Appeal dismissed; insured denied coal equivalent due to loss of collective agreement rights upon pension transfer.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the insured's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant a monetary equivalent for free coal. The insured argued for rights under an old collective agreement, but the court found he lost these rights when transferring to a pension in 1981, as the new collective agreement explicitly excluded pensioners. Consequently, the court ruled that the insured was not entitled to the coal benefit under the relevant 2007 Act.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla; Przekaz na emeryturę lub rentę powoduje utratę uprawnień do bezpłatnego węgla wynikających z wcześniejszych układów zbiorowych pracy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1457/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek (spr.) Sędziowie SSA Małgorzata Woźnowska-Gallos SSA Krystyna Merker Protokolant Beata Przewoźny po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013r. w Katowicach sprawy z odwołania S. K. (S. K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla na skutek apelacji ubezpieczonego S. K. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 15 maja 2012r. sygn. akt IX U 376/12 oddala apelację. /-/SSA M. Woźnowska-Gallos /-/SSA M. Procek /-/SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1457/12
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołanie ubezpieczonego S. K. od decyzji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 7 lutego 2012 r., której przedmiotem było prawo do - opisanego treścią przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót (...) (Dz.U. Nr 147, poz. 1031) - ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2010-2011.
Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczony od 23.02.1981 r. pobierał z ZUS rentę inwalidzką, a od dnia 1.08.1995 r. jest uprawniony do emerytury. Prawo do renty uzyskał po rozwiązaniu stosunku pracy z ostatnim pracodawcą - Przedsiębiorstwem (...) w J.. Według tegoż Sądu, ubezpieczony prawo do bezpłatnego węgla w naturze nabył na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 1.02.1980 r. i nie zachował do niego prawa na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników zakładów (...) z dnia 21.12.1991 r.
Tak więc, wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną w rozumieniu art. 2 cyt. ustawy z dnia 6 lipca 2007 r. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd ten, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia ubezpieczony, zarzucając Sądowi pierwszej instancji, iż zaskarżony wyrok jest dla niego krzywdzący, wniósł o jego zmianę i uwzględnienie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba bowiem wskazać, że bezspornym jest, iż Przedsiębiorstwo (...) S.A. w upadłości w J. figuruje w wykazie przedsiębiorstw robót (...) objętych restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego z mocy przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych (Dz.U. z 1998 r. Nr 162 poz.1112 ze zm.), stanowiącymi załączniki nr 2 i 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie wykazu przedsiębiorstw górniczych oraz przedsiębiorstw robót górniczych (Dz.U. z 1999 r.
Nr 38 poz.362). Przedsiębiorstwo (...) w J. - będące poprzednikiem prawnym Przedsiębiorstwa (...) S.A. w upadłości w J. jest wymienione także w załączniku nr 1 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991 r., również w brzmieniu przyjętym w protokole dodatkowym nr 7 z daty 21 listopada 1995 r. Jednocześnie należy podnieść, że Układ Zbiorowy Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991 r., zgodnie z jego art. 1 ust. 3, mógł być stosowany przez zakłady pracy wymienione w jego załączniku nr 1 (czyli również przez (...) w J.) po zawarciu zakładowej umowy zbiorowej.
Tak więc, Sądowi Apelacyjnemu wiadomym jest z urzędu (akta sprawy o sygn.: III AUa 3272/09), iż Zakładowa Umowa Zbiorowa Przedsiębiorstwa (...) w J. - zgodnie z jej § II - weszła w życie z dniem 1 stycznia 1994 r. Umowa ta w treści § 3 pkt 4 wskazała, iż ilekroć w jej treści użyty został termin „układ”, należy przez to rozumieć Układ Zbiorowy Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991 r., zaś w § 5 ust. 1 przyjęła, że umowę zawiera się na okres obowiązywania wymienionego wyżej UZP. Zatem uznać należy, iż ubezpieczony przechodząc na rentę w 1981 r. nie był objęty postanowieniami Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991 r.
Wywodzić mógł swoje pretensje deputatowe jedynie z postanowień Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 lutego 1980 r. Istota problemu sprowadza się stwierdzenia, iż były pracodawca ubezpieczonego Przedsiębiorstwo (...) w J. skutecznie odstąpiło od stosowania świadczeń wynikających z unormowań tego aktu w trybie określonym w art.9 ust.3 ustawy realizującej dział XI Kodeksu pracy. Godzi się jedynie przypomnieć, że w § 34 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstwa (...) w J., obowiązującego od dnia 26 listopada 1994r. i zarejestrowanego przez Okręgowego Inspektora Pracy w K. w dacie 9 lutego 1996 r., inkorporowano do tego aktu postanowienia Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego, dotyczące prawa emerytów i rencistów do bezpłatnego węgla - podwyższając je - do ilości 3 ton rocznie.
Sądowi drugiej instancji znana jest z urzędu treść protokołu dodatkowego nr 5 z dnia 30 maja 1995 r. do wymienionego UZP z dnia 26 listopada 1994 r., przyjmująca w § 3 ust. 1, iż w związku z zawartym porozumieniem z dnia 19.05.1995 r. pomiędzy stronami uprawnionymi do zawarcia Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, w sprawie odstąpienia od wydawania i wypłaty deputatu węglowego emerytom, rencistom i członkom ich rodzin, zmieniono - z mocą od dnia 1 stycznia 1996 r. - całkowicie brzmienie wymienionego § 34 ZUZP, nie zapisując w jego treści zasad wydawania i wypłaty deputatu węglowego emerytom, rencistom i członkom ich rodzin.
Zatem w drodze porozumienia z dnia 19 maja 1994 r. podmioty predysponowane do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy (...) w J. odstąpiły do dnia 1 stycznia 1996r. od realizacji postanowień „starszego” układu, tak więc jego byli pracownicy emeryci i renciści oraz uprawnione do renty rodzinnej wdowy po byłych pracownikach, dotychczas uprawnieni do deputatu węglowego na podstawie regulacji UZP dla PW z dnia 1 lutego 1980 r. - nie zostali objęci regulacją art.22 ust.2 pkt 1 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy. W konsekwencji przyjąć należy, iż ubezpieczony w dniu 14 stycznia 1999 r. nie był uprawniony do deputatu węglowego na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Zakładów (...) z dnia 21 grudnia 1991 r., co oznacza również, iż nie jest on osobą uprawnioną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych (takie samo stanowisko zajął tut.
Sąd w znanym stronom wyroku z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt; III AUa 994/09). Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jest bezzasadna i na mocy art. 385 k.p.c., orzekł o jej oddaleniu. /-/SSA M. Woźnowska-Gallos /-/SSA M. Procek /-/SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia ek