Constitutional complaint dismissed for lack of standing and failure to specify personal constitutional rights violated.

95/1/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 19 lipca 2012 r. Sygn. akt Ts 317/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Stowarzyszenia Ekologicznego „Ojczyzna” w sprawie zgodności: § 1 pkt 1a i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105) z art. 5, art. 64 ust. 2, art. 68 ust. 3 i 4 oraz art. 74 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 15 listopada 2011 r. Stowarzyszenie Ekologiczne „Ojczyzna” (dalej: skarżący) zakwestionowało zgodność § 1 pkt 1a i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105; dalej: rozporządzenie z 2007 r.) z art. 5, art. 64 ust. 2, art. 68 ust. 3 i 4 oraz art. 74 ust. 1 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została sformułowana na podstawie następującego stanu faktycznego. Decyzją z 10 września 2008 r. (nr 272/2008) Starosta Ząbkowicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o. (dalej: spółka) na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda Dolnośląski decyzją z 30 marca 2009 r. (nr II – 159/09) stwierdził nieważność powyższej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 11 września 2009 r. (nr DOA/ORZ/711/1212/09) utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z 11 lutego 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2166/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję organu odwoławczego, podzielając stanowisko organów administracji, iż decyzja Starosty Ząbkowickiego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 września 2011 r. (sygn. akt II OSK 1279/10) uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Skarżący brał udział w powyższym sporze w charakterze uczestnika postępowania.

W ocenie skarżącego zakwestionowane przepisy rozporządzenia z 2007 r. naruszają wynikające z art. 5 Konstytucji prawa skarżącego w zakresie ochrony środowiska i ochrony zdrowia obywateli. Regulacje te naruszają jego prawa wynikające z art. 64 ust. 2 Konstytucji w zakresie równej, prawnej ochrony użytkowej i rynkowej wartości nieruchomości okolicznej ludności. Ponadto, zdaniem skarżącego, zaskarżone przepisy naruszają art. 68 ust. 3 i 4 Konstytucji w zakresie ochrony zdrowia obywateli, w tym szczególnie osób o podwyższonym ryzyku zdrowotnym, a także art. 74 ust. 1 Konstytucji w zakresie zapewnienia ekologicznego bezpieczeństwa obecnych i przyszłych pokoleń Polaków.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, także w ich aktualnym brzmieniu. Pełnomocnik skarżącego został wezwany zarządzeniem sędziego Trybunału z 8 maja 2012 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: po pierwsze, wskazanie ostatecznego – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – rozstrzygnięcia sądu lub organu władzy publicznej (dalej: rozstrzygnięcie), z którego wydaniem skarżący łączy zarzut naruszenia przysługujących mu konstytucyjnych wolności lub praw; po drugie, dokładne określenie przedmiotu skargi przez wykazanie, że zakwestionowane przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia; po trzecie, wskazanie, jakie wolności lub prawa skarżącego wynikające z art. 5, art. 64 ust. 2, art. 68 ust. 3 i 4 oraz art. 74 ust. 1 Konstytucji oraz w jaki sposób zostały naruszone; po czwarte, wykazanie związku pomiędzy zakwestionowanymi regulacjami, które utraciły moc obowiązującą, a ochroną konstytucyjnych praw i wolności skarżącego.

W ustawowym terminie skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia, wskazując wyrok NSA z 2 września 2011 r. (sygn. akt II OSK 1279/10) jako ostateczne rozstrzygnięcie w analizowanej sprawie, jednocześnie powołał się na treść tego orzeczenia, podejmując próbę wykazania, że zaskarżone przepisy stanowiły jego podstawę. Ponadto, w odniesieniu do treści wniesionej skargi konstytucyjnej skarżący określił prawa naruszone przez wydanie wskazanego wyżej rozstrzygnięcia. Wskazał również, że zaskarżony akt prawny zmienił poprzednią regulację, pozbawiając społeczeństwo udziału w prawidłowej ocenie oddziaływania stacji bazowych telefonii komórkowej na środowisko, nieruchomości i zdrowie ludności.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest kwalifikowanym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać szereg przesłanek warunkujących jego dopuszczalność. Zasadniczo zostały one uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz uszczegółowione w art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z przywołanymi regulacjami skarga poza wymaganiami dotyczącymi pisma procesowego powinna zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją, nadto wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone, oraz uzasadnienie skargi, z podaniem dokładnego opisu stanu faktycznego.

