Constitutional complaint dismissed because the contested civil procedure rule was not the basis for the final judgment. The court also rejected the request to extend the filing deadline. The complaint failed to meet the required constitutional review prerequisites. The court ruled that the statute was not the source of the alleged rights violation. The deadline for filing the complaint was not extended as it is material and non-extendable. The court decided the complaint must be dismissed due to lack of standing. The court held that the contested provision did not determine the final judgment's content. The court determined the complaint was filed within the statutory time limit. The court found the civil code provision irrelevant to the final court decision. The court concluded the constitutional complaint lacks the necessary legal foundation.

354/5/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2009 r. Sygn. akt Ts 91/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Bartłomieja F. w sprawie zgodności: art. 3982 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 8 kwietnia 2009 r. zarzucono, że art. 3982 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. W ocenie skarżącego zaskarżony przepis z nieuzasadnionych powodów uniemożliwia wniesienie skargi kasacyjnej, a tym samym powoduje naruszenie konstytucyjnych praw skarżącego określonych w art. 64 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust.

2. Zdaniem skarżącego narusza również konstytucyjną zasadę równości. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Wyrokiem z 18 września 2008 r. (sygn. akt IV Ca 478/08) Sąd Okręgowy w Katowicach – IV Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację skarżącego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach z 16 maja 2008 r. (sygn. akt I C 186/07). Wyrok Sądu Okręgowego, który skarżący wskazuje jako ostateczny, doręczony został skarżącemu 30 października 2008 r. W dniu 8 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w Gliwicach – Wydział I Cywilny z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika celem sporządzenia skargi konstytucyjnej.

Postanowieniem z 3 lutego 2009 r. (sygn. akt I Co 5191/08) sąd przychylił się do wniosku skarżącego. W wykonaniu powyższego postanowienia Dziekan Okręgowej Rady Radców Prawnych pismem z 27 marca 2009 r. (nr OIRP 704/2009) w wykonaniu postanowienia ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Wyznaczony pełnomocnik otrzymał powyższe pismo 1 kwietnia 2009 r. Skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale 8 kwietnia 2009 r. w wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

Skarga konstytucyjna stanowi środek ochrony konstytucyjnych praw i wolności, którego rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek, wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a uszczegółowionych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie ze wskazanym przepisem Konstytucji przedmiotem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko taki przepis ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolnościach i prawach.

Doprecyzowując tę przesłankę, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że może to być tylko przepis, który zdeterminował w taki sposób treść opartego na jego podstawie rozstrzygnięcia, iż doprowadziło ono do naruszenia wskazanych w skardze praw lub wolności. Uznanie zaskarżonego przepisu za niekonstytucyjny – wskutek rozpatrzenia skargi przez Trybunał Konstytucyjny – prowadzić ma bowiem do jego wyeliminowania z systemu prawa, a poprzez ponowne rozpoznanie przez odpowiednie organy sprawy, w związku z którą wniesiono skargę, do usunięcia istniejącego naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności.

W skardze rozpoznawanej przez Trybunał Konstytucyjny zaskarżono przepis art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Nie budzi wątpliwości zarówno Trybunału, jak i pełnomocnika skarżącego, że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznego – w ocenie skarżącego – rozstrzygnięcia sądu okręgowego, a zatem nie był źródłem naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego. W związku z tym nie może on w niniejszej sprawie stanowić przedmiotu skargi konstytucyjnej. Równocześnie Trybunał zwraca uwagę, że – w świetle art. 48 ust. 2 ustawy o TK – do czasu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie biegnie termin do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego doprecyzowywuje to zagadnienie, stanowiąc, że wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powoduje zawieszenie terminu do złożenia skargi, które kończy się dopiero w dniu powiadomienia przez właściwy organ konkretnego adwokata lub radcy prawnego mającego sporządzić w imieniu skarżącego skargę konstytucyjną, iż został on ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu. W niniejszej sprawie zakończenie zawieszenia terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej zakończyło się z chwilą otrzymania przez radcę prawnego pisma ORRP z 27 marca 2009 r., tj. 1 kwietnia 2009 r.

W związku z powyższym, wbrew twierdzeniu pełnomocnika, skarga konstytucyjna została wniesiona w ustawowym terminie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Wynika to ze szczególnego charakteru skargi, która nie stanowi zwykłej czynności procesowej dokonywanej w normalnym toku instancji. Z tego też powodu w przypadku skargi konstytucyjnej nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania cywilnego o możliwości przywrócenia terminu procesowego, w szczególności art. 168 § 1 k.p.c. (por. postanowienia z: 15 lipca 1998 r., Ts 79/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 82; 10 sierpnia 1998 r., Ts 73/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 79; 5 października 1999 r., Ts 74/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 206).

Biorąc pod uwagę charakter skargi konstytucyjnej jako nadzwyczajnego środka ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, którego rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek – przy czym niespełnienie jednej z nich skutkuje odmową nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu – na podstawie art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK należało orzec jak w sentencji.