Legislator Case Law & Legislation
Ts 192/05 AI generated

Constitutional complaint dismissed due to unexhausted legal remedies and statute of limitations. The court refused to examine the civil procedure code article regarding mandatory lawyer representation.

Case Number Ts 192/05
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint against Article 871 of the Civil Procedure Code and Article 28 of the Lawyers Act. The petitioner argued that mandatory lawyer representation prevented him from filing a cassation appeal, violating his right to court. The court ruled that the legal remedy path was not exhausted because the petitioner failed to file an appeal to the Supreme Court within the statutory period.

Legislator headnote

AI generated

Art. 45 ust. 1 Konstytucji; Art. 31 ust. 3 Konstytucji; Art. 46 ustawy o TK; Art. 39318 k.p.c. The Constitutional Court may not examine a constitutional complaint if the legal remedy path has not been exhausted or if the complaint is filed after the statutory deadline.

Keywords

AI generated
exhaustion of legal remedies statute of limitations mandatory lawyer representation right to court constitutional complaint admissibility civil procedure code unexhausted appeal

Cited Legislation

AI generated
Art. 45 ust. 1 Konstytucji
Z odrzuceniem kasacji wiąże skarżący naruszenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sądu.
Art. 31 ust. 3 Konstytucji
45 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Art. 46 ustawy o TK
Art. 39318 k.p.c.
Dla wyczerpania drogi prawnej od wskazanego rozstrzygnięcia konieczne było, zgodnie z art. 39318 k.p.c., wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego.
Art. 13 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
1804), która zgodnie z art. 13 weszła w życie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
45 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
Z odrzuceniem kasacji wiąże skarżący naruszenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sądu.
art. 79 ust. 1 Konstytucji
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw, którego merytoryczne rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek wynikających z art. 79 ust.
art. 39318 k.p.c
Dla wyczerpania drogi prawnej od wskazanego rozstrzygnięcia konieczne było, zgodnie z art. 39318 k.p.c., wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego.
art. 871 k.p.c
akt Ts 192/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jacka Antonowicza w sprawie zgodności: art. 871 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

153/4/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 14 marca 2006 r. Sygn. akt Ts 192/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jacka Antonowicza w sprawie zgodności: art. 871 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) oraz art. 28 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm) z art. 45 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 15 października 2005 r. skarżący wniósł o zbadanie zgodności art. 871 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) oraz art. 28 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.; dalej: prawo o adwokaturze) z art. 45 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Artykuł 871 k.p.c. (wprowadzając przymus radcowsko-adwokacki) ogranicza, w ocenie skarżącego, prawo do samodzielnego działania strony przed sądem zwłaszcza, gdy przysługuje jej adwokat z urzędu, który – na mocy drugiego z kwestionowanych przepisów – ma prawo odmowy podjęcia określonych czynności procesowych.

Skarga konstytucyjna została wniesiona w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Skarżący, chcąc złożyć kasację do Sądu Najwyższego, złożył wniosek o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Uwzględniając ten wniosek, Sąd Okręgowy Katowicach przyznał mu adwokata z urzędu postanowieniem z 9 marca 2004 r. Pismem z 14 maja 2004 r. pełnomocnik poinformował skarżącego, że nie widzi podstaw do złożenia kasacji. Powyższe stanowisko doprowadziło, w ocenie skarżącego, do uniemożliwienia mu skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu (art. 45 ust. 1).

Wniesiona przez niego osobiście kasacja została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt IX Pa 1034/03). W uzasadnieniu orzeczenia sąd stwierdził, iż podstawą odrzucenia było wystąpienie z kasacją, która nie została sporządzona przez uprawniony podmiot, po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2005 r. wezwano skarżącego do dokładnego określenia naruszonych konstytucyjnych praw i wolności, a także podania daty doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego z 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt IX Pa 1034/03) i daty wystąpienia do sądu z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu.

