Legislator Case Law & Legislation
Ts 12/11 AI generated

Constitutional complaint dismissed for inadmissibility due to prohibited horizontal control of civil procedure code articles.

Case Number Ts 12/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Inadmissible

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court refused to continue the constitutional complaint regarding Article 378 § 1 of the Civil Procedure Code. The petitioner argued this article conflicted with constitutional rights and another procedural code provision, but the court found the comparison between two articles of the same rank legally impermissible. Consequently, the court declared the specific part of the complaint inadmissible because it attempted a horizontal review of laws, which falls outside the Court's jurisdiction.

Legislator headnote

AI generated

Art. 378 § 1 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c.: The Constitutional Court lacks competence to examine the conformity of one provision of the Civil Procedure Code with another provision of the same act, as horizontal control of laws is not within its jurisdiction.

Keywords

AI generated
horizontal control of laws Civil Procedure Code Constitutional Court competence procedural invalidity inadmissible complaint same rank norms vertical vs horizontal review

Cited Legislation

AI generated
Art. 378 § 1 of the Civil Procedure Code
w sprawie zgodności: art. 378 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Art. 386 § 2 of the Civil Procedure Code
art. 386 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Art. 2 of the Constitution
art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Art. 7 of the Constitution
art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Art. 32 ust. 1 of the Constitution
art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Art. 45 ust. 1 of the Constitution
art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Art. 77 ust. 2 of the Constitution
art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Art. 78 in conjunction with Art. 176 ust. 1 of the Constitution
2 oraz art. 78 w związku z art.
Art. 36 ust. 1 of the Constitutional Tribunal Act
1 pkt 1 in fine oraz art. 36 ust.
Art. 39 ust. 1 pkt 1 of the Constitutional Tribunal Act
385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Art. 49 of the Constitutional Tribunal Act
1 w związku z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga odpowiada określonym prawem wymogom.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

290/3/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 13 marca 2012 r. Sygn. akt Ts 12/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Rafała S. w sprawie zgodności: art. 378 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza kierowany do sądu drugiej instancji nakaz wzięcia pod uwagę z urzędu nieważności postępowania jedynie „w granicach zaskarżenia”, z:

1) art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2) art. 386 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w części dotyczącej badania zgodności art. 378 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza kierowany do sądu drugiej instancji nakaz wzięcia pod uwagę z urzędu nieważności postępowania jedynie „w granicach zaskarżenia”, z art. 386 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.).

UZASADNIENIE

1. W skardze konstytucyjnej Rafała S. (dalej: skarżący), sporządzonej przez adwokata i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 stycznia 2011 r. (data nadania), zarzucono niezgodność art. 378 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim ogranicza kierowany do sądu drugiej instancji nakaz wzięcia pod uwagę z urzędu nieważności postępowania jedynie „w granicach zaskarżenia”, z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji, a także z art. 386 § 2 k.p.c.

2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z wydaniem przez Sąd Okręgowy w Katowicach – IV Wydział Cywilny Odwoławczy wyroku z 16 września 2010 r. (sygn. akt IV Ca 465/10), w którym – po pierwsze – odrzucono apelację skarżącego, po drugie zaś – na skutek apelacji przeciwniczki procesowej skarżącego (powódki) uchylono częściowo wyrok Sądu Rejonowego KatowiceWschód w Katowicach – I Wydział Cywilny z 19 maja 2010 r. (sygn. akt I C 859/08/12), znosząc postępowanie i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia sąd drugiej instancji wskazał, że „apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z powodu okoliczności w niej podniesionych, a z uwagi na uchybienie przez Sąd Rejonowy przepisom postępowania cywilnego powodujące dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego pozwanego [czyli skarżącego] osoby, która takim pełnomocnikiem być nie mogła, co skutkuje nieważnością postępowania uwzględnianą przez Sąd Okręgowy z urzędu bez względu na zakres podniesionych przez stronę powodową zarzutów apelacyjnych.

W związku z powyższym Sąd Okręgowy nie rozpoznawał podniesionych przez powódkę zarzutów apelacyjnych ograniczając się jedynie do stwierdzenia przesłanek nieważności postępowania jako wywołujących najdalej idące skutki prawne”.

3. W ocenie skarżącego zakwestionowany przepis – przez „ustawowe ograniczenie zakresu uwzględnienia nieważności postępowania [w nim] ustanowione (…) objawiające się zwrotem »w granicach zaskarżenia«” – narusza konstytucyjne zasady: demokratycznego państwa prawnego, wolności i równości wobec prawa, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, prawa do sądu i dwuinstancyjności postępowania oraz legalizmu, a także godzi w art. 386 § 2 k.p.c.

4. Podczas wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny – działając na podstawie art. 19 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) – z urzędu ustalił dodatkowo, co następuje: 4.1. W dniu 5 stycznia 2011 r. skarżący wniósł do Sądu Okręgowego w Katowicach skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z 19 maja 2010 r. (sygn. akt I C 859/08/12) oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z 16 września 2010 r. (sygn. akt IV Ca 465/10). 4.2.

Postanowieniem z 14 stycznia 2011 r. (sygn. akt IV Ca 25/11) Sąd Okręgowy w Katowicach – IV Wydział Cywilny Odwoławczy postanowił: po pierwsze – odrzucić skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 16 września 2010 r. (sygn. akt IV Ca 465/10), po drugie – uznać się niewłaściwym rzeczowo w sprawie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z 19 maja 2010 r. (sygn. akt I C 859/08/12) i przekazać w tym zakresie skargę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice-Wschód w Katowicach. 4.3.

Postanowieniem z 17 lutego 2011 r. (sygn. akt I C 117/11/14) Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach – I Wydział Cywilny odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 19 maja 2010 r. (sygn. akt IV C 859/08/12) na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. 4.4. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Katowicach – IV Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z 27 czerwca 2011 r. (sygn. akt IV Cz 529/11) na podstawie art. 385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w związku z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga odpowiada określonym prawem wymogom. Procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny ze względu na konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK.

2. Przedmiotem rozpoznawanej skargi konstytucyjnej jest art. 378 § 1 k.p.c., który stanowi: „Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania”. Wzorcami kontroli w sprawie uczyniono z kolei: art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji, a także art. 386 § 2 k.p.c.

3. Odnośnie do wskazanych przez skarżącego wzorców kontroli Trybunał stwierdza, że w sprawie inicjowanej skargą konstytucyjną nie może nim być art. 386 § 2 k.p.c. Badanie zgodności art. 378 § 1 k.p.c. z art. 386 § 2 k.p.c. jest niedopuszczalne, gdyż kontrola zgodności przepisu aktu normatywnego (tu: Kodeksu postępowania cywilnego) z innym przepisem tego aktu, a więc posiadającego tę samą rangę w hierarchii źródeł prawa (czyli tzw. kontrola pozioma prawa), nie mieści się w zakresie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego; może on bowiem dokonywać jedynie kontroli hierarchicznej zgodności norm (por. np. postanowienia TK z 5 października 2009 r., Ts 198/08, OTK ZU nr 2/B/2010, poz. 96 oraz 18 października 2011 r., Ts 347/10, jeszcze niepubl.).

4. Powyższe argumenty przemawiają za odmową nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej w części dotyczącej badania zgodności art. 378 § 1 k.p.c. z art. 386 § 2 k.p.c. ze względu na niedopuszczalność orzekania (art. 39 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK).