Constitutional complaint dismissed for inadmissibility due to failure to submit final court rulings and lack of specific constitutional violation claims.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court refused to proceed with the constitutional complaint filed by the complainant, citing procedural deficiencies. The complainant alleged that criminal procedure rules violated his constitutional rights by failing to notify him of a court session, thereby preventing his participation as an auxiliary prosecutor. The Court determined that the complaint was inadmissible because the complainant failed to submit the final court rulings required for review and did not specify how the cited statutes caused the alleged constitutional infringement.
Legislator headnote
AI generatedArt. 429 § 1 k.p.k.; Art. 545 § 1 k.p.k.; Art. 32 ust. 1 Konstytucji; Art. 45 ust. 1 Konstytucji: The Constitutional Court may not examine complaints based on alleged violations of constitutional rights arising from the application of specific statutes unless the complainant provides final court rulings and precisely details the constitutional breach.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
POSTANOWIENIE z dnia 8 czerwca 2010 r. Sygn. akt Ts 38/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Henryka R., w sprawie zgodności: art. 429 § 1 i art. 545 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej z 12 lutego 2009 r. skarżący zarzucił niezgodność art. 429 § 1 i art. 545 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) z art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Skarżący, występujący jako pokrzywdzony w toczącym się postępowaniu przygotowawczym, nie został zawiadomiony o terminie posiedzenia sądu, na którym sąd, dokonawszy kontroli aktu oskarżenia, umorzył postępowanie.
Postanowienie to nie zostało doręczone skarżącemu, zaś zażalenie zostało odrzucone jako pochodzące od osoby nieuprawnionej. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. Zarządzeniem z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt V Ko 263/08) sędzia Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania przeciwko Władysławowi Purolowi w sprawie Sądu Rejonowego w Tczewie, jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. Postanowieniem z 7 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – II Wydział Karny (sygn. akt II AKz 907/08) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skarżący zarzucił, że wskutek zaniedbania przez Sąd Rejonowy w Tczewie zawiadomienia go o terminie posiedzenia został w niniejszej sprawie pozbawiony możliwości złożenia oświadczenia o zamiarze udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Tym samym, zdaniem skarżącego, obowiązujące przepisy naruszają zakaz nierównego traktowania stron postępowania karnego. Skarżący został zatem pozbawiony prawa do sądu. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej przez: doręczenie orzeczeń zapadłych w sprawie skarżącego; wskazanie orzeczenia, które skarżący uważa za ostateczne w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.
U. Nr 102, poz. 643, ze zm.); podanie daty doręczenia orzeczenia, o którym mowa w pkt 2; wskazanie, w jakim zakresie zaskarżone przepisy stanowiły podstawę wydania orzeczenia, które skarżący uważa za ostateczne w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym; oraz dokładne określenie sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności skarżącego, wyrażonych w art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, przez zaskarżone przepisy art. 429 § 1 i art. 545 § 1 k.p.k. W piśmie uzupełniającym braki skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że ostatecznym orzeczeniem w jego sprawie jest postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – II Wydział Karny z 7 stycznia 2009 r.
Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy art. 429 § 1 i art. 545 § 1 k.p.k. uniemożliwiły uznanie skarżącego za stronę postępowania karnego przed sądem, a tym samym zamknęły mu drogę do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wskutek odmowy przyjęcia wniosku skarżący pozbawiony został możliwości jawnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw.
Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła naruszeń tych praw i wolności. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Wskazany przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika, że na skarżącym ciąży obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia.
Niedopuszczalność nadania biegu skardze konstytucyjnej w sprawie skarżącego wynika z faktu, że zaskarżone przepisy nie wiążą się z treścią zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Zgodnie z przepisem art. 429 § 1 k.p.k. „prezes sądu pierwszej instancji odmawia przyjęcia środka odwoławczego, jeżeli wniesiony został po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy”. Przepis art. 545 § 1 k.p.k. nakazuje natomiast odpowiednie stosowanie do postępowania o wznowienie przepisów postępowania odwoławczego, w tym art. 429 k.p.k.
