Constitutional complaint dismissed for failure to substantiate constitutional violation arguments with legal reasoning. The court rejected the appeal due to lack of proper justification. The court held that constitutional complaints require detailed legal arguments and evidence. The court clarified that programmatic articles do not serve as standalone control models. The court emphasized the obligation to provide juridical justification for constitutional challenges. The court noted that procedural rules do not exempt parties from substantiating their claims. The court dismissed the appeal based on insufficient argumentation and lack of evidence.

POSTANOWIENIE z dnia 29 czerwca 2011 r. Sygn. akt Ts 214/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Marek Zubik – sprawozdawca Teresa Liszcz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marka J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PKS Tysovia w Tychach, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej Marka J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PKS Tysovia w Tychach (dalej: skarżący), sporządzonej przez adwokata i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 sierpnia 2010 r. (data nadania), zarzucono niezgodność art. 92 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.; dalej: k.p.) z art. 21 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji. Skarga została wniesiona w związku z wydaniem przez Sąd Okręgowy w Katowicach – IX Wydział Pracy wyroku z dnia 13 maja 2010 r. (sygn. akt IX Pa 119/10), oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w Tychach – IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 19 października 2009 r. (sygn. akt IV P 20/09), w którym zasądzono od skarżącego na rzecz jego byłego pracownika m.in. zapłatę kwoty 1 778,04 zł tytułem zaległego wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby.

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2010 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 października 2010 r.) skarżący został wezwany do wskazania konstytucyjnych wolności lub praw, wyrażonych – odpowiednio – w art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji, naruszonych przez zaskarżony art. 92 § 1, 2 i 3 k.p. oraz do dokładnego określenia sposobu ich naruszenia. W piśmie procesowym sporządzonym przez adwokata i wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 25 października 2010 r. (data nadania) skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia.

Postanowieniem z 20 stycznia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewykonania dyspozycji art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej ustawa o TK). Zarówno bowiem w odniesieniu do art. 21, jak i art. 67 ust. 1 Konstytucji skarżący – wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia skargi konstytucyjnej wraz z powołaniem argumentów na poparcie stawianych zarzutów (art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK), a także mimo stosownego zarządzenia sędziego TK z 4 października 2010 r., wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi – ograniczył się w skardze konstytucyjnej oraz piśmie procesowym jedynie do przywołania treści przepisów Konstytucji, które uczynił wzorcami kontroli w analizowanej sprawie, oraz dość lakonicznej argumentacji.

Ponadto, przeciw rozpoznaniu analizowanej skargi konstytucyjnej na rozprawie przemawiało także to, że z samego sformułowania art. 67 ust. 1 Konstytucji nie można wyprowadzić żadnego wzorca systemu wynagradzania pracowników za okres niezdolności do pracy z powodu choroby ani tym bardziej rozwiązań szczegółowych, ponieważ Konstytucja pozostawiła ustawodawcy zwykłemu dość dużą swobodę w regulowaniu tej materii. W ocenie Trybunału, nie można w związku z tym uznać art. 67 ust. 1 ustawy zasadniczej za adekwatny wzorzec kontroli w niniejszej sprawie, gdyż przepis ten ma ograniczone zastosowanie jako wzorzec konstytucyjny (tym bardziej samodzielny) w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Ewentualne wskazania Trybunału w zakresie form zapewniania zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą byłyby jego współudziałem w prowadzeniu przez władze publiczne polityki, a to z kolei nie należy do konstytucyjnych zadań Trybunału. Odnośnie zaś do art. 21 Konstytucji Trybunał zwrócił uwagę, że: po pierwsze – przepis ten nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym, ponieważ jego treść sama przez się nie formułuje jeszcze praw i wolności, lecz pozostaje jedynie dyrektywą skierowaną do ustawodawcy zwykłego, by ten, konstruując regulacje dotyczące sfery praw majątkowych (ust.

1) oraz wywłaszczenia (ust. 2), zachował określone w tym przepisie zasady; po drugie zaś – nie każda regulacja prawna stosunków majątkowych może być postrzegana jako ingerencja prawodawcy ograniczająca korzystanie z prawa podstawowego do własności, bowiem każdy ustawodawca, regulując in abstracto stosunki majątkowe, kieruje się jakąś koncepcją sprawiedliwości i sprawności funkcjonowania tych stosunków, a niekoniecznie dążeniem do ograniczenia wolności majątkowej jednostki w imię innych racji. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 31 stycznia 2011 r.

W sporządzonym przez adwokata zażaleniu, wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 4 lutego 2011 r. (data nadania), wniesiono o „uchylenie postanowienia z 21 stycznia [powinno być: 20 stycznia] 2011 r. i skierowanie do rozpoznania skargi”. W uzasadnieniu podniesiono, że „niniejsze orzeczenie jest nietrafne”, ponieważ „odnosząc się do kwestii obszerności skargi konstytucyjnej i jej uzasadnienia, zgodnie z art. 394 § 3 k.p.c. w związku z art. 20 ustawy o TK pismo procesowe ma być zwięzłe, krótkie i konkretnie opisywać przedmiot postępowania”, a „obfitość wywodów uzasadnienia pisma procesowego nie stanowi braku formalnego”.

