Constitutional complaint dismissed; Art. 32 and 78 do not apply to private reporters of crimes. No equal treatment found.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed the appeal against its previous decision to reject a constitutional complaint filed by Zbigniew Błędowski. The complainant argued that Article 306 § 1 of the Criminal Procedure Code discriminated against him by denying him the right to appeal a decision not to initiate proceedings, while allowing organizations to appeal. The Court ruled that Article 32 of the Constitution does not serve as an independent standard for constitutional review and that Article 78 applies only to parties in criminal proceedings, which a private reporter is not. Consequently, the Court found no violation of constitutional rights and rejected the claim of discrimination.
Legislator headnote
AI generatedArt. 32 ust. 1 Konstytucji; Art. 78 Konstytucji: Article 32 of the Constitution does not constitute an independent standard for constitutional review, and Article 78 applies exclusively to parties in criminal proceedings, excluding private reporters of crimes.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
264/6/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 17 grudnia 2007 r. Sygn. akt Ts 8/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Teresa Liszcz – sprawozdawca Marian Grzybowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 października 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Zbigniewa Błędowskiego, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.
UZASADNIENIE
W skardze konstytucyjnej z 30 grudnia 2005 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 306 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 32 w zw. z art. 78 Konstytucji. Skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej, że zaskarżony przepis art. 306 § 1 k.p.k. jest niezgodny z art. 32 w zw. z art. 78 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości złożenia przez zawiadamiającego o przestępstwie, będącego osobą fizyczną, zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Przepis ten, zdaniem skarżącego, jest przykładem dyskryminacji jednostki, przewiduje bowiem prawo do wniesienia zażalenia dla instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, pomija zaś osobę fizyczną znajdującą się w takiej samej sytuacji. Postanowieniem z 10 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał podkreślił, że wskazany przez skarżącego art. 32 Konstytucji nie może stanowić – według utrwalonego orzecznictwa – samodzielnego wzorca kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.
Przepis ten, gwarantujący określony standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw oraz ogólny standard korzystania z nich przez podmioty, może stanowić wzorzec kontroli tylko w razie wskazania przez skarżącego, jaka jego wolność lub prawo, wynikające z innych przepisów, są uregulowane z naruszeniem zasady równości wobec prawa. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w skardze inicjującej niniejsze postępowanie zabrakło takiego wskazania, mimo nawiązania przez skarżącego do art. 78 Konstytucji. Przepis art. 78 Konstytucji, zgodnie z którym „każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji”, nie może mieć bowiem zastosowania do sytuacji skarżącego, jak bowiem wynika jednoznacznie z treści przepisu, zakres podmiotowy regulacji obejmuje jedynie strony postępowania.
Tymczasem skarżący, jako zawiadamiający o popełnieniu przestępstwa, takiego przymiotu nie posiada. Ponadto Trybunał podkreślił, że zaskarżony przepis art. 306 § 1 k.p.k. nie prowadzi – wbrew twierdzeniom skarżącego – do pominięcia osoby fizycznej wśród podmiotów uprawnionych do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Prawo do złożenia zażalenia, jak wynika z art. 306 § 1 k.p.k., przysługuje bowiem pokrzywdzonemu, tj. osobie fizycznej lub prawnej, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
Jeśli więc pokrzywdzony będący osobą fizyczną złoży zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, to zgodnie z przepisem art. 306 § 1 k.p.k., uzyska prawo do zaskarżenia orzeczenia o umorzeniu albo odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego. Ponadto wskazać należy, że instytucje państwowe i samorządowe, którym przyznano prawo do wniesienia zażalenia, mają – zgodnie z art. 304 § 2 k.p.k. – prawny obowiązek zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa, o którym dowiedziały się w związku ze swoją działalnością.
Prawa do zaskarżenia odmowy wszczęcia nie ma natomiast inna osoba zawiadamiająca, jeżeli nie jest instytucją wskazaną w art. 304 § 2 k.p.k. ani pokrzywdzonym. Dotyczy to w równej mierze osób fizycznych, jak i innych podmiotów, w tym organizacji. Tym samym, oczywiście niezasadne jest twierdzenie skarżącego, jakoby zaskarżony przepis art. 306 § 1 k.p.k. pomijał osoby fizyczne w stosunku do innych instytucji w zakresie uprawnień odwoławczych w razie odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego. Zażalenie na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu wniósł pełnomocnik skarżącego.
Skarżący podtrzymał w zażaleniu stanowisko zawarte w skardze konstytucyjnej, uznając, że pozbawienie go prawa do złożenia zażalenia jest niezgodne z zasadą wyrażoną w art. 32 Konstytucji. Skarżący powołał raz jeszcze argumenty przedstawione w skardze konstytucyjnej, wskazując, że przyznanie prawa do złożenia zażalenia organizacji społecznej, a brak takiego uprawnienia po stronie osoby fizycznej jest reliktem dyskryminacji jednostki ludzkiej i nie znajduje żadnego uzasadnienia. Podkreślił także, że organizacja społeczna ma prawo zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania bez względu na to czy jest pokrzywdzonym, czy nie.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w przedmiotowym postanowieniu i w ocenie Trybunału nie zasługują na uwzględnienie. Zarzuty sformułowane w zażaleniu stanowią w istocie powtórzenie stanowiska skarżącego zawartego w skardze konstytucyjnej, zastosowanie do niego znajdują więc argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej było to, że wskazany przez skarżącego art. 32 Konstytucji nie może być uznany za samodzielny wzorzec kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.
Wskazany posiłkowo art. 78 Konstytucji określa prawa i wolności stron postępowania, do których skarżący, nie będąc pokrzywdzonym, nie może być zaliczony, a tym samym art. 78 Konstytucji nie może być uznany za adekwatny wzorzec kontroli w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał ponadto żadnych innych konstytucyjnych praw i wolności, naruszonych w wyniku wydania ostatecznego orzeczenia na podstawie zaskarżonego przepisu art. 306 § 1 k.p.k., co uniemożliwia nadanie biegu skardze konstytucyjnej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących pozycji procesowej organizacji społecznej, której przyznano prawo do złożenia zażalenia w trybie art. 306 § 1 k.p.k., zauważyć należy, że Trybunał wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że uprawnienie to organizacja społeczna posiada w zakresie, w jakim zobowiązana jest do realizacji nałożonych na nią obowiązków wynikających z art. 304 § 2 k.p.k.
Dotyczy to prawnego obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, o którym dowiedziała się w związku ze swoją działalnością (art. 306 § 1 w zw. z art. 305 § 4 k.p.k.). Tym samym zarzuty skarżącego są w tym zakresie oczywiście bezzasadne. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.