Criminal appeal court overturned dismissal due to proper service of notice to legal representative within one month. The court ruled that service to the lawyer counts for the client. The appeal was allowed because the indictment was filed on time.

Sygn. akt. II Kz 48/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Wiceprezes SO Grzegorz Zarzycki (spraw.) Sędziowie: Sędzia SO Zygmunt Dudziński Sędzia SO Małgorzata Szwedo - Dec Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Bełczowska przy udziale prokuratora z Prokuratury Okręgowej w Tarnobrzegu – Marka Skrzyńskiego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 13 maja 2013r. rozpoznał sprawę A. H. oskarżonej z art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk , na skutek zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego na postanowienie Sądu Rejonowego w M.VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w K. z dnia 26.02.2013r. w sprawie VII K 90/13 o umorzeniu postępowania karnego na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk p o s t a n o w i ł : uchylić w całości zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

W dniu 31.12.2012r. do Sądu Rejonowego w K. (obecnie Sąd Rejonowy w M. VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w K.) wpłynął akt oskarżenia wniesiony przez (...) Sp. J. jako subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego (sporządzony i podpisany przez adwokata jako pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego) przeciwko A. H., oskarżonej o przestępstwo z art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk. Postanowieniem z dnia 26.02.2013r. pod sygn. VII K 90/13 Sąd Rejonowy w M.VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w K. na mocy art. 56§2 kpk stwierdził, że wspólnicy M.

S.i A. S. nie mogą brać udziału w postępowaniu karnym jako oskarżyciele posiłkowi (albowiem ich akt oskarżenia złożony został po terminie), a w konsekwencji na mocy art. 55§1 kpk w zw. z art. 17§1 pkt 9 kpk Sąd umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonej A. H. (z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela). Powyższe postanowienie zaskarżył w całości zażaleniem pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego (...) Sp. J. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to: - obrazy przepisu art. 55§1 kpk poprzez błędne przyjęcie, że akt oskarżenia wniesiony został po upływie miesięcznego terminu, liczonego od doręczenia pokrzywdzonym zawiadomienia o postanowieniu ponownie umarzającym postępowanie przygotowawcze; - obrazy przepisu art. 49§1 kpk poprzez błędne przyjęcie, że status pokrzywdzonych w przedmiotowej sprawie posiadają wspólnicy M.

S. i A. S., nie zaś (...) W zażaleniu pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie wywiedzione przez pełnomocnika subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego zasługuje na uwzględnienie. Nie odpowiada prawdzie leżące u podstaw zaskarżonego postanowienia twierdzenie jakoby subsydiarny akt oskarżenia wniesiony został z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 55§1 kpk. Z samej sentencji zaskarżonego postanowienia (pkt I) wynika, że Sąd I instancji traktował wspólników M. S. i A. S. jako dwóch odrębnych oskarżycieli posiłkowych. Tymczasem w świetle postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21.07.2011r. w sprawie I KZP 7/11(orzeczenie opublikowane:

OSNKW 2011/8/67) nie powinno budzić wątpliwości, że w charakterze pokrzywdzonego w postępowaniu karnym może występować spółka jawna, gdyż stosuje się wobec niej odpowiednio przepisy o osobach prawnych (argument z art. 49§1 kpk i art. 33 ( 1)§1 kc). Tym samym przyjąć należy założenie, że w niniejszej sprawie oskarżycielem posiłkowym była (...) Sp. J., działająca z pełnomocnikiem adw. M. B. (pełnomocnictwo na k. 34 akt śledztwa). Poza sporem pozostaje, że pokrzywdzona Spółka Jawna spełniła warunki do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, a opisane w art. 330§2 kpk.

