Social Security Court allows pension payment to woman who acquired right before 2011 despite continued employment.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal in Rzeszow reversed the lower court's dismissal, ordering the Social Insurance Institution to pay the applicant's pension retroactively. The applicant argued that her pension right, acquired in 2010 without requiring job termination, should be protected under the principle of legitimate expectations. The court ruled that the new law suspending pensions for employed persons could not apply retroactively to those who had already established their right before January 1, 2011, due to constitutional protections against retroactive legislation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 103a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 2 ust. 1 Konstytucji RP: The right to a pension acquired before January 1, 2011, without the requirement of terminating employment, cannot be suspended by subsequent legislation due to the constitutional principle of protection of legitimate expectations and the prohibition of retroactive application of laws.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1039/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Roman Skrzypek Sędziowie: SSA Janina Czyż (spr.) SSA Irena Mazurek Protokolant st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawyz wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o podjęcie wypłaty emerytury na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV U 1636/11 I. zmienia zaskarżony wyrok, jak również poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 12 października 2011 roku w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do podjęcia wypłaty emerytury na rzecz wnioskodawczyni J.
M. od dnia 1 października 2011 roku, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. na rzecz wnioskodawczyni J. M. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, III. żądanie wnioskodawczyni wypłaty odsetek przekazuje do rozpoznania pozwanemu organowi rentowemu. Sygn. akt III AUa 1039/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 października 2011 r. wydaną z urzędu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych wstrzymał wypłatę emerytury J. M. od dnia 1.10.2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał , że zawieszenie wypłaty świadczenia wynika z faktu kontynuowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia . W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wnosząc o jej zmianę i wznowienie postępowania od momentu zawieszenia wraz z należnymi odsetkami , zarzuciła , że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zasadą zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa oraz jest krzywdząca , bowiem narusza zakaz niedziałania prawa wstecz , także zasadę ochrony praw nabytych gdy w dacie uzyskania uprawnienia do tego świadczenia nie istniał wymóg rozwiązania stosunku pracy .
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i podniósł , że wydając zaskarżoną decyzję kierował się nowymi uregulowaniami prawnymi związanymi z zawieszeniem prawa do emerytury . Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. oddalił odwołanie . Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy ustalił , że wnioskodawczyni J. M. ur. (...) w dniu 23.04.2010 r. złożyła wniosek o przyznanie emerytury . W dacie złożenia wniosku była zatrudniona w (...)Spółdzielni Mieszkaniowej .
Decyzją z dnia 13.05.2010 r. organ rentowy przyznał wnioskodawczyni emeryturę od 1.04.2010 r. i świadczenie było wypłacane mimo , że w tym czasie J. M. kontynuowała zatrudnienie w (...)Spółdzielni Mieszkaniowej w R. . W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu gdyż jest zgodna z art. 103 a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach mimo tego , że wnioskodawczyni nie rozwiązała umowy o pracę z pracodawcą u którego była zatrudniona przed przyznaniem prawa do emerytury , a więc przed dniem 1.04.2010 r. W podstawie prawnej wyroku powołany został także art. 477 14 § 1 kpc .
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 31.08.2012 r. wnioskodawczyni zaskarżyła apelacją do Sądu II instancji w której domagała się uwzględnienia żądania odwołania i zasądzenia kosztów postępowania . Apelująca w uzasadnieniu apelacji zarzuciła naruszenie konstytucyjnej zasady praw nabytych w sytuacji kiedy organ rentowy uzależnił wypłatę emerytury od rozwiązania stosunku pracy .
Sąd Apelacyjny zważył co następuje :
Apelacja wnioskodawczyni jest uzasadniona i skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego . Stosownie do art. 316 § 1 kpc sąd wydaje wyrok , biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy . Pod pojęciem stan rzeczy należy rozumieć zarówno stan faktyczny jak i prawny . W systemie apelacyjnym zasada ta ma zastosowanie do sądów obu instancji , gdyż instancja ta jest przede wszystkim Sądem merytorycznym , a nie tylko kontrolnym ( patrz wyrok Sądu Najwyższego z 8 lutego 2006 rok , sygn. akt II CSK 153/05 lex nr 192012 ) .
Tym samym Sąd II instancji jest zobowiązany do uwzględnienia nowego stanu prawnego z daty wyrokowania . Po wniesieniu apelacji przez wnioskodawczynię w dniu 13 listopada 2012 r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 12/12 w którym orzeczono o niezgodności art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 257 poz. 1726 ) w związku z art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009 r. nr 153 poz. 1227 ze zm.) dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób , które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy , z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa .
Powyższy wyrok opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 22 listopada 2012 r. pod poz. 1285. Tym samym tutejszy Sąd wydając przedmiotowe orzeczenie był zobligowany do uwzględnienia nowego stanu prawnego , według którego art. 103 a ustawy emerytalno – rentowej nie może mieć zastosowania do osób , które tak jak wnioskodawczyni – nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Podkreślić także należy , że z art. 190 ust 2 i 3 Konstytucji wynika , że bezpośrednim skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją jest utrata mocy obowiązującej tego przepisu z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału, jest bezwzględne, bezwarunkowe i bezpośrednie zniesienie wskazanego w nim przepisu .
Przepis taki przestaje obowiązywać , zostaje usunięty z porządku prawnego i tym samym nie stanowi już jego elementu i nie może być on przez organy stosujące prawo uwzględniany i stanowić podstawy prawnej żadnych orzeczeń w tym również w zakresie odnoszącym się do roszczeń przypadających w okresie poprzedzającym ogłoszenie wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw . O takich skutkach dla orzecznictwa sądowego orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego mówią liczne orzeczenia Sądu Najwyższego , między innymi wyrok z dnia 10 listopada 1999 r.
I CKM 204/90 OSN 2000/5/94 , postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r. III ZP 27/00OSNP 2001/10/333 , uchwała z dnia 23 stycznia 2001 r. III ZP 30/00 OSNP 2001/23/685 , wyrok z dnia 12 czerwca 2002 r. II UKN 419/01 czy też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r. II PK 96/06 OSNP 2008/5-6 / 61 . W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty apelującej co do braku podstaw zawieszenia wypłaty jej świadczenia i to już od samego początku tj. od dnia 1 października 2011 roku co obliguje ZUS do podjęcia wypłaty emerytury z wyrównaniem . Z tego też względu Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 386 § 1 kpc orzekł jak w pkt I – szym wyroku .
Takie też stanowisko w analogicznych stanach faktycznych zostało zaprentowane w licznych orzeczeniach Sądów Apelacyjnych między innymi Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2012 r. III AUa 519/12 , Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. III AUa 495/12 czy też Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. III AUa 494/12 . Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 kpc o czym orzeczono w pkt II – gim wyroku . Odnosząc się do zgłoszonego przez wnioskodawczynię żądania wypłaty odsetek to stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia w przedmiocie tego żądania i Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do jego rozpoznania .
Z tego też względu Sąd II instancji przekazał żądanie J. M. wypłaty odsetek do rozpoznania organowi rentowemu na podstawie art. 477 10 § 2 kpc w związku z art. 391 § 1 kpc o czym orzekł jak w pkt III – cim wyroku . (...) (...) 1) (...) 2) (...)