Constitutional complaint dismissed because the constitutional review deadline expired after the cassation appeal was rejected.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed Ilona Napierała's constitutional complaint regarding land restitution laws because the statutory deadline for filing had expired. The applicant argued that the laws violated her property rights and expectation of return, but the Court found the procedural timeline was the decisive factor. The court determined that the deadline began running from the final appeal judgment, not the cassation appeal, meaning the three-month period had already passed.
Legislator headnote
AI generatedArt. 46 ust. 1 ust. o TK; Art. 363 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.: The time limit for filing a constitutional complaint commences upon service of the final judgment of the court of second instance; the filing of a cassation appeal does not suspend or extend this period.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
39/1/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2009 r. Sygn. akt Ts 7/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ilony Napierały o zbadanie zgodności:
1) art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.);
2) art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 stycznia 2009 r. skarżąca zarzuciła niezgodność art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca) oraz art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.; dalej: u.g.n.) z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji. Jako przedmiot zaskarżenia skarżąca wskazała wprawdzie również art. 229 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.
U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.; dalej: u.g.g.), jednakże ten akt prawny nie zawiera jednostki o takim numerze, a z treści uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika jednoznacznie, że przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła art. 229 u.g.n. Zgodnie z art. 2c ust. 1 ustawy zmieniającej, spółdzielni, związkowi spółdzielczemu i innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.g.g., stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń oraz lokali.
Art. 229 u.g.n. przewiduje natomiast, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. (o zwrot nieruchomości lub jej części przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu), nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Powyższym przepisom skarżąca zarzuca niezgodność z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji, podnosząc, że prowadzą one do naruszenia prawa do ochrony własności i dziedziczenia oraz – w związku z art. 2 Konstytucji – prawa do ochrony praw nabytych w zakresie, w jakim nakazuje ono uwzględniać ochronę praw w trakcie nabywania – ekspektatywę prawa zwrotu nieruchomości.
Skarżąca podkreśla, że niezrealizowanie celu wywłaszczeniowego pozwala na domaganie się zwrotu nieruchomości. W myśl prezentowanego przez nią stanowiska nie ma wątpliwości co do tego, że prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi wyraz ochrony własności, a zaskarżone regulacje – pozbawiające ją tego uprawnienia – naruszają konstytucyjną zasadę ochrony własności. Niezależnie od powyższego skarżąca podnosi, że roszczenie o zwrot nieruchomości realizowane wskutek wszczętego postępowania administracyjnego należy do kategorii ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej, co nakazuje jego ochronę przez pryzmat zasady ochrony praw nabytych.
W celu uzasadnienia zarzutu jego naruszenia skarżąca przywołała dotychczasowe orzecznictwo Trybunału odnoszące się roszczeń przewidzianych w u.g.n. Powyższe zarzuty skarżąca sformułowała w związku z następującym stanem faktycznym. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 21 lutego 2006 r. (sygn. akt XII C 1408/2005) oddalił powództwo m.in. skarżącej o ustalenie, że umowa, na mocy której Miasto Poznań ustanowiło na rzecz SPOŁEM Gastronomicznej Spółdzielni Spożywców z siedzibą w Poznaniu prawo użytkowania wieczystego nieruchomości i nieodpłatnie przeniosło na nią prawo własności znajdującego się na niej budynku, jest nieważna.
Wyrokiem z 20 lutego 2007 r. (sygn. akt I ACa 1044/06) Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację skarżącej. Sąd Najwyższy wyrokiem z 18 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II CSK 665/07) oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zasady wnoszenia skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostały określone w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W myśl art. 46 ust. 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 363 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) prawomocne stają się orzeczenia, od których nie przysługuje środek odwoławczy lub środek zaskarżenia. Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego przysługuje zaś – na podstawie art. 3981 § 1 k.p.c. – od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, określony w art. 46 ust. 1 ustawy o TK, rozpoczyna bieg z chwilą doręczenia skarżącemu prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji.
Wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia – skargi kasacyjnej – nie ma wpływu na jego bieg; nie ulega on wówczas zawieszeniu ani przedłużeniu. Dotyczy to również sytuacji, w której skarga kasacyjna została oddalona – orzeczenie sądu drugiej instancji nie traci bowiem przymiotu prawomocności ani wskutek samego wniesienia, ani tym bardziej oddalenia skargi kasacyjnej (por. postanowienia TK z: 13 lutego 2007 r., Ts 162/06, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 15; 14 lutego 2007 r., Ts 143/06, OTK ZU nr 1/B/2007, poz. 56; 16 maja 2007 r., Ts 144/06, OTK ZU nr 3/B/2007, poz. 130; 4 października 2007 r., Ts 47/07, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 67; 27 listopada 2007 r., Ts 107/07, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 39; 27 listopada 2007 r., Ts 284/06, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 60; 22 lutego 2008 r., Ts 14/08, OTK ZU nr 4/B/2008, poz. 174 i 2 marca 2009 r., Ts 251/06, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 88).
W okolicznościach przedstawionych przez skarżącą w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, biegnący od daty doręczenia jej prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 20 lutego 2007 r. (sygn. akt I ACa 1044/06) o oddaleniu apelacji, został przekroczony. Zaskarżone przepisy u.g.n. i ustawy zmieniającej nie mogą zaś być traktowane jako podstawa wydania postanowienia o oddaleniu skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, które zapadło na zasadzie art. 39814 k.p.c. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 46 ust. 1 oraz art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK, należało odmówić skardze konstytucyjnej nadania dalszego biegu.