Z powyższego wynika, że przedmiotem skargi może stać się wyłącznie przepis stanowiący podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego wobec skarżącego. Zarzuty skargi muszą zaś uprawdopodabniać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, powołanie właściwych wzorców konstytucyjnych, wyrażających prawa podmiotowe skarżącego, i – przez porównanie treści płynących z obu regulacji – wykazanie ich wzajemnej niezgodności. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione.

Należy bowiem wskazać, że zakwestionowane w skardze przepisy rozporządzenia z 2007 r. nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, choćby z tego względu, że jako przepisy nowelizujące „skonsumowały się” z chwilą wejścia w życie tego aktu wykonawczego (por. postanowienie TK z 17 grudnia 2009 r., Ts 61/09, OTK ZU nr 3/B/2010, poz. 217). Znaczenie normatywne wskazanych przepisów wyczerpało się w momencie modyfikacji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.

U. Nr 257, poz. 2573; dalej: rozporządzenie z 2004 r.). Nie mogły one zatem stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego. Istota przepisu zmieniającego sprowadza się bowiem do tego, że jego dyspozycja nie dotyczy zachowań powtarzalnych (brak cechy abstrakcyjności), nie może on więc zostać wykorzystany w procesie stosowania prawa. W konsekwencji, podstawą orzekania w sprawie skarżącego były przepisy rozporządzenia z 2004 r. w brzmieniu obowiązującym od 31 sierpnia 2007 r., tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r.

Jednocześnie, odnosząc się do tychże unormowań, skarżący nie czyni ich przedmiotem skargi konstytucyjnej, a jedynie domaga się ich uchylenia (por. s. 3 skargi). Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, odmówił nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu. Niezależnie od powyższego, za odmową nadania analizowanej skardze dalszego biegu przemawiają także inne względy. Należy podnieść, że skarżący zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym usuwającym braki formalne wskazuje na naruszenie wynikających z art. 5, art. 64 ust. 2, art. 68 ust. 3 i 4 oraz art. 74 ust. 1 Konstytucji praw nieokreślonego kręgu osób (ludności, obywateli, osób o podwyższonym ryzyku zdrowotnym, obecnych i przyszłych pokoleń Polaków).

Jednocześnie nie precyzuje, jakie przysługujące mu prawa wynikające z tych wzorców kontroli zostały naruszone. W tym kontekście Trybunał przypomina, że w swoich orzeczeniach wielokrotnie zwracał uwagę, iż na gruncie art.79 ust. 1 Konstytucji co do zasady niedopuszczalne jest dochodzenie praw osób trzecich. Podstawową cechą skargi konstytucyjnej jest bowiem jej bezpośredni charakter (zob. postanowienia z: 11 grudnia 2002 r., Ts 116/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 104; 14 stycznia 2003 r., Ts 82/02, OTK ZU nr 1/B/2003, poz. 48; 27 lutego 2006 r., Ts 198/05, OTK ZU nr 4/B/2006, poz. 155 oraz 1 września 2006 r., Ts 3/06, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 230).

Wobec powyższego, w odniesieniu do zawartej w rozpatrywanej skardze argumentacji dotyczącej naruszenia praw lub wolności nieokreślonego kręgu osób, jako odnoszącej się do osób trzecich, a nie skarżącego, należy przyjąć, że nie została spełniona przesłanka skargi konstytucyjnej określona w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK, warunkująca jej przekazanie do merytorycznego rozpoznania. Jednocześnie należało także uznać, że skarżący nie dopełnił obowiązku prawidłowego usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, m.in. w zakresie powinności wskazania, jakie przysługujące mu wolności lub prawa wynikające z art. 5, art. 64 ust. 2, art. 68 ust. 3 i 4 oraz art. 74 ust. 1 Konstytucji oraz w jaki sposób zostały naruszone przez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w jego sprawie.

Nie można bowiem uznać, że przytoczenie treści odpowiednich przepisów Konstytucji oraz powtórzenie sformułowań użytych wcześniej w samej skardze stanowi prawidłowe wypełnienie zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny, ze względu na wyrażoną w art. 66 ustawy o TK zasadę skargowości, nie może dokonać z urzędu kontroli konstytucyjności zaskarżonych przepisów. Zasada skargowości powoduje, że Trybunał nie może wyjść poza zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej. Tym samym, ze względu na unormowanie zawarte w art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, należało odmówić nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu.

Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.