Constitutional complaint dismissed because the challenged provision was not the basis for the final judgment. The court ruled that only the final decision can be the subject of constitutional review. The applicant's claim regarding the civil costs statute was rejected as procedural. The court found the disputed article did not apply to the final ruling. Consequently, the complaint was dismissed for lack of admissibility. This decision clarifies the scope of constitutional review jurisdiction. The court emphasized the distinction between transitional and final provisions. The applicant's argument regarding the final judgment was rejected. The court determined the correct legal basis for the decision. Thus, the constitutional complaint was not further examined.

294/6/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 23 października 2007 r. Sygn. akt Ts 52/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Stanisława Kmiecika w sprawie zgodności: art. 14 ust. 2, art. 100 ust. 2 oraz art. 149 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.) z art. 1, art. 2, art. 32 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie art. 149 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.).

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 5 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił art. 14 ust. 2, art. 100 ust. 2 oraz art. 149 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.) niezgodność z art. 1, art. 2, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. W ramach sprawy o odszkodowanie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Koszalinie – Wydział I Cywilny (sygn.

Akt I C 517/02) postanowieniem z 2 października 2002 r. przyznano skarżącemu całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z 28 kwietnia 2006 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy – Wydział I Cywilny oddalił wniesione przez skarżącego powództwo (sygn. akt I C 765/04). Apelacja skarżącego złożona od powyższego postanowienia została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 6 grudnia 2006 r. (I ACa 702/06), doręczonym skarżącemu 15 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał na regulacje ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.

U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.), wprowadzające obowiązek uiszczania opłaty podstawowej w wysokości 30 zł, także w sytuacji, w której osoba, której opłata dotyczy, została zwolniona przez sąd w całości od kosztów sądowych. Nieuiszczenie tej opłaty obligowało sąd do odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Z wydaniem wskazanego powyżej rozstrzygnięcia wiąże skarżący naruszenie: prawa do sądu, prawa do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji, zasady równości wobec prawa, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, zakazu zamykania drogi sądowej oraz zasady ochrony praw słusznie nabytych.

Wprowadzenie obowiązku uiszczenia od każdego pisma podlegającego opłacie, tzw. opłaty podstawowej w arbitralnie ustalonej wysokości i bez możliwości zbadania indywidualnej możliwości obywatela do poniesienia tej opłaty faktycznie wprowadza cenzus majątkowy uniemożliwiający określonej kategorii obywatelom skorzystanie z przysługujących im praw, w tym prawa do zaskarżania orzeczeń wydanych przez sąd I instancji (art. 78 Konstytucji). Taka sytuacja prowadzi do podziału obywateli na tych, którzy posiadają środki majątkowe i mogą korzystać z przyznanego im w Konstytucji prawa oraz na takich, którzy ze względu na brak koniecznych ku temu środków zostali tego prawa pozbawieni.

Ponadto skarżący wskazuje, iż zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku prowadzonej przez niego sprawy, w momencie, w którym został on zwolniony postanowieniem Sądu Okręgowego w Koszalinie od kosztów sądowych. Nałożenie na skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej w takiej sytuacji, wynikające bezpośrednio z art. 149 ust. 1 zaskarżonej ustawy, stanowi w jego ocenie naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2007 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braku skargi konstytucyjnej poprzez określenie, w jaki sposób przepisy art. 100 ust. 2 i art. 149 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.

U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.), wpływając na treść wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcia, doprowadziły do naruszenia wskazanych w skardze konstytucyjnych praw i wolności. W piśmie procesowym nadesłanym w celu uzupełnienia braku skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, iż przedmiotem zaskarżenia jest cały art. 149 ustawy z 28 lipca 2005 r. Wykazując, w jaki sposób zastosowanie art. 149 ust. 2 ustawy (w połączeniu z innymi zaskarżonymi regulacjami) prowadzi do naruszenia przysługujących skarżącemu konstytucyjnych praw i wolności skarżący wywodzi, iż prowadzi on do nieuzasadnionego uprzywilejowania określonej w nim kategorii podmiotów, tj. takich, w których sprawach wszczęto już postępowanie egzekucyjne.

Te podmioty – nie ponosząc opłaty podstawowej – mogą wnieść apelację lub zażalenie w toku postępowania egzekucyjnego przed sądem. Tymczasem skarżący został zobowiązany do uiszczenia tej opłaty, pomimo uzyskania wcześniej rozstrzygnięcia zwalniającego go od kosztów sądowych. W końcowej części pisma skarżący cofnął zarzut naruszenia przez zaskarżony art. 100 ust. 2 oraz art. 149 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych następujących przepisów Konstytucji: art. 45 ust. 1, art. 32 – w części odnoszącej się do zakazu dyskryminacji, art. 64 ust. 2 – zasady słusznej ochrony praw nabytych oraz art. 77 ust.

2. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej – zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 79 ust. 1 Konstytucji – może być tylko taki przepis ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego ostatecznie rozstrzygnięto o przysługujących skarżącemu konstytucyjnych prawach lub wolnościach. Art. 149 ust. 2 zaskarżonej ustawy stanowi, iż w sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych stosuje się aż do zakończenia postępowania.

Jest to zatem przepis przejściowy, wskazujący, jakie normy znajdują zastosowanie na etapie postępowania egzekucyjnego. Sprawa, w związku z którą wniesiono skargę konstytucyjną, zakończyła się na etapie postępowania rozpoznawczego. Orzeczeniem, z którego wydaniem wiąże skarżący naruszenie przysługujących mu praw i wolności było postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie – Wydział I Cywilny z 6 grudnia 2006 r (sygn. akt I ACa 702/06) odrzucające wniesioną apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z 28 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I C 765/04), którym to oddalono powództwo skarżącego.

W uzasadnieniu odrzucenia wniesionego środka odwoławczego wskazano na nieuiszczenie przez skarżącego opłaty podstawowej. Nie budzi zatem wątpliwości, iż rozstrzygniecie to, które zostało wydane w toku postępowania rozpoznawczego, nie mogło być oparte o art. 149 ust. 2 zaskarżonej ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) należało odmówić nadania dalszego biegu wniesionej skardze konstytucyjnej. W zakresie art. 14 ust. 2, art. 100 ust. 2 oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.

U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.) skarga konstytucyjna została przekazana do merytorycznego rozpoznania.