Constitutional complaint dismissed for lack of actuality as prosecutor later granted access to evidence.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed Stanisław S.'s constitutional complaint regarding the Criminal Procedure Code without further examination. The applicant argued that a prosecutor's refusal to share evidence violated his right to defense, but the court noted that the prosecutor subsequently granted access to the relevant files. Consequently, the court found no actual infringement of constitutional rights at the time of filing, as the legal situation had changed.
Legislator headnote
AI generatedArt. 79 Konstytucji; Art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK: A constitutional complaint is inadmissible if the applicant fails to demonstrate that the alleged violation of constitutional rights is actual and not merely potential, requiring a current legal interest in the substantive resolution of the complaint.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
414/5/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2012 r. Sygn. akt Ts 143/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Stanisława S. w sprawie zgodności:
1) art. 156 § 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 159 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 78 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej Stanisława S. (dalej: skarżący), sporządzonej przez adwokata i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca 2010 r. (data nadania), zarzucono niezgodność: po pierwsze, art. 156 § 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji; po drugie, art. 159 k.p.k. z art. 78 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym. 23 lutego 2010 r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy – II Wydział Karny wydał postanowienie o zastosowaniu wobec skarżącego tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy (sygn. akt 3 Ds. 25/10). Na podstawie art. 156 § 5a k.p.k. obrońca skarżącego wniósł o wyrażenie zgody na zapoznanie się z dowodami stanowiącymi podstawę wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Zarządzeniem z 23 lutego 2010 r. (sygn. akt 3 Ds. 25/10) Zastępca Prokuratora Rejonowego w Świdnicy odmówił udzielenia zgody na udostępnienie akt sprawy w części zawierającej dowody wskazane we wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
Postanowieniem z 17 marca 2010 r. (sygn. akt 3 Ds. 25/10/S) Prokurator Rejonowy w Świdnicy uwzględnił zażalenie obrońcy skarżącego na wskazane zarządzenie z 23 lutego 2010 r., wyrażając zgodę na udostępnienie akt śledztwa w części zawierającej dowody bezpośrednio związane z zarzutami będącymi podstawą wniosku o tymczasowe aresztowanie skarżącego. W ocenie skarżącego przewidziana w zakwestionowanym art. 156 § 5a k.p.k. możliwość odmowy udzielenia zgody na udostępnienie akt sprawy w części zawierającej dowody wskazane we wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania przez powołanie się na zagrożenie utrudnienia postępowania przygotowawczego „w inny bezprawny sposób” narusza przewidziane w art. 42 ust. 2 Konstytucji prawo do obrony.
Zdaniem skarżącego zawarty w art. 156 § 5a zwrot „utrudnienie postępowania w inny bezprawny sposób” stanowi niedopuszczalną klauzulę generalną. Skarżący podnosi również, że art. 159 k.p.k., zgodnie z którym organem uprawnionym do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie prokuratora o odmowie udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym jest prokurator bezpośrednio przełożony, jest sprzeczny z art. 78 Konstytucji. Ponadto, brak określenia w art. 159 k.p.k. terminu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prokuratora narusza – zdaniem skarżącego – konstytucyjne prawo do obrony.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest zgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Wskazany przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne do stwierdzenia dopuszczalności skargi konstytucyjnej.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) jednym z podstawowych obowiązków spoczywających na skarżącym jest wskazanie sposobu, w jaki kwestionowana w skardze konstytucyjnej regulacja naruszyła przysługujące mu prawa lub wolności określone w przepisach ustawy zasadniczej. Naruszenie to musi mieć charakter faktyczny i aktualny (por. W. Wróbel, Skarga konstytucyjna – problemy do rozwiązania, [w:] Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, red.
M. Zubik, Warszawa 2006, s. 67). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 14 września 2009 r.: „Celem kryterium aktualności jest zapobieżenie rozszerzeniu skargi konstytucyjnej, polegającemu na upodobnieniu jej do skargi powszechnej (actio popularis). Wymagane jest więc wykazanie, że naruszenie ma charakter aktualny, a nie potencjalny – konieczne jest istnienie aktualnego interesu prawnego skarżącego w merytorycznym rozstrzygnięciu skargi; niekorzystne oddziaływanie obwiązujących norm prawnych na sytuację prawną skarżącego musi mieć charakter rzeczywisty i realny, ma trwać w chwili wnoszenia skargi (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 lipca 2007 r., sygn.
SK 4/07; podobnie: Z. Czeszejko-Sochacki, Formy naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw, [w:] Skarga konstytucyjna, red. J. Trzciński, Warszawa 2000, s. 79-81)” (SK 51/08, OTK ZU nr 8/A/2009, poz. 127). Trybunał stwierdza, że w badanej sprawie przesłanka aktualności naruszenia nie została spełniona, co przesądza o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Skarżący podniósł w skardze, że naruszenie konstytucyjnych praw i wolności wynikało z odmowy udzielenia zgody na udostępnienie akt sprawy w części zawierającej dowody wskazane we wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
Trybunał zwraca uwagę, że w postanowieniu z 17 marca 2010 r. (sygn. akt 3 Ds. 25/10/S), wskazanym przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w jego sprawie, Prokurator Rejonowy w Świdnicy wyraził zgodę na udostępnienie akt śledztwa w części zawierającej dowody bezpośrednio związane z zarzutami będącymi podstawą wniosku o tymczasowe aresztowanie. Tym samym Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że po stronie skarżącego nie występuje przesłanka naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych, warunkująca merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.
Dlatego też – na podstawie art. 79 Konstytucji oraz art. 49 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK – Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Niezależnie od powyższego Trybunał odniósł się do sformułowanego w skardze konstytucyjnej zarzutu naruszenia art. 42 ust. 2 Konstytucji przez art. 159 k.p.k. wskutek braku określenia w tym przepisie terminu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prokuratora. Trybunał zwraca uwagę, że zakwestionowany art. 159 k.p.k. przewiduje jedynie, iż na zarządzenie prokuratora odmawiające stronom udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje zażalenie do prokuratora bezpośrednio przełożonego.
Przepis ten nie odnosi się natomiast do sposobu rozpoznawania zażalenia. Szczegółowe zasady dotyczące tej kwestii zostały uregulowane w art. 459 i nast. k.p.k. Dlatego też sformułowany w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej zarzut naruszenia przez art. 159 k.p.k. konstytucyjnych wolności i praw wskutek braku określenia w tym przepisie terminu do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora należy uznać za oczywiście bezzasadny. Z tego względu Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK – odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał orzekł jak w sentencji.