Legislator Case Law & Legislation
Tw 15/09 AI generated

Constitutional Court dismisses union appeal regarding cash register regulations for taxis and freedom of enterprise.

Case Number Tw 15/09
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court rejected the appeal filed by the Taxi Drivers' Union against a previous decision refusing to examine specific cash register regulations. The union argued that mandatory technical requirements for taxis violated constitutional rights to freedom of enterprise and equal treatment, claiming the regulations forced them to interact with the Office of Weights and Measures during non-working hours. The Court held that the regulations are valid because they allow for special technical solutions and that taxpayers cannot claim ignorance of legal consequences arising from their own choice of equipment configuration.

Legislator headnote

AI generated

s. 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących; art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji: The Court may refuse to examine constitutional complaints if the contested provisions do not directly infringe rights but rather regulate technical standards for specific business activities, and if the alleged violation stems from the taxpayer's own choice of equipment configuration rather than legislative overreach.

Keywords

AI generated
freedom of enterprise cash register regulations taxi drivers union constitutional review technical standards office of weights legal certainty

Cited Legislation

AI generated
§ 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące
art. 111 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług
1338; dalej: rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących) z art. 111 ust.
art. 92 ust. 1 Konstytucji
9 pkt 3 ustawy o VAT i art. 92 ust. 1 Konstytucji.
art. 22 Konstytucji
1 Konstytucji) i zasady swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji) przez § 4 ust.
art. 32 ust. 1 Konstytucji
Uznając za oczywiście bezzasadny zarzut naruszenia zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i zasady swobody działalności gospodarczej (art.
art. 2 Konstytucji
3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2 Konstytucji.
art. 84 Konstytucji
art. 217 Konstytucji
84 i art. 217 Konstytucji; § 7 ust.
art. 32 ust. 2 Konstytucji
22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji; § 4 ust.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

354/5/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 22 września 2009 r. Sygn. akt Tw 15/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Adam Jamróz – sprawozdawca Mirosław Granat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Samorządnego Związku Zawodowego Taksówkarzy Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

1. W dniu 22 maja 2009 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Samorządnego Związku Zawodowego Taksówkarzy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: SZZT RP) o zbadanie zgodności: § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania (Dz. U. Nr 212, poz. 1338; dalej: rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących) z art. 111 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.; dalej: ustawa o podatku VAT) oraz art. 92 ust. 1, art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji; § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 5 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji; § 7 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2 Konstytucji.

2. Postanowieniem z 29 czerwca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi SZZT RP. 2.1. Trybunał Konstytucyjny stwierdził oczywistą bezzasadność zarzutu niezgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 111 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał, że objęcie uregulowaniem w zaskarżonym rozporządzeniu „kas o zastosowaniu specjalnym przeznaczonych do prowadzenia ewidencji przy świadczeniu usług przewozu osób i ładunków taksówkami” (typ obrotu), nie budzi wątpliwości z punktu widzenia zakresu spraw przekazanych do unormowania w tym akcie podustawowym.

Rozwiązania dotyczące konstrukcji kas o zastosowaniu specjalnym (w usługach przewozu), mogą być zatem uszczegółowione przez wprowadzenie dodatkowych kryteriów i warunków technicznych ich stosowania przez podatników, w tym związanych ze współdziałaniem kas z taksometrami, realizując tym samym wytyczną ustawową, która wymaga uwzględnienia optymalnych rozwiązań technicznych dotyczących konstrukcji kas. 2.2. Po zbadaniu argumentacji dotyczącej niezgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Trybunał ustalił, że postawione zarzuty nie odnoszą się – w istocie – do treści kwestionowanych przepisów, ale praktyki ich stosowania.

Trybunał zwrócił uwagę, że z materialnej regulacji § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących wynika swoboda wyboru rodzaju kasy rejestrującej, którą podatnik zamierza zastosować w taksówce (połączona z taksometrem w sposób nierozłączny lub przez system złącza). Dokonany wybór implikuje, w przypadku odłączenia lub uszkodzenia kasy, podjęcie przez podatnika określonych działań (bardziej lub mniej uciążliwych). Jeżeli zatem zastosowanie kasy rezerwowej – przykładowo w razie uszkodzenia kasy „podstawowej” połączonej z taksometrem w sposób nierozłączny – wymaga od podatnika określonej aktywności (kontakt z Urzędem Miar), to uzasadnienie nadmiernego ograniczenia swobody wykonywania działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji), jak i naruszenia zasady równości (art. 32 ust. 2 Konstytucji) nie może sprowadzać się do kontestowania czasu pracy, w którym Urząd Miar jest „dostępny” dla podatników.

W konsekwencji zaistnienia przesłanki niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji. 2.3. Po zbadaniu argumentacji dotyczącej niezgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 5 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji, Trybunał ustalił, że wnioskodawca skoncentrował się nie tyle na podważeniu konstytucyjności § 5 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, ile na wykazaniu, że w przepisie tym brakuje pozytywnej regulacji prawnej, koniecznej z jego punktu widzenia, tzn. możliwości ewidencjonowania ceny faktycznie zapłaconej, nie zaś ceny umownej do zapłaty po indywidualnym wynegocjowaniu.

W konsekwencji zaistnienia przesłanki oczywistej bezzasadności oraz niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK) Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 5 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji. 2.4. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że zarzuty niezgodności § 7 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2 Konstytucji dotyczą wyłącznie płaszczyzny stosowania prawa (sygnalizują ewentualne trudności w uzyskaniu danych i podpisu nabywcy usługi).

