Constitutional complaint dismissed for misidentifying the legal basis of a final appellate court decision.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed the constitutional complaint because the petitioner incorrectly identified the statutory provisions as the basis for the final appellate decision. The petitioner argued that Articles 3941 and 795 of the Civil Procedure Code violated the right to appeal, but the Court found these articles did not form the substantive grounds for the specific ruling on the enforceability clause. Consequently, the Court determined the complaint failed to meet the strict requirement of pointing to the exact norm that caused the alleged constitutional violation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 79 ust. 1 Konstytucji; Art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK: A constitutional complaint must identify the specific legal norm that constitutes the basis for the final decision; citing procedural rules regarding appeal admissibility does not satisfy this requirement if those rules were not the operative ground for the judgment.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
252/4/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 13 października 2009 r. Sygn. akt Ts 254/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Liszcz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Wiesława Ch. o zbadanie zgodności:
1) art. 3941 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 795 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie art. 3941 § 1 i art. 795 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.).
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 października 2007 r. skarżący domaga się zbadania zgodności art. 3941 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wydanego po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, z art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji, a także art. 795 § 1 k.p.c. rozumianego w ten sposób, że postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji nie podlega zaskarżeniu, z art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji.
Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W myśl § 2 tego przepisu w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Natomiast na podstawie art. 795 § 1 k.p.c. na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie. Skarżący kwestionuje powyższe przepisy, wskazując, że przy dominującym w literaturze i orzecznictwie poglądzie, zmuszają one do odrzucania zażaleń na postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji. Skarżący podkreśla, że odmowa zaopatrzenia tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności pozbawia wierzyciela środków ochrony prawnej, przewidzianych w ramach postępowania egzekucyjnego.
Konsekwencją wyłączenia uprawnienia do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego jest pozbawianie stron możliwości poddania kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. W razie odmowy nadania klauzuli wykonalności wierzyciel zostaje ostatecznie pozbawiony możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W ocenie skarżącego założenie, że sąd odwoławczy zawsze orzeka jako sąd drugiej instancji, opiera się wyłącznie na kryterium formalnym (ustrojowym). Tymczasem – jego zdaniem – właściwym kryterium realizacji gwarancji określonych w art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji powinno być kryterium materialne.
Istnieją bowiem liczne przypadki, w których sąd odwoławczy – działając formalnie jako sąd drugiej instancji – orzeka merytorycznie jako sąd pierwszej instancji, tak jak w przypadku postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. Skarżący stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 176 ust. 1 Konstytucji postanowienia w przedmiocie klauzuli wykonalności – jako orzeczenia sądowego – dotyczy zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego; wynika z niej pośrednio również konieczność umożliwienia stronom (uczestnikom) postępowania zaskarżenia tego orzeczenia.
Podkreśla przy tym, że – w przeciwieństwie do art. 78 Konstytucji – unormowanie zawarte w art. 176 ust. 1 Konstytucji nie zawiera zwrotu „wyjątki od tej zasady określa ustawa”. Jego zdaniem oznacza to, że możliwość ustanawiania wyjątków od zasady zaskarżalności orzeczeń, przewidziana w art. 78 Konstytucji, nie dotyczy postępowań sądowych jako objętych dyspozycją art. 176 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 7 września 2007 r. (sygn. akt I ACa 351/07) Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącego o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Gdańsku z 7 listopada 2006 r. (sygn. akt I C 356/07) wydanemu przeciwko Romanowi Daszczyńskiemu, Krzysztofowi Wójcikowi i spółce akcyjnej Agora.
Zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 19 września 2007 r. (sygn. akt I ACa 351/07). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarga konstytucyjna powinna dotyczyć badania zgodności z Konstytucją normy, na podstawie której sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o prawach lub wolnościach skarżącego. W ślad za tą regulacją, art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wymaga, aby skarżący dokładnie określił ustawę lub inny akt normatywny, którego zastosowanie przez sąd lub organ administracji publicznej w jego sprawie doprowadziło do naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności.
Wadliwie jest w tym świetle wskazanie przez skarżącego jako przedmiotu kontroli art. 3941 § 1 i art. 795 § 1 k.p.c. Skarga konstytucyjna skarżącego została wniesiona w związku z odrzuceniem zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. Nie budzi zatem wątpliwości Trybunału, że podstawy wydania tego orzeczenia – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK nie stanowił art. 3941 § 1 k.p.c., określający dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia lub rozstrzygnięcie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Za normę taką nie może zostać uznany również art. 795 § 1 k.p.c. Zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej dotyczą bowiem naruszenia prawa do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Z treści art. 795 § 1 k.p.c. wynika zaś jednoznacznie, że na postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie. Odrzucenie zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie sądu apelacyjnego o odmowie nadania klauzuli wykonalności nie stanowiło zatem skutku zastosowania tego przepisu, lecz art. 3941 § 2 k.p.c., ograniczającego dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego jedynie do tych spraw, w których przysługuje skarga kasacyjna.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK, należało orzec jak w sentencji.