Constitutional complaint dismissed for non-exhaustion of remedies and missed filing deadline. The court rejected the appeal regarding the civil code provision. The decision upheld the dismissal due to procedural defects. The court found the complaint inadmissible for missing legal requirements. The ruling emphasized strict adherence to formal conditions for constitutional review.

154/4/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 5 lipca 2006 r. Sygn. akt Ts 192/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan – przewodniczący Bohdan Zdziennicki – sprawozdawca Mirosław Wyrzykowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jacka Antonowicza, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 15 października 2005 r. skarżący wniósł o zbadanie zgodności art. 871 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) oraz art. 28 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) z art. 45 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Artykuł 871 k.p.c. (wprowadzając przymus radcowsko-adwokacki) ogranicza, w ocenie skarżącego, prawo do samodzielnego działania strony przed sądem zwłaszcza, gdy przysługuje jej adwokat z urzędu, który – na mocy drugiego z kwestionowanych przepisów – ma prawo odmowy podjęcia określonych czynności procesowych. Postanowieniem z dnia 14 marca 2006 r.

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Podstawą odmowy było niewyczerpanie drogi prawnej od rozstrzygnięcia, z wydaniem którego skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych. Niezależnie od powyższego podstawę odmowy stanowiło wystąpienie ze skargą z przekroczeniem 3-miesięcznego ustawowego terminu do jej wniesienia oraz – w zakresie art. 871 k.p.c. – stwierdzenie, że przepis ten nie stanowił podstawy wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcia. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowienia TK i zbadanie zgodności wskazanych w skardze przepisów z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego odniósł się tylko do jednej z przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu – niewyczerpania drogi prawnej – wskazując, że stanowiło ono konsekwencję niepouczenia skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia zarówno przez Sąd Okręgowy, który odrzucił kasację, jak też przez ustanowionego adwokata z urzędu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że treść wniesionego przez pełnomocnika skarżącego zażalenia nie zawiera argumentów podważających przyjęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Trybunału Konstytucyjnego.

W piśmie tym nie zakwestionowano żadnej z przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując tylko na pewne względy mające usprawiedliwiać niespełnienie jednej z nich, tj. na brak wiedzy skarżącego w zakresie możliwości odwołania się od orzeczenia, z którym wiąże on naruszenie przysługujących mu praw. Skarga konstytucyjna stanowi sformalizowany środek ochrony konstytucyjnych praw lub wolności, którego rozpatrzenie uzależnione zostało od spełnienia warunków przewidzianych przepisami Konstytucji i ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK). Warunki te mają charakter obiektywny. Niespełnienie jednego z nich wyklucza możliwość przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania, przy czym przyczyny uzasadniające czy usprawiedliwiające fakt niespełnienia tego warunku są dla oceny dopuszczalności przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania irrelewantne. Bezwzględnie obowiązujący w tym zakresie przepis art. 36 ust. 2 i 3 ustawy o TK, który na mocy art. 49 znajduje zastosowanie przy wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej stanowi jednoznacznie, że w sytuacji, w której skarga – nawet po wezwaniu o uzupełnienie braków – nie odpowiada warunkom formalnym, sędzia Trybunału wydaje postanowienie o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu.

Ustawodawca nie dopuścił żadnych odstępstw od tej reguły, umożliwiających Trybunałowi przekazanie do merytorycznego rozpoznania skargi nie spełniającej przewidzianych prawem wymogów, nawet w sytuacji, w której skarżący z jakichś powodów – np. ze względu na brak koniecznej ku temu wiedzy – nie miał faktycznej możliwości ich spełnienia. Z tego względu przedstawione w zażaleniu fakty mające usprawiedliwić niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż odmowa nadania dalszego biegu skardze uzasadniona była faktem wniesienia jej po upływie trzymiesięcznego terminu oraz – w zakresie art. 871 k.p.c. – stwierdzeniem, że przepis ten nie stanowił podstawy wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skarżącego we wniesionym zażaleniu nie ustosunkował się do żadnej z powyższych przesłanek. Ponowna analiza wniesionej skargi konstytucyjnej pod kątem spełnienia przez nią wymogów, które zostały zakwestionowane w zaskarżonym orzeczeniu, prowadzi do wniosku, że stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2006 r. należy w pełni zaakceptować.

Nie budzi najmniejszej wątpliwości, że art. 871 k.p.c. jako przepis nieobowiązujący w chwili orzekania nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, z wydaniem którego wiąże skarżący naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych. Także dokonane przez Trybunał ustalenia w przedmiocie dochowania terminu do wniesienia skargi uzasadniają w pełni wysuniętą w zaskarżonym postanowieniu tezę o wystąpieniu ze skargą po upływie przewidzianego w ustawie o TK terminu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny uznał, że odmowa nadania dalszego biegu niniejszej skardze konstytucyjnej postanowieniem z 14 marca 2006 r. była uzasadniona i nie uwzględnił zażalenia złożonego na to postanowienie.