Appeal dismissed; deceased miner's widow denied coal equivalence due to employer's withdrawal of collective agreement benefits.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the insured's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant a monetary equivalent for free coal. The deceased husband, a miner, had previously received coal benefits under an older collective agreement, but the employer successfully withdrew these benefits in 1995 via a new agreement. Consequently, the widow was not entitled to the monetary compensation under the relevant 2007 Act because the legal basis for the benefit no longer existed at the time of her husband's death.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla; Art. 22 ust. 2 pkt 1; The court held that a beneficiary's right to a monetary equivalent for free coal is contingent upon the continued validity of the collective agreement provisions granting the benefit, and withdrawal of such provisions by the employer extinguishes the entitlement for the beneficiary's heirs.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1413/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek (spr.) Sędziowie SSA Małgorzata Woźnowska-Gallos SSA Krystyna Merker Protokolant Beata Przewoźny po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013r. w Katowicach sprawy z odwołania F. Ł. (F. Ł. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla na skutek apelacji ubezpieczonej F. Ł. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 22 maja 2012r. sygn. akt IX U 165/12 oddala apelację. /-/SSA M.
Woźnowska-Gallos /-/SSA M. Procek /-/SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt: III AUa 1413/12 UZASADNIENIE: Wyrokiem z dnia 22 maja 2012r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołanie ubezpieczonej F. Ł. od decyzji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 19 stycznia 2012 r., której przedmiotem było prawo do – opisanego treścią przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych (Dz.U. nr 147, poz. 1031) – ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2010- 2011.
Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona od dnia 10 marca 1999 r. jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym w tym dniu mężu E. Ł., byłym pracowniku Przedsiębiorstwa (...) w J., który od dnia 1 lipca 1987r. pobierał emeryturę górniczą. Prawomocnymi wyrokami z dnia 16 maja 2008 r. (sygn. akt IX U 367/08) oraz z dnia 18 listopada 2009r. (sygn. akt IX U 1353/09) Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołania F. Ł. od decyzji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmawiających prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2002 - 2005.
W dniu 3 stycznia 2012 r. ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2010 – 2011. Według Sądu Okręgowego, zmarły mąż ubezpieczonej prawo do bezpłatnego węgla w naturze nabył na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 1.02.1980r. i nie zachował do niego prawa na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...)z dnia 21.12.1991r. Tak więc, wnioskodawczyni nie jest osobą uprawnioną w rozumieniu art. 2 cyt. ustawy z dnia 6 lipca 2007r.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd ten, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia ubezpieczona, zarzucając Sądowi pierwszej instancji, iż zaskarżony wyrok jest dla niej krzywdzący, wniosła o jego zmianę i uwzględnienie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba bowiem wskazać, że bezspornym jest, że Przedsiębiorstwo (...) S.A. w upadłości w J. figuruje w wykazie przedsiębiorstw robót górniczych objętych restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego z mocy przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych (Dz.U. z 1998r. Nr 162 poz. 1112 ze zm.), stanowiącymi załączniki nr 2 i 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999r. w sprawie wykazu przedsiębiorstw górniczych oraz przedsiębiorstw robót górniczych (Dz.U. z 1999r.
Nr 38 poz.362). Przedsiębiorstwo (...) w J. – będące poprzednikiem prawnym Przedsiębiorstwa (...) S.A. w upadłości w J. jest wymienione także w załączniku nr 1 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991r., również w brzmieniu przyjętym w protokole dodatkowym nr 7 z daty 21 listopada 1995r. Jednocześnie należy podnieść, że Układ Zbiorowy Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991r., zgodnie z jego art. 1 ust. 3, mógł być stosowany przez zakłady pracy wymienione w jego załączniku nr 1 (czyli również przez (...) w J.) po zawarciu zakładowej umowy zbiorowej.
Tak więc, Sądowi Apelacyjnemu wiadomym jest z urzędu (akta sprawy o sygn.: III AUa 3272/09), iż Zakładowa Umowa Zbiorowa Przedsiębiorstwa (...) w J. – zgodnie z jej § 11 – weszła w życie z dniem 1 stycznia 1994r. Umowa ta w treści § 3 pkt 4 wskazała, iż ilekroć w jej treści użyty został termin „układ”, należy przez to rozumieć Układ Zbiorowy Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991r., zaś w § 5 ust. 1 przyjęła, że umowę zawiera się na okres obowiązywania wymienionego wyżej UZP. Zatem uznać należy, iż ubezpieczony przechodząc na rentę w 1981r. nie był objęty postanowieniami Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów(...) z dnia 21 grudnia 1991r.
Wywodzić mógł swoje pretensje deputatowe jedynie z postanowień Układu Zbiorowego Pracy dla (...) z dnia 1 lutego 1980r. Istota problemu sprowadza się do stwierdzenia, iż były pracodawca ubezpieczonego Przedsiębiorstwo (...) w J. skutecznie odstąpiło od stosowania świadczeń wynikających z unormowań tego aktu w trybie określonym w art. 9 ust. 3 ustawy realizującej dział XI Kodeksu pracy. Godzi się jedynie przypomnieć, że w § 34 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstwa (...) w J., obowiązującego od dnia 26 listopada 1994r. i zarejestrowanego przez Okręgowego Inspektora Pracy w K. w dacie 9 lutego 1996r., inkorporowano do tego aktu postanowienia Układu Zbiorowego Pracy dla(...), dotyczące prawa emerytów i rencistów do bezpłatnego węgla - podwyższając je - do ilości 3 ton rocznie.
Sądowi drugiej instancji znana jest z urzędu treść protokołu dodatkowego nr 5 z dnia 30 maja 1995r. do wymienionego UZP z dnia 26 listopada 1994r., przyjmująca w § 3 ust. 1, iż w związku z zawartym porozumieniem z dnia 19.05.1995r. pomiędzy stronami uprawnionymi do zawarcia Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, w sprawie odstąpienia od wydawania i wypłaty deputatu węglowego emerytom, rencistom i członkom ich rodzin, zmieniono – z mocą od dnia 1 stycznia 1996r. – całkowicie brzmienie wymienionego § 34 ZUZP, nie zapisując w jego treści zasad wydawania i wypłaty deputatu węglowego emerytom, rencistom i członkom ich rodzin.
Zatem w drodze porozumienia z dnia 19 maja 1994r. podmioty predysponowane do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy (...) w J. odstąpiły do dnia 1 stycznia 1996r. od realizacji postanowień „starszego” układu, tak więc jego byli pracownicy - emeryci i renciści oraz uprawnione do renty rodzinnej wdowy po byłych pracownikach, dotychczas uprawnieni do deputatu węglowego na podstawie regulacji UZP dla PW z dnia 1 lutego 1980r. - nie zostali objęci regulacją art. 22 ust. 2 pkt 1 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy. W konsekwencji przyjąć należy, iż zmarły mąż ubezpieczonej w dniu 14 stycznia 1999r. nie był uprawniony do deputatu węglowego na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991r., co oznacza również, iż nie jest ona osobą uprawnioną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych (takie samo stanowisko zajął tut.
Sąd w znanym stronom wyroku z dnia 16 czerwca 2010r., sygn. akt III AUa 106/10). Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jest bezzasadna i na mocy art. 385 k.p.c., orzekł o jej oddaleniu. /-/SSA M. Woźnowska-Gallos /-/SSA M. Procek /-/SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia ek