Constitutional complaint dismissed because Art. 2 and Art. 7 of the Constitution cannot serve as independent grounds for review.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court of Poland refused to proceed with a constitutional complaint filed by Roman Zajdla regarding Article 263 § 3 of the Criminal Procedure Code. The applicant argued that the provision was vague and violated the principles of the rule of law and proportionality under Articles 2 and 7 of the Constitution. The court dismissed the complaint because these articles establish general principles of state action rather than specific constitutional rights or freedoms that can serve as independent grounds for constitutional review.
Legislator headnote
AI generatedArt. 79 ust. 1 Konstytucji; Art. 2, Art. 7 Konstytucji: Articles 2 and 7 of the Constitution establish general principles of state action and cannot serve as independent grounds for a constitutional complaint, which must be based on specific constitutional rights or freedoms.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
45/1/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 15 grudnia 2008 r. Sygn. akt Ts 89/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Romana Zajdla w sprawie zgodności: art. 263 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej z 19 marca 2008 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 263 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z 22 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w Katowicach – XXI Wydział Karny (sygn. akt XXI K 35/07) przedłużył stosowanie wobec skarżącego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Postanowieniem z 19 grudnia 2007 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach – II Wydział Karny (sygn. akt II AKz 875/07) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej, że przepis art. 263 § 3 k.p.k. jest niezgodny z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji ze względu na jego niejednoznaczność. Zdaniem skarżącego sądy orzekające w jego sprawie niezasadnie oparły swoje ustalenia na przyjęciu, że określony w art. 263 § 3 k.p.k. termin 2 lat do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd I instancji, odnosi się do okresu faktycznego pozbawienia wolności na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu.
Skarżący wskazuje, że brak jednoznaczności zaskarżonego przepisu umożliwia rozszerzanie kompetencji państwa do dłuższego stosowania sankcji w postaci pozbawienia wolności, naruszając art. 2 i art. 7 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego.
Wskazany przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) wynika, że na skarżącym ciąży obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia. Z kolei z art. 32 ust. 1 pkt 3 i 4 tejże ustawy wynika obowiązek uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Zdaniem skarżącego przepis art. 263 § 3 k.p.k., zgodnie z którym łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd I instancji nie może przekroczyć 2 lat, jest niezgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego art. 2 Konstytucji, wyrażający zasadę demokratycznego państwa prawnego, nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. Od momentu wejścia w życie obecnie obowiązującej Konstytucji Trybunał wielokrotnie podkreślał, że szeroki katalog praw i wolności, wymienionych w rozdziale II Konstytucji, obejmuje i zasadniczo wyczerpuje pojęcie „konstytucyjnych wolności lub praw”, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. W interpretacji przepisów zawartych w tym rozdziale mogą być pomocne klauzule generalne, takie jak klauzula demokratycznego państwa prawnego, ale nie one będą stanowić samoistną podstawę skargi konstytucyjnej.
Podstawy takiej należy szukać w konkretnych postanowieniach Konstytucji statuujących określone prawo lub wolność. Art. 2 Konstytucji oraz inne przepisy wyrażające zasady ogólne mogą natomiast nadal stanowić podstawę do wywodzenia – niewyrażonych w Konstytucji explicite – zasad konstytucyjnych działania organów władzy publicznej. Zasady te nie mają jednak charakteru samoistnych praw lub wolności konstytucyjnych o charakterze podmiotowym (zob. wyroki z: 23 listopada 1998 r., SK 7/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 114; 10 lipca 2000 r., SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144; 10 lipca 2007 r., SK 50/06, OTK ZU 7/A/2007, poz. 75).
Podobne uwagi należy odnieść do art. 7 Konstytucji. Podkreślić trzeba, że treść zawartej w nim zasady legalizmu sprowadza się do nałożenia na organy władzy publicznej obowiązku działania “na podstawie i w granicach prawa”. Zgodnie z obowiązującym modelem skargi konstytucyjnej art. 7 Konstytucji nie może jednak stanowić samodzielnego wzorca kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. Podstawowym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej jest zatem stwierdzenie, że wskazane przez skarżącego przepisy Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.
Skarżący nie wskazał żadnych innych wzorców kontroli, co zgodnie z obowiązującym skargowym modelem postępowania w trybie skargi konstytucyjnej przesądza o niedopuszczalności nadania biegu skardze. W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.