Legislator Case Law & Legislation
Ts 224/09 AI generated

Constitutional complaint dismissed; incidental appeal rejected due to lack of admissibility and public interest.

Case Number Ts 224/09
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the incidental appeal filed against its previous decision to reject a constitutional complaint. The applicants argued that specific road transport regulations violated their freedom of business and equality rights by imposing disproportionate penalties on occasional carriers. The Court held that the regulations serve a valid public interest in protecting licensed taxi operators and passengers, and the applicants failed to demonstrate a lack of public interest or proper standing.

Legislator headnote

AI generated

Art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK; Art. 79 ust. 1 Konstytucji: A constitutional complaint is inadmissible if the applicant cannot demonstrate that the contested provision lacks a valid public interest or if the applicant lacks standing to challenge the regulation.

Keywords

AI generated
constitutional complaint admissibility freedom of business public interest requirement taxi transport regulation incidental appeal rejection proportionality principle standing in constitutional review

Cited Legislation

AI generated
Art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wynikała także z nieprawidłowego określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności spółki (art. 47 ust.
Art. 79 ust. 1 Konstytucji
Należy, bowiem przypomnieć, że skarga konstytucyjna – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z art.
Art. 36 ust. 7 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 36 ust.
art. 32 Konstytucji
3 oraz z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji) wynika także z nadmiernej (a przez to nieadekwatnej) wysokości kary administracyjnej przewidzianej za naruszenie zakazów wynikających z art.
art. 2 Konstytucji
z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą prawidłowej legislacji.
art. 79 ust. 1 Konstytucji
Należy, bowiem przypomnieć, że skarga konstytucyjna – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z art.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie TK z 21 września 2006 r., SK 10/06
postanowienie TK z 21 września 2006 r., SK 10/06, OTK ZU nr 8/A/2006, poz.
wyrok NSA z 22 września 2009 r., sygn. akt II GSK 25/09
wyrok NSA z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 600/09
II GSK 202/09
akt II GSK 202/09; 10 grudnia 2009 r., sygn.
II GSK 188/09
akt II GSK 188/09, CBOSA).
II GSK 25/09
akt II GSK 25/09, CBOSA).
II GSK 600/09
akt II GSK 600/09, CBOSA).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

448/6/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 2 grudnia 2010 r. Sygn. akt Ts 224/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski – przewodniczący Wojciech Hermeliński – sprawozdawca Teresa Liszcz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Anny i Arkadiusza W., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 21 września 2009 r. skarżący zakwestionowali zgodność art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.; dalej: u.t.d.) z art. 2, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pod adresem zakwestionowanych przepisów skarżący sformułowali szereg zarzutów. I tak, treść zaskarżonych regulacji prowadzi do naruszenia swobody działalności gospodarczej, gdyż nie istnieje – zdaniem skarżących – interes publiczny, który uzasadniałby wprowadzenie w odniesieniu do przedsiębiorców wykonujących tzw. przewozy okazjonalne zakazów wynikających z art. 18 ust. 5 u.t.d.

Skarżący podkreślają, że interes publiczny, który mógłby uzasadniać wprowadzenie ograniczeń wolności działalności gospodarczej, nie może być utożsamiany z interesem określonej grupy przedsiębiorców. Naruszenie zasady proporcjonalności ograniczeń wolności działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji) wynika także z nadmiernej (a przez to nieadekwatnej) wysokości kary administracyjnej przewidzianej za naruszenie zakazów wynikających z art. 18 ust. 5 u.t.d. W skardze wskazano również, że art. 18 ust. 5 u.t.d. narusza zasadę równości przedsiębiorców-przewoźników wymusza bowiem „prowadzenie przez skarżących (…) działalności gospodarczej w warunkach oczywistego braku równości (…) w porównaniu nie tylko z innymi przewoźnikami, ale ogółem przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą”.

W dalszej kolejności skarżąca dostrzega niezgodność art. 18 ust. 5 u.t.d. z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą prawidłowej legislacji. Postanowieniem z 27 lipca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazano, że część z zarzutów skargi miała charakter oczywiście bezzasadny, ponieważ – wbrew twierdzeniom skarżącej spółki – nie można uznać, iż nie istnieje ważny interes publiczny przemawiający za ograniczeniem działalności gospodarczej podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne.

Odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wynikała także z nieprawidłowego określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności spółki (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżących, wywodząc, że: (1) Trybunał Konstytucyjny dokonał błędnej wykładni art. 18 ust. 5 lit. a-c przez przyjęcie nieuprawnionego rozróżnienia przewozu okazjonalnego oraz wykonywania transportu drogowego taksówką; (2) ustawa o transporcie drogowym nie zawiera pojęcia „przewozu okazjonalnego” oraz pojęcia „przewozu taksówkowego”, a tym samym skoro ustawodawca nie uznał przewozu taksówką za odrębny rodzaj przewozu, to należy uznać, że jest on rodzajem przewozu okazjonalnego; zdaniem skarżących, uprawniony jest wniosek o braku przesłanek uzasadniających różnicowanie przedsiębiorców wykonujących przewóz okazjonalny; (3) art. 18 ust. 5 u.t.d. prowadzi do „rozbieżności w orzecznictwie sądów”; (4) zakwestionowany przepis jest niezgodny z zasadami prawidłowej legislacji z uwagi na niedookreśloność i nieprecyzyjność pojęć w nim zawartych (w szczególności pojęć „urządzenie techniczne” oraz „taksometr”); (5) nie istnieją podstawy dla wprowadzenia ograniczeń działalności gospodarczej przewidzianych w art. 18 ust. 5 u.t.d.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a złożone zażalenie nie może zostać uwzględnione. W pierwszej części środka odwoławczego skarżący zawarli rozważania o ewolucji regulacji prawnej dotyczącej transportu drogowego, odwołując się do wykładni gramatycznej, historycznej i funkcjonalnej. Ich zdaniem, ustawa o transporcie drogowym nie pozwala na wyprowadzenie dychotomicznego podziału w krajowym transporcie drogowym na przewóz okazjonalny oraz transport drogowy taksówką. Wniosek ten nie pozostaje w bezpośrednim związku z zaskarżonym postanowieniem, gdyż w jego treści Trybunał Konstytucyjny nie zawarł takiej klasyfikacji krajowego transportu drogowego, tym bardziej nie wskazał, że ma on charakter dychotomiczny.

W orzeczeniu tym podkreślono jedynie, że w transporcie drogowym „obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką”, zwrócono uwagę, że każda z tych usług prowadzona jest w oparciu o inną licencję oraz podkreślono znaczenie regulacji zawartej w art. 12 ust. 1b u.t.d., zgodnie z którym licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką. Powyższe różnice pozwoliły na wskazanie, że przewóz okazjonalny na podstawie licencji, o której mowa art. 5 u.t.d., nie obejmuje przewozów na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

W rozpatrywanej sprawie kara administracyjna została nałożona na wspólników spółki cywilnej, którzy posiadali – jak wynika z akt postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego – licencję na wykonywanie transportu drogowego. Oznacza to, że w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 4 pkt 11 tej ustawy wykonywali oni przewóz okazjonalny z ograniczeniami wskazanymi w art. 18 u.t.d. Wniosek taki jednoznacznie potwierdza orzecznictwo NSA. Przykładowo w wyroku z 16 grudnia 2009 r. wskazano: „zawarta w art. 4 pkt 11 u.t.d. enumeracja negatywna wskazuje, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Z definicji tej (…) nie wynika, że wykonywanie transportu drogowego taksówką polega na wykonywaniu przewozu okazjonalnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innej od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 12 ust. 1b licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

Analiza treści powyższych przepisów wskazuje w sposób jednoznaczny, że przewozy okazjonalne są odrębnym rodzajem przewozów niż transport drogowy taksówką” (wyroki NSA z: 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 202/09; 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 188/09, CBOSA). Trybunał Konstytucyjny nie podziela poglądu, zgodnie z którym przewóz taksówką jest jednocześnie przewozem okazjonalnym. Ma on wprawdzie charakter okazjonalny, ale w znaczeniu potocznym, nie zaś w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Przychylając się do zaprezentowanego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwłaszcza że ustawodawca wymaga odrębnych licencji dla przewozów okazjonalnych i przewozów „taksówkowych” – art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.t.d. i rozgranicza uprawnienia z nich wynikające – art. 12 ust. 1b u.t.d.), należy dodatkowo wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób wymaga licencji, a jej wykonywanie powinno odbywać się zgodnie z prawem.

