Constitutional complaint dismissed for lack of specific constitutional freedom or right violation indication. The court ruled that general principles like equality cannot serve as standalone control models without identifying a concrete protected right. The applicant failed to link the statutory provision to a specific constitutional guarantee. Consequently, the complaint was inadmissible due to procedural defects. The court emphasized that abstract arguments without concrete rights identification do not meet admissibility requirements. This decision clarifies the strict standard for filing constitutional complaints in Poland.

221/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 19 kwietnia 2010 r. Sygn. akt Ts 106/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Wioletty K. w sprawie zgodności: art. 45 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 1 maja 2009 r. zarzucono niezgodność art. 45 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.; dalej: k.r.o.) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 31 października 2003 r. (sygn. akt IC 1222/03) rozwiązane zostało małżeństwo skarżącej bez orzekania o winie. Postanowieniem z 3 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu Grunwald i Jeżyce – I Wydział Cywilny (sygn. akt I Ns 85/08) dokonał podziału majątku wspólnego skarżącej i jej byłego małżonka.

Postanowieniem z 16 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu – Wydział XV Cywilny Odwoławczy. rozpoznając apelację skarżącej. zmienił częściowo postanowienie w przedmiocie podziału majątku. Skarżąca wskazała, że zaskarżony przepis art. 45 § 1 k.r.o. jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim w toku postępowania o podział majątku wspólnego uzależnia zwrot wydatków i nakładów jednego z małżonków, poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek wspólny, od zgłoszenia stosownego wniosku w tym zakresie.

Zdaniem skarżącej prowadzi to do zachwiania równowagi stron, a zatem zaskarżony przepis narusza zasadę równości, zgodnie z którą wszyscy są równi wobec prawa. W ocenie skarżącej obowiązek równego traktowania uczestników postępowania o podział majątku wspólnego powinien prowadzić do obowiązku rozliczenia nakładów i wydatków stron bez konieczności zgłaszania wniosku w tym zakresie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”.

Oznacza to, że przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Zatem skarga konstytucyjna musi zawierać zarówno wskazanie konkretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, jak też wskazanie, które z określonych (poręczonych, zapewnionych, gwarantowanych, chronionych) w Konstytucji wolności lub praw zostały naruszone oraz określenie sposobu naruszenia. Stwierdzić należy, że niniejsza skarga konstytucyjna nie spełnia tak określonych warunków.

Skarżąca wskazuje w niej na niezgodność art. 45 § 1 k.r.o. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 14 stycznia 2008 r., Ts 247/06, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 28). Przepisy te gwarantują określony standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw oraz ogólny standard korzystania z nich przez podmioty, jednak ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie statuują żadnej konkretnej wolności czy prawa.

W konsekwencji, mogą one stanowić wzorzec kontroli tylko w razie wskazania przez skarżącego, jaka jego wolność lub prawo, wynikające z innych przepisów Konstytucji, są uregulowane wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), ewentualnie – z naruszeniem zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w skardze inicjującej niniejsze postępowanie zabrakło takiego wskazania (por. wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). Ani w petitum skargi, ani w treści uzasadnienia skarżąca nie wskazała żadnego wzorca kontroli umożliwiającego dokonanie przez Trybunał Konstytucyjny merytorycznej oceny stawianych zarzutów.

W tym stanie rzeczy należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.