Natomiast termin do skutecznego wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia miał charakter prekluzyjny (wyrok TK z dnia 25.09.2012r. w sprawie SK 28/10, opublikowany: OTK-A 2012/8/96, Dz. U. 2012/1095) i zgodnie z art. 55§1 kk wynosił miesiąc od doręczenia pokrzywdzonemu zawiadomienia o postanowieniu ponownie umarzającym postępowanie przygotowawcze. W sprawie nie doszło do doręczenia stosownego zawiadomienia na adres Spółki Jawnej, a jedynie w tym samym dniu (tj. w dniu 23.11.2012r.) niezależnie od siebie zawiadomienie otrzymali na adresy prywatne obaj wspólnicy.

Rozstrzygnięcie co do prawidłowości takiego doręczenia schodzi jednak na dalszy plan w sytuacji, gdy w dniu 28.11.2012r. przedmiotowe zawiadomienie otrzymał pełnomocnik (...) Sp. J. (ostatnia nienumerowana karta akt śledztwa). Subsydiarny akt oskarżenia nadany został w Urzędzie Pocztowym w dniu 28.12.2012r. (k.7), a więc z zachowaniem miesięcznego terminu od daty doręczenia zawiadomienia dla pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że termin miesięczny z art. 55§1 kpk biegnie zawsze i wyłącznie od daty wykonania doręczenia dla pokrzywdzonego.

Na marginesie należy zauważyć, że przy takim rozumowaniu pokrzywdzona Spółka Jawna nie otrzymała dotąd w ogóle zawiadomienia o ponownym umorzeniu śledztwa. Rzecz jednak w tym, że zgodnie z art. 140 kpk, o ile ustawa nie stanowi inaczej (a w tym przypadku nie stanowi), to w przypadku ustawowego nakazu wykonania doręczenia dla strony procesowej, stosowne orzeczenie, zarządzenie, zawiadomienie lub odpis należy doręczyć również obrońcy, pełnomocnikowi lub ustawowemu przedstawicielowi strony. Dotychczasowy dorobek orzecznictwa i doktryny w odniesieniu do terminów zawitych jednoznacznie wskazuje, że w przypadku równoczesnego doręczenia orzeczenia stronie oraz jej pełnomocnikowi lub obrońcy, bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego przez obrońcę zawsze rozpoczyna się z dniem doręczenia chronologicznie późniejszego (np. postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 15.03.2001r. w sprawie II AKz 112/01, opublikowane:

OSA 2001/6/37; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13.02.2007rr. w sprawie II SA/Wa 2054/06, opublikowane: LEX nr 318275). W zaskarżonym postanowieniu zaprezentowany został pogląd odmienny, jednakże podparty tylko gołosłownym twierdzeniem o jego zgodności „z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa” (k.24v.), bez wskazania jakichkolwiek konkretnych przykładów. Tymczasem Sąd odwoławczy nie znajduje żadnego uzasadnienia dla tezy aby bieg terminów prekluzyjnych dla stron oraz ich obrońców i pełnomocników (w szczególności terminu z art. 55§1 kpk) liczyć inaczej aniżeli bieg terminów zawitych do składania środków odwoławczych.

Reasumując całokształt powyższych wywodów stwierdzić należy, że doręczenie w dniu 28.11.2012r. zawiadomienia o ponownym umorzeniu postępowania przygotowawczego pełnomocnikowi (...) Sp. J. (jako pokrzywdzonemu w sprawie) otworzyło tej Spółce Jawnej (jako oskarżycielowi posiłkowemu) drogę do skutecznego złożenia w dniu 28.12.2012r. subsydiarnego aktu oskarżenia sporządzonego i podpisanego przed adwokata, będącego w dalszym ciągu pełnomocnikiem oskarżyciela posiłkowego. Nie było zatem trafne ani uznanie, że subsydiarny akt oskarżenia został złożony po terminie, ani też uznanie, że oskarżyciel posiłkowy (...) Sp.

J. w zaistniałym układzie procesowym nie był uprawniony do wniesienia aktu oskarżenia. Dlatego też Sąd odwoławczy uchylił w całości zaskarżone postanowienie, a procesowe uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia wynika z treści art. 437§1 i 2 kpk.