Constitutional Court dismisses appeal as claim is procedurally unnecessary due to prior ruling on identical pension age discrimination.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed the appellant's appeal against a decision to reject the further examination of a constitutional complaint. The appellant argued that the Court failed to address the complaint substantively, relying instead on a previous ruling regarding identical pension age provisions. The Court held that since the contested legal norm had already been declared constitutional in a prior case, issuing a new substantive ruling would be procedurally unnecessary. Consequently, the appeal was rejected as the claim lacked a valid basis for further adjudication.
Legislator headnote
AI generatedArt. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym; Art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym: When a legal norm previously adjudicated by the Constitutional Court is identical to the one contested, the claim is procedurally unnecessary and must be dismissed without substantive review.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
254/3/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 16 maja 2012 r. Sygn. akt Ts 298/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Stanisław Biernat – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2010 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jerzego M., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.
UZASADNIENIE
1. W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej Jerzego M. (dalej: skarżący), wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 września 2008 r. (data nadania), zarzucono niezgodność art. 27 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) z art. 32 oraz art. 33 Konstytucji. W ocenie skarżącego zakwestionowany przepis stanowi „naruszenie zasady równego traktowania ze względu na płeć wyrażające się w różnicowaniu »normalnego« wieku emerytalnego mężczyzn i kobiet”.
2. Postanowieniem z 19 października 2010 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano na: po pierwsze – wyrok Trybunału z 15 lipca 2010 r. o sygn. K 63/07 (OTK ZU nr 6/A/2010, poz. 1), w którym uznano art. 24 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej – w zakresie, w jakim przewiduje, że ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn – za zgodny z art. 32 oraz art. 33 Konstytucji, a po drugie – okoliczność, że zakwestionowany w sprawie Ts 298/08 art. 27 pkt 1 ustawy emerytalnorentowej wprowadza identyczną regulację odnośnie do wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. Z tych też powodów wystąpiła w sprawie przesłanka procesowa w postaci zbędności orzekania, uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie sprawy. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 2 listopada 2010 r.
3. W sporządzonym przez adwokata piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 9 listopada 2010 r. (data nadania), skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 19 października 2010 r., zarzucając: po pierwsze – „naruszenie art. 19 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy wszystkich istotnych okoliczności sprawy w celu wszechstronnego rozpoznania sprawy”, po drugie – „naruszenie art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym poprzez uznanie skargi konstytucyjnej wniesionej przez skarżącego za oczywiście bezzasadną”, po trzecie – „brak merytorycznego odniesienia się do skargi”, gdyż „w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Trybunał w głównej mierze oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2010 r. (…), w którym to jednak brak jest odniesienia do zastrzeżeń w skardze”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpatrzenia zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
2. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny uznaje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.
3. W pierwszej kolejności Trybunał przypomina, że art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż „każdy (…) ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego”. Oznacza to, że skarga konstytucyjna winna odpowiadać – z woli ustrojodawcy – warunkom merytorycznym i formalnym opisanym w ustawie zwykłej, czyli ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (por. J. Trzciński, uwaga 10. do art. 79 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 19992007).
Ta zaś w art. 36 ust. 1 w związku z art. 49 nakazuje poddać skargę wstępnemu rozpoznaniu, podczas którego Trybunał bada, czy postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi konstytucyjnej podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK przez niespełnienie przesłanek określonych w art. 47 ust. 1 ustawy o TK. Procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny. Ponadto wstępne rozpoznanie służy eliminacji skarg „oczywiście bezzasadnych” (art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK).
Ustawowe kryterium zasadności skargi konstytucyjnej nakłada na Trybunał obowiązek badania na etapie wstępnego rozpoznania skargi nie tylko jej formalnej poprawności, ale także – co wymaga szczególnego podkreślenia, gdyż ustawa o TK nakłada na Trybunał zbadanie wszystkich okoliczności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 19 ust. 1) – tego, czy norma prawna wywodzona z zakwestionowanego przepisu była już przedmiotem oceny merytorycznej w odniesieniu do wolności lub prawa konstytucyjnego, na które powołuje się skarżący.
Dopiero spełnienie wszystkich wskazanych w ustawie przesłanek uzasadnia nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
4. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując na tożsamość przepisów ustawy emerytalno-rentowej różnicujących uprawnienia emerytalne kobiet i mężczyzn, które zostały zakwestionowane w sprawach K 63/07 oraz Ts 298/08, czyli – odpowiednio – art. 24 ust. 1 oraz art. 27 pkt 1. Wprawdzie przedmiotem obu wskazanych postępowań przed Trybunałem zostały uczynione inne jednostki redakcyjne ustawy emerytalno-rentowej, jednakże zawarta w nich treść normatywna jest tożsama, gdyż dotyczy ona zróżnicowania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.
Tym samym orzeczenie w sprawie K 63/07 o zgodności art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnorentowej z art. 32 oraz art. 33 Konstytucji przekłada się – w zakresie wskazanych wzorców kontroli – na powstanie ujemnej przesłanki procesowej odnośnie do tego przepisu ustawy, ale i przede wszystkim do samej normy prawnej różnicującej wiek emerytalny ze względu na kryterium płci. Z powyższego powodu w sprawie skarżącego wystąpiła – prawidłowo stwierdzona w zaskarżonym postanowieniu – ujemna przesłanka procesowa. Uznanie bowiem w wyroku z 15 lipca 2010 r. mechanizmu różnicującego wiek emerytalny kobiet i mężczyzn za zgodny z art. 32 oraz art. 33 Konstytucji skutkowałoby wyłącznie wydaniem przez Trybunał kolejnego orzeczenia afirmatywnego, którego przedmiotem byłby inny przepis dotyczący tej samej materii (in casu art. 27 pkt 1 ustawy emerytalno-rentowej).
Zgodnie zaś z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zbędne jest wydanie merytorycznego orzeczenia w sytuacji, w której w stosunku do normy prawnej zakwestionowanej we wniosku, pytaniu prawnym lub skardze konstytucyjnej wypowiedział się już merytorycznie Trybunał (por. np. postanowienia TK z 25 listopada 2008 r., Ts 305/07, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 42 oraz 12 stycznia 2012 r., Ts 145/10, niepubl.).
5. Trybunał Konstytucyjny jednocześnie zwraca uwagę skarżącemu, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie K 63/07 zostały zawarte obszerne rozważania w przedmiocie konstytucyjnej ratio zróżnicowania wieku emerytalnego ze względu na kryterium płci, które – notabene – zostały przywołane w uzasadnieniu postanowienia z 19 października 2010 r. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK – należało postanowić jak w sentencji.