W piśmie procesowym nadesłanym w celu uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że postanowienie sądu doręczono mu 16 lipca 2004 r., natomiast z wnioskiem o ustanowienie adwokata wystąpił 27 lipca 2004 r. Z odrzuceniem kasacji wiąże skarżący naruszenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sądu. Ograniczenie dostępu do sądu zawarte w kwestionowanym przepisie kodeksu postępowania cywilnego w związku z treścią art. 28 prawa o adwokaturze w sytuacji odmowy złożenia kasacji przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika z urzędu uniemożliwiło mu samodzielne działanie przed sądem.

Jak ustalono z urzędu Okręgowa Izba Radców Prawnych (dalej: OIRP) wyznaczyła Agatę Hardy pełnomocnikiem z urzędu. Pismo z OIRP zostało doręczone 28 grudnia 2004 r. W dniu 13 kwietnia 2005 r. do OIRP w Katowicach wpłynął wniosek skarżącego o wyznaczenie innego radcy prawnego. W dniu 9 czerwca 2005 r. wyznaczono pełnomocnikiem z urzędu Adama Kocha. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw, którego merytoryczne rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, doprecyzowanych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK). W drodze skargi konstytucyjnej można się domagać zbadania konstytucyjności tylko takich przepisów, które stanowiły podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia, z którego wydaniem wiąże skarżący naruszenie przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych. Walor ostateczności rozstrzygnięcie dotykające wskazanych praw i wolności uzyskuje dopiero w momencie wyczerpania przysługującej skarżącemu drogi prawnej (por. art. 46 ustawy o TK). Naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych wiąże skarżący przede wszystkim z wydaniem postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt IX Pa 1034/03), mocą którego odrzucono kasację jako wniesioną po terminie oraz osobiście przez powoda.

Dla wyczerpania drogi prawnej od wskazanego rozstrzygnięcia konieczne było, zgodnie z art. 39318 k.p.c., wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego. Z uzasadnienia wniesionej skargi wynika, że skarżący nie wniósł tego środka odwoławczego, co tym samym uniemożliwia przyjęcie, iż w sprawie w związku, z którą wniesiono skargę konstytucyjną, została wyczerpana droga prawna. Jest to jednoznaczne z niespełnieniem jednej z przesłanek skargi konstytucyjnej, co tym samym uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. Jednakże nawet gdyby przyjąć, jak czyni to skarżący we wniesionej skardze konstytucyjnej, że z wydaniem postanowienia Sądu Okręgowego została wyczerpana droga prawna, to nie uzasadnia to przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania.

W takim przypadku bowiem należałoby stwierdzić, iż skarga konstytucyjna wniesiona została z przekroczeniem ustawowego terminu. Postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach zostało doręczone skarżącemu 16 lipca 2004 r. W dniu 27 lipca 2004 r. został złożony wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, który ostatecznie został ustanowiony przez OIRP 13 grudnia 2004 r., o czym pełnomocnik skarżącego dowiedział się 28 grudnia 2004 r. W dniu 13 kwietnia 2005 r. skarżący wniósł o zmianę pełnomocnika z urzędu. Nowy pełnomocnik został ustanowiony 9 czerwca 2005 r.

Powyższa data jest jednak już irrelewantna z punktu widzenia spełnienia przesłanek skargi konstytucyjnej, jako że w dniu wystąpienia z wnioskiem o zmianę pełnomocnika upłynął termin do wniesienia skargi konstytucyjnej. Na marginesie wskazać należy na niespełnienie jeszcze jednej przesłanki skargi konstytucyjnej. Jak już wspomniano na wstępie, przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko taki przepis, który stanowił podstawę wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcia.

Doprecyzowując tę przesłankę Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż może to być tylko przepis, który zdeterminował w taki sposób treść opartego na jego podstawie rozstrzygnięcia, że doprowadziło ono do naruszenia wskazanych w skardze praw lub wolności. Przedmiotem wniesionej skargi skarżący uczynił m.in. art. 871 k.p.c. Przepis ten został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1804), która zgodnie z art. 13 weszła w życie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Nie może budzić zatem wątpliwości, iż przepis ten, jako nieobowiązujący, nie mógł stanowić podstawy wydania wskazanego jako ostateczne postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 21 czerwca 2004 r. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak na wstępie.