Constitutional complaint dismissed for lack of final judgment establishing the alleged constitutional violation. The court ruled that the complaint failed to meet procedural requirements. The court held that abstract arguments without a final judgment do not justify constitutional review. The court emphasized that constitutional control requires a specific violation resulting from a final judgment. The court noted that the applicant's rights were not infringed by the cost order decision. The court found that the applicant did not provide a final judgment based on the contested law. The court decided that the complaint was inadmissible due to formal defects. The court stated that the applicant must submit a final judgment to proceed. The court concluded that the complaint was dismissed for lack of final judgment.

113/3/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 27 marca 2008 r. Sygn. akt Ts 161/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Bogumiła Wosza i Jerzego Sowickiego o zbadanie zgodności: art. 4241 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 77 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 lipca 2007 r. skarżący domagają się stwierdzenia, że art. 4241 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji ze względu na to, że zamyka drogę dochodzenia wynagrodzenia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej oraz ogranicza drogę sądową w dochodzeniu naruszonych praw.

W szczególności skarżący przedmiotem skargi konstytucyjnej czynią okoliczność, iż na podstawie zaskarżonego przepisu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (stanowiąca prejudykat dla dochodzenia w odrębnym postępowaniu naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem prawomocne orzeczenie sądu cywilnego) przysługuje co do zasady od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Na gruncie przepisów k.p.c. pojęcie „w sprawie” interpretowane jest wąsko – tak, że nie obejmuje m.in. orzeczeń (postanowień) dotyczących kosztów postępowania.

W takim rozumieniu pojęcie „orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie”, jak wynika z cytowanego przez skarżących orzecznictwa Sądu Najwyższego, zostało użyte również w art. 4241 k.p.c. Skarżący podnoszą, iż wynikający z art. 77 ust. 1 Konstytucji standard odpowiedzialności Skarbu Państwa nie może być ograniczany przepisami ustawodawstwa zwykłego. W ich opinii brakuje uzasadnienia dla wyłączenia spod kontroli legalności sprawowanej przez Sąd Najwyższy orzeczeń niewydanych w sprawie, w szczególności w przedmiocie kosztów postępowania.

Zamknięcia drogi sądowej w dochodzeniu naruszonych praw skarżący upatrują w niemożności wycofania z obrotu prawnego, w trybie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wadliwego orzeczenia, wydanego wbrew jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości wykładni przepisu, na którym zostało oparte. Skargę konstytucyjną skarżący wnieśli po doręczeniu im postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I ACz 546/07), zasądzającego od skarżących zwrot kosztów postępowania na rzecz przeciwnika procesowego, wydanego na skutek zażalenia od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 27 lutego 2007 r. (sygn. akt I C 935/06).

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 lutego 2008 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez oświadczenie, czy wnosili skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I ACz 546/07) oraz ewentualne doręczenie orzeczenia Sądu Najwyższego w przedmiocie tej skargi (5 egzemplarzy), a także dokładne określenie zaskarżonych przepisów ustawy o własności lokali. W wykonaniu tego zarządzenia skarżący wskazali, iż nie wnosili skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem ze względu na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego wykluczające jej dopuszczalność w stosunku do orzeczenia dotyczącego kosztów postępowania, a także, że przepisy ustawy o własności lokali nie stanowiły przedmiotu zaskarżenia w skardze konstytucyjnej.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna, określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji, stanowi szczególny środek ochrony naruszonych konstytucyjnych praw i wolności. Prawo do jej wniesienia przysługuje każdemu, lecz dopiero po spełnieniu określonych w tej normie przesłanek. Badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w tym trybie uwarunkowane jest konkretnym naruszeniem konstytucyjnie gwarantowanych praw lub wolności, wynikającym z wydania w sprawie skarżącego ostatecznego orzeczenia opartego na przepisie, który stanowi przedmiot skargi konstytucyjnej.

Z tego względu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) nakłada na skarżącego obowiązek załączenia do skargi konstytucyjnej wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego. Brak ostatecznego orzeczenia prowadzącego do naruszenia praw podmiotowych musi, w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji, skutkować wydaniem postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Jego niedoręczenie po wezwaniu o uzupełnienie braków formalnych skargi konstytucyjnej stanowi zarazem brak formalny skargi konstytucyjnej, również uzasadniający odmowę nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK.

W okolicznościach przedstawionych w skardze konstytucyjnej nie można uznać, że opisaną powyżej kwalifikację spełnia postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I ACz 546/07). Przesądza o tym w pierwszej kolejności fakt, że nie zostało ono wydane na podstawie art. 4241 k.p.c., ani też w żaden sposób nie dotyczy postępowania w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skoro skarżący podnoszą, iż naruszenie ich praw podmiotowych polega na zamknięciu drogi do dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody za niezgodne z prawem działania władzy publicznej oraz na zamknięciu drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw, wynikające z braku możliwości wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, to naruszenia te nie wynikają jeszcze z wydania postanowienia nakładającego na nich obowiązek zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony procesu.

Nie zmienia tej oceny wskazanie, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego skarga wniesiona od postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania jest niedopuszczalna. Tryb kontroli konstytucyjności norm zainicjowany wniesieniem skargi konstytucyjnej ma bowiem, na gruncie art. 79 ust. 1 Konstytucji, charakter konkretny, wątpliwości natury konstytucyjnej muszą stanowić efekt orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonej normy w stosunku do podmiotu żądającego takiej kontroli. Nie może zatem (odmiennie niż w przypadku innych trybów badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją) opierać się jedynie na abstrakcyjnych zarzutach – nawet wówczas, gdy znajdują one poparcie w orzecznictwie i literaturze prawniczej.

Wezwanie do wskazania zaskarżonych przepisów ustawy o własności lokali stanowi oczywistą omyłkę w treści zarządzenia wzywającego o uzupełnienie braków skargi konstytucyjnej, ich niewskazanie w piśmie stanowiącym wykonanie zarządzenia nie stanowi wobec powyższego przyczyny odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.