Rozpatrzenie tak sformułowanego stanowiska wykraczało poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego, który w konsekwencji zaistnienia przesłanki niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności § 7 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2 Konstytucji.

3. W zażaleniu z 6 lipca 2009 r. wnioskodawca wniósł o „nadanie dalszego biegu wnioskowi wniesionemu w dniu 22 maja 2009 r. (...)”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o TK, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6-7 ustawy o TK). Na etapie rozpatrzenia zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Dlatego Trybunał analizuje te zarzuty zażalenia, które poddają w wątpliwość trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

2. Wnioskodawca zarzuca, po pierwsze, że Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu powołał się na przepisy § 4 ust. 2, § 5 ust. 5-8, § 7 ust. 2-4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1 pkt 16 i § 16 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, które nie były przedmiotem wniosku. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, powyższy pogląd SZZT RP wynika z niezrozumienia argumentacji uzasadniającej podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie badania zgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 111 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku VAT oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Obok skarżonego we wniosku § 4 ust. pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących także inne przepisy, tzn. § 4 ust. 2, § 5 ust. 5-8, § 7 ust. 2-4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1 pkt 16 i § 16 ust. 2, zawierają rozwiązania dotyczące konstrukcji kas o zastosowaniu specjalnym (w usługach przewozu), które odnoszą się taksometrów. Trybunał, wskazując na obowiązywanie wielu przepisów normujących tę samą materię, miał na celu wyjaśnienie, że zarówno § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b, jaki i niekwestionowane przez wnioskodawcę powołane wyżej przepisy rozporządzenia mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego, stanowiącego podstawę prawną wydania tego aktu wykonawczego.

Zestawienie – na gruncie rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących – wszystkich regulacji dotyczących taksometrów sygnalizowało również, że ewentualne uznanie niezgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b, będącego przedmiotem wniosku, nie przesądza o braku legalności i konstytucyjności pozostałych przepisów, które nadal będą obowiązywać.

3. Wnioskodawca zarzuca, po drugie, że „Trybunał Konstytucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny celowości wyboru kasy ani preferencji podatnika, a tym samym skutków celowości i preferencji”. Odnosząc się do powyższego stanowiska, Trybunał stwierdza, że abstrahuje ono od argumentacji przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu. Uznając za oczywiście bezzasadny zarzut naruszenia zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i zasady swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji) przez § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, Trybunał, wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, nie dokonał oceny ani celowości wyboru kasy, ani preferencji podatnika.

Wyjaśnił jedynie, że skoro podatnik staje przed alternatywą: połączenie kasy rejestrującej z taksometrem w sposób nierozłączny albo połączenie kasy rejestrującej przez system złącza, to wobec przyjętego rozwiązania – już prima facie – stanowisko wnioskodawcy podważające zgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji nie znajduje uzasadnienia. Natomiast skutki wyboru połączenia kasy rejestrującej w sposób nierozłączny – w przypadku uszkodzenia lub odłączenia kasy rejestrującej – obligują podatnika do podjęcia określonych działań – kontaktu z Urzędem Miar, którego czas pracy (niedostępność poza godzinami pracy, w niedziele i święta) narusza, zdaniem wnioskodawcy, art. 22 Konstytucji.

W zażaleniu wnioskodawca modyfikuje argumentację, dowodząc, że to nie tyle „dostępność” Urzędu Miar ogranicza zasadę swobody działalności gospodarczej, ile „różnicowanie podmiotów podobnych co do czasu potrzebnego do ponownego rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego”. Biorąc pod uwagę powyższy pogląd, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że podatnik, który instaluje kasę rejestrującą połączoną z taksometrem w sposób nierozłączny, nie może zarzucać, że dokonany wybór implikował nieznane mu konsekwencje prawne (podjęcie czynności w Urzędzie Miar).

Dlatego Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podziela ustalone w zaskarżonym postanowieniu postawy odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 32 ust. 1 i art. 22 Konstytucji.

4. SZZT RP zarzuca, po trzecie, że Trybunał Konstytucyjny „nie rozpoznał wskazanych we wniosku przepisów z normami Konstytucji wskazanymi przez wnioskodawcę”. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie nie podziela powyższego stanowiska. W zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji przez § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 5 ust. 5 pkt 1 w sprawie kas rejestrujących sprowadza się do wykazania, że w § 5 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia brakuje pozytywnej regulacji prawnej, koniecznej z punktu widzenia wnioskodawcy, tzn. możliwości ewidencjonowania ceny faktycznie zapłaconej, nie zaś ceny umownej do zapłaty po indywidualnym wynegocjowaniu.

Wnioskodawca nie przedstawił argumentów podważających trafność podstawy odmowy w wyżej określonym zakresie. Natomiast pogląd SZZT RP, zgodnie z którym „gdyby w rozporządzeniu nie było przepisu § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a, to nie byłoby potrzeby skarżenia wszystkich pozostałych przepisów zawartych we wniosku” pozostaje indyferentny prawnie w aspekcie zaniechania prawodawczego jako przesłanki odmowy nadania dalszego biegu w zakresie badania zgodności § 4 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 5 ust. 5 pkt 1 w sprawie kas rejestrujących z art. 2, art. 84, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji.

5. SZZT RP, kwestionując odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności § 7 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących z art. 2 Konstytucji, twierdzi, że „osoby uprawnione do przeprowadzania kontroli mogą ten przepis interpretować odmiennie”. Jednocześnie SZZT RP nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdziłby, że sugerowane wyżej działanie znajduje potwierdzenie w praktyce. Zarzut zażalenia nie podważa zatem przesłanki wskazanej jako podstawa odmowy nadania wnioskowi biegu w zakresie wyżej określonym. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.