Appeal dismissed; security for non-monetary claim denied due to existing mortgage priority and lack of remaining value.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the lower court's refusal to grant security for a non-monetary claim. The appellant argued that their claim was valid and that they held priority rights under the Civil Code, but the court found the appellant failed to prove sufficient remaining value after deducting the existing mortgage. Consequently, granting security would unjustifiably halt the execution proceedings of the privileged mortgagee without providing adequate protection to the appellant.
Legislator headnote
AI generatedArt. 730 1 § 1, 2 k.p.c.; Art. 730 1 § 3 k.p.c.; Art. 532 k.c.; Art. 65 ust. 1 u.k.w.h.: While security requires a substantiated claim and legal interest, the method must be adequate to the claim; in cases of non-monetary claims, the court must ensure the security does not unjustifiably obstruct the rights of privileged creditors, such as mortgagees, who have priority over personal creditors.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACz 167/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2013 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz (spr.) Sędziowie: SA Marek Klimczak SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. S.K.A. z/s w W. z udziałem D. P. – nieruchomości S.K.A. z/s w R. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2013r., sygn. akt VI GCo 10/13 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa ze skargi pauliańskiej poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego i ustanowienie zakazu zbywania, w stosunku do nieruchomości szczegółowo wskazanych we wniosku. W ocenie Sądu pomimo, iż wnioskodawca uprawdopodobnił swe roszczenie, to jednak brak było podstaw do uwzględnienia wniosku, z uwagi na żądany sposób zabezpieczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego, udzielenie powyższego zabezpieczenia spowodowałoby wstrzymanie i to na czas nieograniczony egzekucji prowadzonej na rzecz (...) Sp. z o.o. s.k., będącego wierzycielem hipotecznym.
Ponadto wnioskodawca nie wskazał, aby wierzytelności (...) Sp. z o.o. s.k. były niższe niż wartość ustanowionej hipoteki. Wnioskodawca złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzucił naruszenie art. 730 1 kpc poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi uzasadniony interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia oraz przyjęcie, iż przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd powinien uwzględnić, obok interesów stron postępowania, także interesy podmiotów trzecich, tj. (...) Sp. z o.o. s.k. Wnioskodawca podał też, że ustanowiona hipoteka na rzecz (...) Sp. z o.o. s.k. nie ma znaczenia, gdyż w myśl art. 532 kc wnioskodawca ma pierwszeństwo przed wierzycielami osoby trzeciej w zaspokojeniu z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie jego wniosku w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania zabezpieczającego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania zabezpieczającego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :
Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 730 1 § 1 i 2 kpc określono tzw. podstawy zabezpieczenia, zwane też warunkami zabezpieczenia, które mają merytoryczny charakter i które należy odróżnić od procesowych przesłanek postępowania zabezpieczającego. Podstawami zabezpieczenia są:
1) istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu, 2) interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Okoliczności te wymagają uprawdopodobnienia. Odnośnie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego, którego domaga się powód we wniosku, to celem tego zabezpieczenia może być:
1) zapewnienie uprawnionemu zaspokojenia, tj. egzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia, co odnosi się tylko do roszczeń o świadczenie;
2) zapewnienie skuteczności przyszłego orzeczenia, tj. innych skutków orzeczenia niezdatnego do egzekucyjnego wykonania;
3) antycypacyjne, tymczasowe udzielenie wierzycielowi takiej samej ochrony prawnej, jaką ma zapewnić mu przyszłe orzeczenie. Odmiennie niż w przypadku zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w art. 755 k.p.c. rezygnuje się z taksatywnego wyliczenia dopuszczalnych sposobów zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych. Sposób zabezpieczenia musi być adekwatny do treści roszczenia i okoliczności faktycznych. W przepisie tym, ograniczono się zatem do wzmianki, iż sąd udziela zabezpieczenia, jakie stosownie do okoliczności uważa za odpowiednie, nie wyłączając sposobów wymienionych w art. 747 k.p.c. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę (art. 730 1 § 3 k.p.c.).
W przedmiotowej sprawie, Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż wnioskodawca uprawdopodobnił swoje roszczenie. Należało jednak mieć na uwadze pozostałe okoliczności, tj. że w stosunku do innego podmiotu, który jest wierzycielem hipotecznym, toczy się postepowanie egzekucyjne z nieruchomości obciążonych tą hipoteką. Oznacza to, że wierzyciel hipoteczny jest wierzycielem uprzywilejowanym, gdyż ma on prawo w zaspokojeniu swojej wierzytelności z obciążonej nieruchomości, bez względu na to czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.
U. 2001, nr 124, poz. 1361 t.j.). Tym samym powyższy przepis daje pierwszeństwo w zaspokojeniu z nieruchomości obciążonej hipoteką wierzycielowi hipotecznemu przed wierzycielem osobistym, także jeśli jest on wierzycielem, względem którego czynność prawna dłużnika została uznana za bezskuteczną (art. 532 kc). W niniejszej sprawie wnioskodawca jest jedynie wierzycielem osobistym, a zatem we wniosku o zabezpieczenie powinien był wykazać, że z wartości nieruchomości, pozostałej po odliczeniu wierzytelności hipotecznej, mógłby zaspokoić się w całości lub w części.
Wnioskodawca powyższych okoliczności nie przedstawił. W tym stanie rzeczy udzielenie zabezpieczenia doprowadziłoby do nieuzasadnionego wstrzymania egzekucji względem wierzyciela uprzywilejowanego. Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji i dlatego też Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.