Wskutek tak określonego odpowiedniego stosowania art. 429 § 1 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania podlega formalnej kontroli wstępnej. Stwierdzenie wniesienia wniosku po terminie, wniesienia go przez osobę nieuprawnioną bądź uznanie, że wniosek jest z innych przyczyn niedopuszczalny skutkuje odmową przyjęcia wniosku do rozpoznania. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma jednak fakt, że treść wskazanych przepisów w żaden sposób nie przesądza o tym, kto jest podmiotem uprawnionym do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Przepisy te bowiem regulują jedynie postępowanie sądu w razie stwierdzenia, że w sprawie występuje osoba nieuprawniona. O tym, które podmioty posiadają uprawnienie do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, przesądzają przepisy art. 542 § 1 i 2 k.p.k. Zgodnie z nimi wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony postępowania lub z urzędu, zaś w razie śmierci skazanego wniosek o wznowienie na korzyść może złożyć osoba najbliższa. To zatem treść wskazanych przepisów przesądza o tym, że w niniejszej sprawie skarżący nie posiadał uprawnienia do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Skoro zatem, jak jednoznacznie wynika z treści skargi konstytucyjnej i pisma uzupełniającego braki skargi, skarżący upatruje naruszenie swych konstytucyjnych praw i wolności w tym, że zaskarżone przepisy uniemożliwiły uznanie skarżącego za stronę postępowania karnego przed sądem, to oczywiste jest, że treść zaskarżonych przepisów pozostaje bez związku z tak formułowanymi zarzutami. Tymczasem skarżący nie wskazał żadnych innych przepisów ustawy, w szczególności art. 542 § 1 k.p.k., jako przedmiotu skargi konstytucyjnej.
Uniemożliwia to rozszerzenie kontroli przez Trybunał Konstytucyjny w niniejszej sprawie. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności nadania biegu skardze konstytucyjnej. Skarżący podkreśla, że do naruszenia jego praw i wolności doszło wskutek zaniedbania zawiadomienia go przez Sąd Rejonowy w Tczewie o terminie posiedzenia. Z tym faktem wiąże skutek w postaci naruszenia swych praw i wolności konstytucyjnych. Wskazać jednak należy, że tak formułowany zarzut związany jest ze stosowaniem prawa, które pozostaje, co do zasady, poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego.
Trybunał podkreślał wielokrotnie w swoim orzecznictwie, że władny jest dokonywać oceny wykładni obowiązujących przepisów tylko wyjątkowo. Niezależnie bowiem od intencji twórców ustawy, organy ją stosujące mogą niekiedy wydobywać z niej treści nie do pogodzenia z normami, zasadami lub wartościami, których poszanowania wymaga Konstytucja (zob. wyroki z: z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK ZU nr 1/2000, poz. 3; 3 października 2000 r., K. 33/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 188). Jeżeli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty to Trybunał Konstytucyjny może orzec o jego niezgodności z Konstytucją i tym sposobem umożliwić ustawodawcy bardziej precyzyjne i jednoznaczne uregulowanie danej kwestii (por. wyrok TK z 9 maja 2005 r., SK 14/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 47).
Jest tak zwłaszcza, jeśli określony sposób wykładni znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem kiedy można uznać, że przepis ten – w praktyce stosowania – nabrał takiej właśnie treści, jaką odnalazły w nim najwyższe instancje sądowe naszego kraju i jeżeli tak rozumiany przepis nie da się pogodzić z normami, zasadami lub wartościami konstytucyjnymi. Jednak w przypadku niniejszej skargi zarzut związany jest nie tyle z wadliwą wykładnią, co z zarzucanym zaniedbaniem przez sąd istniejącego obowiązku zawiadomienia pokrzywdzonego o terminie posiedzenia.
Ocena tego stanu faktycznego nie należy do Trybunału Konstytucyjnego. Zauważyć należy ponadto, że skarżący - pomimo wezwania przez sędziego Trybunału Konstytucyjnego do uzupełnienia braków skargi poprzez doręczenie wszelkich orzeczeń zapadłych w jego sprawie - nie doręczył orzeczeń związanych z odrzuceniem zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania karnego. Uniemożliwia to odniesienie się do twierdzeń skarżącego dotyczących przysługiwania mu statusu pokrzywdzonego w toku postępowania i oceny wynikających stąd twierdzeń.
Stanowi to samodzielną podstawę odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej. Podkreślić należy wreszcie, że wbrew twierdzeniu skarżącego niewłaściwa praktyka działania sądów, związana z jednorazowym zarzucanym zaniedbaniem istniejącego obowiązku, nie może prowadzić do uznania, że to przepisy prawa prowadzą w niniejszej sytuacji do nierównego traktowania stron postępowania karnego. W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.