Constitutional Court dismisses association's request due to lack of standing and improper scope of review. The court rejects the association's petition to challenge bankruptcy and license laws against the Constitution. The court finds the association lacked standing and exceeded its authorization scope. The court rules the request inadmissible because the association failed to meet procedural requirements. The court determines the association cannot independently define the scope of constitutional review. The court concludes the request must be dismissed for lack of legal standing.

7/1/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 12 lutego 2010 r. Sygn. akt Tw 30/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Syndyków, Likwidatorów i Sanatorów w sprawie zgodności:

1) art. 157 ust. 1 w zw. z art. 545 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, ze zm.);

2) art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. Nr 123, poz. 850) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi.

UZASADNIENIE

W dniu 7 października 2009 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Stowarzyszenia Syndyków, Likwidatorów i Sanatorów (dalej: Stowarzyszenie) o stwierdzenie niezgodności z art. 2 Konstytucji, po pierwsze, art. 157 ust. 1 w zw. z art. 545 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, ze zm.; dalej: prawo upadłościowe) „w zakresie, w którym pozbawiają syndyków – osób wpisanych na listy kandydatów na syndyków prowadzonych przez sądy okręgowe, słusznie nabytego – na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r.

– Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 1934 r.) w związku z przepisami wydanego na podstawie delegacji zawartej w tym akcie prawnym rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości (Dz. U. Nr 55, poz. 359; dalej: rozporządzenie z 1998 r.) − prawa wykonywania czynności syndyka w postępowaniu upadłościowym”; po drugie, art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz.

U. Nr 123, poz. 850; dalej: ustawa o licencji syndyka) „w zakresie, w którym, dla wykonywania określonych czynności w postępowaniu upadłościowym, wymagają od syndyków, tj. osób wpisanych na listy kandydatów na syndyków prowadzonych przez sądy na podstawie przepisów rozporządzenia z 1934 r. w związku z przepisami wydanego na podstawie delegacji zawartej w tym akcie prawnym rozporządzenia z 1998 r., uzyskania licencji wydanej na podstawie przepisów tej ustawy”. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2009 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, braków formalnych wniosku przez: wyjaśnienie, czy wnioskodawca jest ogólnokrajową organizacją zawodową, o której mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, w szczególności wykazanie, że posiada jednostki terenowe lub oddziały (por. postanowienia TK z: 1 września 2008 r. i 7 stycznia 2009 r., Tw 13/08, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 5 i 6); doręczenie 5 (pięciu) egzemplarzy odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego; doręczenie oryginału oraz 4 (czterech) kopii uchwały (lub inaczej nazwanego rozstrzygnięcia) ogólnokrajowej władzy Stowarzyszenia, stanowiącej podstawę złożonego wniosku; doręczenie wyciągu z protokołu oraz listy obecności z posiedzenia władzy, o której mowa wyżej, pozwalających stwierdzić, że uchwała (lub inaczej nazwane rozstrzygnięcie) została podjęta zgodnie z postanowieniami statutu wnioskodawcy.

Pismem z 25 listopada 2009 r. pełnomocnik wnioskodawcy odniósł się do stwierdzonych braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

1. Na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek pochodzący od ogólnokrajowej władzy organizacji zawodowej podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy złożony wniosek spełnia wymagania formalne (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji).

W myśl art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji kompetencja do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm przysługuje ogólnokrajowym władzom organizacji zawodowych. Wola ogólnokrajowej władzy (zazwyczaj kolegialnej), znajduje wyraz w podejmowanych przez nią uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy (np. ustawy czy statutu), a treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z posiedzenia takiej władzy. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, uchwała ogólnokrajowej władzy organizacji zawodowej w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego podmiotu (por. postanowienie TK z 19 lutego 2008 r., Tw 48/07, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 50).

Dla ustalenia, czy wniosek pochodzi od ogólnokrajowej władzy organizacji zawodowej, a nie od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 4 Konstytucji). Stąd wymagane jest dołączenie do wniosku uchwały tego podmiotu. Treść uchwały i wniosku powinna cechować zbieżność, która obejmuje dokładne wskazanie kwestionowanego przepisu (przepisów) danego aktu normatywnego, wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu (przepisów) z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem (przepisami) aktu normatywnego o wyższej mocy prawnej (por. postanowienie TK z 7 września 2004 r., Tw 28/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 269).

2. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że Stowarzyszenie jest ogólnokrajową organizacją zawodową, zaś – w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji – za jej ogólnokrajową władzę legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm należy uznać Walne Zebranie Członków (§ 10 ust. 1 lit. a w zw. z § 15 i § 17 pkt 1 i 2 statutu Stowarzyszenia). Trybunał Konstytucyjny podkreśla w tym miejscu, że mimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez doręczenie oryginału oraz 4 (czterech) kopii uchwały (lub inaczej nazwanego rozstrzygnięcia) ogólnokrajowej władzy Stowarzyszenia, stanowiącej podstawę złożonego wniosku, pełnomocnik wnioskodawcy dokumentów tych nie przedłożył.

3. Stwierdzenie, że uchwała taka została podjęta, wynika natomiast z doręczonego protokołu z Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia odbytego dnia 25 czerwca 2009 r. 3.1. W ramach pkt 12 porządku obrad Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia podjęło uchwałę nr 4 „w sprawie skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności z Konstytucją ustawy o licencji syndyka. Zgodnie z treścią tejże uchwały, Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Syndyków, Likwidatorów i Sanatorów w dniu 25 czerwca 2009 roku w Warszawie upoważnia Zarząd Główny Stowarzyszenia do złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności z Konstytucją ustawy o licencji syndyka w terminie uznanym przez Zarząd za stosowny”.

Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w uchwale tej nie wskazano zarówno wzorców kontroli, tzn. nie określono, z którym przepisem (przepisami) Konstytucji, zdaniem wnioskodawcy, ustawa o licencji syndyka jest niezgodna, jak i przedmiotu kontroli, tzn. nie określono, któremu przepisowi lub przepisom (jednostkom redakcyjnym) tejże ustawy wnioskodawca zarzuca niekonstytucyjność. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że uchwała nr 4, podjęta przez Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia, zawiera skutecznie złożone oświadczenie woli w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie hierarchicznej zgodności norm. 3.2.

Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że skonkretyzowanie wzorców kontroli, tzn. powołanie art. 2 Konstytucji, oraz przedmiotu kontroli, tzn. wskazanie art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy o licencji syndyka, nastąpiło dopiero w samym wniosku z 7 października 2009 r. Co szczególnie istotne, rozpatrywany wniosek wyznacza również inny zakres zaskarżenia niż ten, który Stowarzyszenie określiło w uchwale podjętej 25 czerwca 2009 r. Treść wniosku świadczy bowiem jednoznacznie o rozszerzeniu zakresu zaskarżenia, który – obok zbadania zgodności przepisów ustawy o licencji syndyka z art. 2 Konstytucji – obejmuje także zbadanie zgodności art. 157 ust. 1 w zw. z art. 545 prawa upadłościowego z art. 2 Konstytucji. 3.3.

Trybunał Konstytucyjny przypomina, że podmiot upoważniony przez ogólnokrajową władzę organizacji zawodowej do sporządzenia, podpisania i złożenia wniosku, jest zobowiązany do działania w granicach i zakresie udzielonego umocowania. Nie posiada zatem kompetencji do samodzielnego kształtowania zarówno przedmiotu, jak i wzorców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały podmiotu legitymowanego do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (art. 191 ust. 1 pkt 4 ustawy zasadniczej).

4. Skoro Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że uchwała Stowarzyszenia nie mogła stanowić skutecznej podstawy złożenia wniosku, to należało w konsekwencji uznać, że rozpatrywany „wniosek”, samoistnie określający wzorzec oraz przedmiot kontroli w odniesieniu do ustawy o licencji syndyka, a także rozszerzający zakres zaskarżenia o kontrolę art. 157 ust. 1 w zw. z art. 545 prawa upadłościowego z art. 2 Konstytucji, pochodzi od podmiotu, który w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, nie ma legitymacji do inicjowania postępowania w sprawie hierarchicznej zgodności norm. Okoliczność powyższa uzasadnia niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), a tym samym stanowi podstawę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi Stowarzyszenia. Mając powyższe na uwadze Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.