Ponadto, skarżący „podtrzymał całość rozważań zawartych w skardze” oraz podniósł, że „istota prawa podmiotowego skarżącego, jakie zostało naruszone w toku zastosowania zaskarżonych norm ustawy to prawo do ochrony praw majątkowych i taka konstrukcja norm prawa materialnego, która nakłada na skarżącego obowiązki wbrew delegacji ustawowej wskazanej w art. 67 ust. 1 Konstytucji oraz powodując jednocześnie »wywłaszczenie« skarżącego z jego majątku na rzecz osoby prywatnej, co jest niedopuszczalne w świetle dyspozycji art. 21 ust. 2 Konstytucji”.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpatrzenia zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego treść zażalenia nie dostarcza żadnych argumentów podważających przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Wobec braku jurydycznego odniesienia się w zażaleniu do przesłanek leżących u podstaw kwestionowanego postanowienia, Trybunał Konstytucyjny ograniczył się do jednoznacznego ich zaaprobowania. I tak, w pełni zasadne było stwierdzenie, że w skardze konstytucyjnej nie doszło do wskazania sposobu, w jaki zakwestionowany art. 92 § 1, 2 i 3 k.p. naruszył art. 21 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał przypomina w tym miejscu skarżącemu, że art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż „każdy (…) ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego”. Oznacza to, że skarga konstytucyjna winna odpowiadać – z woli ustawodawcy konstytucyjnego – warunkom merytorycznym i formalnym opisanym w ustawie zwykłej, czyli ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (por. J. Trzciński, uwaga 10. do art. 79 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 19992007).

Skarga konstytucyjna stanowi środek prawny służący ochronie konstytucyjnych wolności oraz praw o charakterze podmiotowym, do których naruszenia doszło na skutek wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność się kwestionuje. W odróżnieniu od wniosków kierowanych przez podmioty wymienione w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 Konstytucji skarga nie jest środkiem uruchamiania tzw. kontroli abstrakcyjnej, a więc realizowanej w oderwaniu od płaszczyzny stosowania kwestionowanych przepisów (por. postanowienie TK z 6 lipca 2005 r., SK 25/03, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 83).

Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez kwestionowane przepisy aktu normatywnego. Z kolei art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK nakłada na skarżącego obowiązek uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze konstytucyjnej wraz z powołaniem stosownej jurydycznej argumentacji na ich poparcie. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący w petitum skargi wprawdzie powołuje art. 21 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji, jednakże w jej uzasadnieniu, a także w piśmie procesowym, nie przedstawia w przepisany sposób, jak zaskarżony art. 92 § 1, 2 i 3 k.p. narusza wskazane postanowienia ustawy zasadniczej.

W świetle powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 20 stycznia 2011 r. w sposób prawidłowy przyjęto, iż skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK, gdyż nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu Kodeksu pracy, a także – wbrew dyspozycji art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK – nie wykonał w sposób poprawny zarządzenia sędziego TK wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi. Trybunał Konstytucyjny zwraca w tym miejscu uwagę skarżącemu, że zawarte w zażaleniu (notabene sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego) twierdzenie, jakoby art. 394 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) odnosił się do wszystkich pism procesowych (w domyśle: skarżący mógł poprzestać w uzasadnieniu skargi na postawieniu zarzutu niekonstytucyjności i przywołaniu treści przepisów Konstytucji), w sposób oczywisty mija się z prawdą. Po pierwsze – dyspozycja zawarta w tym przepisie traktuje wyłącznie o środku odwoławczym, jakim jest zażalenie w rozumieniu art. 394 § 1 k.p.c., czyli wyłącznie w postępowaniu cywilnym. Po drugie – treść art. 394 § 3 k.p.c. bynajmniej nie oznacza (jak sugeruje zażalenie) zwolnienia uczestnika postępowania przed TK z jurydycznego uzasadnienia stawianych zarzutów i nie dozwala na ograniczenie się do bezrefleksyjnego przywoływania treści przepisów Konstytucji.

Po trzecie – art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK wprost nakłada na skarżącego obowiązek uzasadnienia postawionych zarzutów wraz z powołaniem dowodów na ich poparcie. Ponadto – w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału – prawidłowe było przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że przywołane przez skarżącego art. 21 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji nie mogą w niniejszej sprawie stanowić wzorców kontroli. Artykuł 21 jest bowiem przepisem programowym, który nie stanowi per se źródła praw lub wolności jednostki, a przez to nie może stanowić samodzielnego wzorca w postępowaniu skargowym (por. np. postanowienie TK z 16 października 2006 r., Ts 132/06, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 11).

Z kolei art. 67 ust. 1 ustawy zasadniczej nie stanowi źródła praw lub wolności dla podmiotów będących – tak jak skarżący – pracodawcami; tym samym w niniejszej sprawie skarżący nie mógł wywieść ze wskazanego przepisu jakiegokolwiek konstytucyjnego prawa podmiotowego mu przysługującego. Z przedstawionych wyżej powodów Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 36 ust. 7 zdanie pierwsze a contrario w związku z art. 49 ustawy o TK – postanowił nie uwzględnić zażalenia.