Zakwestionowana ustawa stwarza możliwości uzyskania licencji odpowiadającej potrzebom przedsiębiorcy. Dlatego nie można zaaprobować sytuacji, w której przedsiębiorca występuje o zezwolenie na prowadzenie działalności, uczestniczy w ustaleniu warunków jej prowadzenia, by następnie kwestionować celowość tych warunków i samowolnie od nich odstępować. Na uwzględnienie nie zasługują również argumenty zażalenia, w których skarżący wskazują na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące kwalifikacji zachowania polegającego na faktycznym wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Należy, bowiem przypomnieć, że skarga konstytucyjna – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 46 i art. 47 ustawy o TK – jest zindywidualizowanym środkiem kontroli konstytucyjności prawa, co oznacza, że jej treść nie może abstrahować od stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w sprawie, w związku, z którą skargę wniesiono. Argumentacja świadcząca o niekonstytucyjności przepisu musi w sposób bezpośredni nawiązywać do sposobu ukształtowania sytuacji prawnej skarżącego orzeczeniem organu władzy publicznej. Z akt sprawy wynika, że skarżący zostali ukarani sankcją administracyjną nie za brak jakiejkolwiek licencji, lecz ze względu na naruszenie zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d.

Bez znaczenia jest zatem problem podniesiony w zażaleniu, gdyż nie pozostaje on w bezpośrednim związku z sytuacją prawną skarżących. Rozpoznanie powyższego zarzutu jest niedopuszczalne, gdyż skarga konstytucyjna w naszym systemie prawnym nie stanowi actio popularis. Rozstrzygnięcie Trybunału zainicjowane skargą konstytucyjną, choć wywiera skutki erga omnes, to w szczególności dotyczy podmiotu, który postępowanie zainicjował. Oznacza to, że w jego sprawie musi dojść, w przypadku zasadnego i skutecznego podważenia kwestionowanego przepisu, do faktycznej ochrony konstytucyjnych praw lub wolności, jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji (zob. postanowienie TK z 21 września 2006 r., SK 10/06, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 117).

Na marginesie jedynie należy stwierdzić, że odróżnienia wymaga sytuacja, w której posiadacz licencji na krajowy transport drogowy prowadzi działalność usługową (przewóz osób taksówką), na którą wymagana jest odrębna licencja, od sytuacji, w której osoba mimo nieposiadania jakiejkolwiek licencji faktycznie wykonuje działalność z zakresu przewozów okazjonalnych. W pierwszym przypadku usługodawca dopuszcza się między innymi naruszenia zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., w drugim zaś naraża się na sankcje administracyjne wynikające z tego przepisu, a nadto z regulacji przewidujących kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Trybunał Konstytucyjny nie podziela również argumentów mających uzasadnić zarzut naruszenia przez art. 18 ust. 5 u.t.d. zasady przyzwoitej legislacji. Skarżący nie wykazali, by użyte w tym przepisie sformułowania, takie jak „urządzenie techniczne” czy „taksometr”, prowadziły do wątpliwości interpretacyjnych, które skutkują naruszeniem ich praw podmiotowych. Nie spełnili zatem przesłanki dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. Zresztą w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności takie nie istnieją.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że „zgodnie (…) z treścią § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 grudnia 2006 r., taksometr to przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru czasu trwania kursu pojazdu i obliczania długości przebytej drogi na podstawie sygnału dostarczanego przez nadajnik sygnału długości drogi oraz obliczania i wyświetlania opłaty należnej za kurs na podstawie obliczonej długości lub zamierzonego czasu trwania kursu, a dalmierz odpowiada definicji zawartej w tym przepisie (wyrok NSA z 22 września 2009 r., sygn. akt II GSK 25/09, CBOSA).

Odnosząc się do ostatniego zarzutu zażalenia, Trybunał Konstytucyjny za zasadne uznał odwołanie się do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym sąd nawiązał do ratio legis kwestionowanej regulacji. W wyroku z 1 czerwca 2010 r. NSA stwierdził: „przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. (…) nie odnosi się do przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy taksówką. Przepis ten ma na celu ochronę przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy taksówką, na podstawie licencji, o której mowa w art. 6 u.t.d., przed nieuzasadnioną konkurencją ze strony przedsiębiorcy wykonującego przewozy okazjonalne na podstawie licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d., a także ochronę pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu. (…) Celem zakazów wprowadzonych w zaskarżonej ustawie jest „uniemożliwienie wykonywania transportu drogowego taksówką, przedsiębiorcom nieposiadającym licencji określonej w art. 6 u.t.d.” (sygn. akt II GSK 600/09, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 36 ust. 7 ustawy o TK, zażalenia nie uwzględnił.