...) w E..

Należało ją ocenić jako wiarygodną i kompletną, gdyż zawierała m.in. potwierdzenia uzyskanych przez odwołującego uprawnień spawacza gazowego i elektrycznego. W dokumentacji tej nie znaleziono dowodów na przerwy w zatrudnieniu spowodowane chorobą, czy też przestojami w pracy. Sąd przeprowadził również dowód z zeznań świadków, byłych współpracowników i przełożonych wnioskodawcy. Korespondowały one ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją osobową, były rzeczowe, kompletne i wiarygodne. Wskazywały na wiedzę i znajomość warunków pracy i rodzaju wykonywanych czynności.

Okolicznością, która wymagała wyjaśnienia, było stosowanie dwuczłonowego nazewnictwa zajmowanych przez odwołującego stanowisk. Dotyczyło to stanowiska ślusarz – spawacz (spawacz – ślusarz). Zeznający w sprawie świadkowie nie posiadali wiedzy na temat przyczyn stosowania takiej terminologii w angażach. Wskazywali na wykształcenie ślusarskie, jakie posiadał odwołujący. W przypadku zatrudnienia na stanowisku ślusarz – spawacz wnioskodawca wykonywał jednak tylko prace spawacza, gdyż uprawnienia spawalnicze były bardziej pożądane przez pracodawców.

Sąd dał wiarę tym zeznaniom, gdyż odwołujący posiadał uprawnienia do wykonywania zawodu spawacza gazowego i elektrycznego. Pomimo iż formalnie zajmował „podwójne stanowisko” np. w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w E. czy Spółdzielni (...)w E., to zakłady te zatrudniały również ślusarzy, co wskazuje na podział obowiązków między spawaczy a ślusarzy. Powyższe dowody i ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia spornych okresów. Wynika z nich, iż odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności spawacza.

Okresy te podlegały zaliczeniu całości do stażu pracy w warunkach szczególnych, w związku z zapisem w Wykazie A Dziale XIV poz. 12 (prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo wodorowym) Uwzględniony okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł ponad wymagane 15 lat i uprawnia J. N. do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku. Prawo do świadczenia przyznano zgodnie z wnioskiem sformułowanym w odwołaniu tj. od 01.06.2012r. W związku z powyższym, na podstawie art. 477 14 §2 kpc orzeczono, jak w sentencji. mt