Appeal dismissed; notary court lacks jurisdiction to review final court property award validity for land registry entry.

Sygn. akt VIII Ca 229/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO. Katarzyna Borowy (spr.) Sędziowie: SO. Hanna Matuszewska, SO. Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2013 r. sprawy z wniosku P. M. z udziałem T. K. i A. K. o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt Dz.Kw 753/13 p o s t a n a w i a : oddalić apelację.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20.02.2013 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu na podstawie art. 518 1 § 3 kpc zaskarżony wpis utrzymał w mocy, kosztami postępowania obciążając wnioskodawcę i uznając je za uiszczone w całości. Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 7.01.2013 roku dz. kw. (...) T. K. i A. K. zwrócili się z żądaniem dokonania wpisu w dziale II księgi wieczystej (...) prawa własności na rzecz T. K. oraz A. K. na prawach wspólności ustawowej. Podstawą wpisu miało być dołączone do wniosku prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu I Wydział Cywilny z dnia 22.06.2012 roku sygn. akt I Co 118/03 o przysądzeniu na rzecz A.

K. i T. K. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej prawa własności niezabudowanej nieruchomości o pow. 16.19.35 ha objętej księgą wieczystą (...). Referendarz sądowy dokonał wpisu zgodnie ze złożonym wnioskiem i dołączonym postanowieniem oraz wypisem z rejestru gruntów w dniu 23.01.2013 roku o czym powiadomił zainteresowane strony. W dniu 04.02.2013 roku dz.kw. (...) P. M. złożył skargę na orzeczenie referendarza sądowego. Zgodnie z treścią art. 626 8 § 1 i 2 kpc wpis do księgi wieczystej dokonywany jest na wniosek i w jego granicach, a sąd rozpoznając sprawę bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

Artykuł niniejszy zakreśla kognicję sądu rozpoznającego wniosek o wpis do księgi wieczystej. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie zaś treści księgi odnosi się do stanu prawnego (praw jawnych) ujawnionego w księdze wieczystej. Co zaś tyczy się dokumentu dołączonego do wniosku to sąd dokonuje oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu.

W niniejszej sprawie referendarz sądowy dokonał wpisu prawa własności na podstawie i w oparciu o prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz A. K. i T. K.. W myśl obowiązujących przepisów kognicja sądu wieczystoksięgowego jest wy łączona, gdy chodzi o badanie prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądowych. W zakres kognicji Sądu Rejonowego rozpatrującego wniosek nie wchodzi rozstrzyganie jakichkolwiek sporów, np. z zakresu własności. W postępowaniu wieczystoksięgowym nie mogą być rozstrzygane żadne spory ani w charakterze przesłanki, ani samego rozstrzygnięcia, ani też podejmowane ustalenia prowadzące sąd do wniosku, że dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem doprowadzi do niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Jeżeli na skutek wpisu stan prawny ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, ten kto tak twierdzi będzie mógł dochodzić usunięcia niezgodności na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Prawomocne orzeczenie sądu będzie stanowić podstawę wpisu usuwającego powstała niezgodność. Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym o dokonanie wpisu, a jedynie w drodze powództwa o usunięcie tej niezgodności (art. 10 u.k.w.h.) ponieważ rozstrzygnięcie to wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego.

Ujawnienie zaś w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o niezgodności pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może zostać dokonane zdaniem Sądu na podstawie nieprawomocnego orzeczenia Sądu. Wobec powyższego, Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu badania stosownie do art. 626 8 §2 kodeksu postępowania cywilnego, dochodząc do przekonania, że wpis został dokonany prawidłowo, stosownie do art. 518 1 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. Od powyższego postanowienia apelację wniósł P. M. zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw jak również naruszenie art. 999 kpc w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r. oraz wniósł o oddalenie wniosku uczestników o wpis do księgi wieczystej nr (...).

Ponadto P. M. wniósł o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt Sądu Rejonowego w Grudziądzu o sygnaturze I Co 118/03 w celu przeprowadzenia dowodów wskazanych w uzasadnieniu. Zdaniem skarżącego w sprawie zachodziły istotne wątpliwości czy postanowienie wydane w sprawie I Co 118/03 przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu jest prawomocne. Podniósł także, że nie jest wykonalne ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w roku 2003 a więc przed zmianą art. 999 § 1 kpc dokonaną ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

Ponadto według P. M. postępowanie w sprawie I Co 118/03 toczyło się z naruszeniem art. 379 pkt. 5 kpc albowiem skarżący nie brał w nim udziału co wynika z postanowienia o przysądzeniu. Ma to znaczenie w niniejszym postępowaniu, gdyż okoliczności związane z nieważnością są brane przez Sąd pod uwagę na każdym etapie sprawy. SĄD OKRĘGOWY zważył, co następuje: Apelacja P. M. nie jest uzasadniona a żaden z zawartych w nim zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 22 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu wydał postanowienie o przysądzeniu na rzecz A.

K.i T. K. we wspólności ustawowej małżeńskiej prawa własności niezabudowanej nieruchomości rolnej obejmującej grunty orne, łąki, trwałe, pastwiska trwałe, grunty leśne i zadrzewione, wody stojące i nieużytki, położonej w S. gmina Ł. o powierzchni 16,1935 ha, dla której Sąd Rejonowy w Grudziądzu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Przed tutejszym Sądem Okręgowym toczyło się postępowanie wywołane wniesieniem na powyższe postanowienie zażalenia przez F. M. i P. M.(który tym samym choćby z tego tytułu uczestniczył w sprawie XI Co 118/03).

Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą VIII Cz 598/12. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniesionego zażalenia (postanowienie z dnia 23 listopada 2012 r.) na skutek czego w dniu 23 listopada 2013 r. postanowienie Sądu Rejonowego stało się prawomocne. Do wniosku o wpis w księdze wieczystej który zainicjował niniejsze postępowanie zostało dołączone postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu ze wzmianką o prawomocności podpisaną przez Sędziego. Zgodnie z art. 999 § 1 kpc prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.

Zdanie 1 art. 999 § 1 kpc ma brzmienie niezmienione od 30.11.2001 r. Zmianom podlegało natomiast zdanie 2 i 3 art. 999 § 1 ale zmiany te nie miały żadnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem to czy postanowienie o przysądzeniu jest tytułem wykonawczym czy egzekucyjnym nie ma znaczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym. Stąd też obszerne wywody apelującego dotyczące postanowienia o przysądzeniu jako tytułu egzekucyjnego bądź wykonawczego nie mają żadnego znaczenia w sprawie niniejszej. Prawomocność postanowienia o przysądzeniu własności jest wystraczającą przesłanką do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności przez wpis w księdze wieczystej.

Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym nie jest uprawniony do kontroli prawidłowości wydanego postanowienia o przysądzeniu własności (tak też SN w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2001 r. II CKN 181/99 LEX nr 894023). Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma jakiegokolwiek znaczenia okoliczność czy w sprawie XI Co 118/03 zachodziła nieważność postępowania. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do niego dokumenty oraz treść księgi wieczystej a tym samym czy został złożony przez osobę uprawnioną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu, a także czy dołączony do wniosku dokument stanowi uzasadnioną podstawę wpisu.

Art. 626 8 kpc określa nie tylko kognicję Sądu I instancji, ale również Sądu II instancji przy dokonywaniu wpisu. Zarzuty podniesione w apelacji okazały się nieuzasadnione stąd w oparciu o art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc podlegała ona oddaleniu.