Constitutional Court dismisses appeal regarding lack of final judgment in lustration case due to procedural bar.

211/5/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 28 września 2006 r. Sygn. akt Ts 188/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska – przewodnicząca Adam Jamróz – sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Józefa Oleksego, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 12 października 2005 r., wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz.

U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428) w zw. z art. 542 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w zw. z art. z art. 9 § 2 k.p.k. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. Skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej, że w niniejszej sprawie naruszone zostało przysługujące mu prawo do rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy sąd, gdyż w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie wniosków o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie lustracyjnej, zakończonych prawomocnymi orzeczeniami, rozstrzygała Przewodnicząca Wydziału, oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy sąd, którego podstawę stanowiłyby przepisy prawa, a nie poglądy wyrażone w literaturze karnoprocesowej.

Skarżący uznał ponadto, że pozbawiony został prawa do zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku, mimo że uprawnienie to przysługuje wnioskodawcom, których wniosek o wznowienie podlegał rozpoznaniu przez sąd okręgowy. Prowadzi to do naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji i prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Ponadto zdaniem skarżącego został on pozbawiony prawa dochodzenia na drodze sądowej naruszonych praw i wolności. Postanowieniem z 7 marca 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Za zasadniczy powód odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej Trybunał uznał fakt, że skarżący nie wykazał istnienia ostatecznego orzeczenia o przysługujących mu prawach lub wolnościach, które oparte zostało na zaskarżonych przepisach. Nie sposób bowiem przyjąć, że orzeczeniem takim było pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z 19 lipca 2005 r., w którym skarżący poinformowany został o załączeniu wniosku do akt sprawy bez nadawaniu mu biegu. Powodem był brak dopuszczalnej drogi sądowej w zakresie wniesionego przez skarżącego wniosku.

Trybunał uznał, że informacja skierowana przez organ procesowy do wnioskodawcy informująca o braku drogi prawnej w zakresie przedstawionych przez niego żądań nie może być uznana za rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku. Wskazanie braku istnienia drogi prawnej nie stanowi rozstrzygnięcia. Nie można mówić o realizacji przysługujących jednostce praw, a więc ich aktualizacji, uszczupleniu czy rozszerzeniu tam gdzie nie ma samego prawa, lecz jedynie informacja o istniejącym stanie prawnym. Jedyne rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie to decyzja o załączeniu pisma do akt sprawy, która nie jest jednak równoznaczna z rozpatrzeniem wniosku, i z podanych powyżej powodów nie może być za takie uznana.

Niezależnie od wskazanej podstawy odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej Trybunał wskazał, że istota zarzutów skarżącego wiąże się nie tyle z brzmieniem zaskarżonych przepisów, ile z nieakceptowanym przez skarżącego sposobem ich zastosowania. Skarżący dowodzi bowiem braku możliwości prawnych określonego zachowania organów procesowych. Prowadzi to do wniosku, że skarżący skarży w istocie określone zachowanie organów procesowych, a nie obowiązujące przepisy. Zażalenie na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu wniósł pełnomocnik skarżącego.

Wskazał w nim, że pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego jest w istocie decyzją procesową, która ma walor rozstrzygnięcia. Gdyby bowiem, zdaniem skarżącego, Przewodnicząca Wydziału jedynie informowała o braku drogi prawnej, wówczas zbędne byłoby wskazywanie na prawomocność rozstrzygnięcia o załączeniu wniosku do akt sprawy. Wskazał też na wewnętrzną sprzeczność orzeczenia, w którym Trybunał stwierdza brak ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach skarżącego by dalej wskazać na jego istnienie.

Skarżący raz jeszcze podniósł, że pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego zamknęło drogę sądową, uznając wniosek za niedopuszczalny. Jest to w przekonaniu skarżącego „rzeczywista decyzja procesowa” i jako taka powinna być oceniana przez Trybunał. Skarżący wskazał, że sposób ukształtowania postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest sprzeczny z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości proceduralnej. Skarżący podniósł ponadto, że sposób wykładni przyjęty przez Sąd Najwyższy w jego sprawie zgodny jest z ustaloną w tym zakresie praktyką, a tym samym stanowi adekwatny przedmiot kontroli sprzeczny jest bowiem z Konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w przedmiotowym postanowieniu i w ocenie Trybunału nie zasługują na uwzględnienie. Zarzuty sformułowane w zażaleniu stanowią w części powtórzenie stanowiska skarżącego, zastosowanie mają więc do nich odpowiednio argumenty wskazane przez Trybunał w zaskarżonym postanowieniu. Zasadnie Trybunał przyjął bowiem, że pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego informujące o niemożności nadania biegu wnioskowi ze względu na brak dopuszczalnej drogi sądowej w zakresie wniesionego przez skarżącego wniosku nie może być uznane za ostateczne rozstrzygnięcie o jego wolnościach i prawach.

Wskazywane przez skarżącego pismo z 19 lipca 2005 r. nie ma waloru rozstrzygnięcia, o niczym nie rozstrzyga, albowiem nie istnieje droga prawna w ramach której owo rozstrzygnięcie mogłoby zapaść. W niniejszej sytuacji chodzi więc jedynie o wskazanie owego braku drogi prawnej. Bezsporne jest więc, że nie może być ono uznane za rozstrzygnięcie kształtujące sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu konstytucyjnych praw i wolności. Podnoszony przez skarżącego zarzut wewnętrznej sprzeczność orzeczenia polega na nieporozumieniu i niezrozumieniu uzasadnienia postanowienia Trybunału z 7 marca 2006 r.

Naruszenie swoich praw wiąże skarżący z nieuwzględnieniem wniosku o wznowienie postępowania, jednak w tym zakresie Trybunał nie dopatrzył się istnienia ostatecznego orzeczenia, lecz jedynie wskazał na brak drogi procesowej. Trybunał zasadnie dostrzegł ponadto, że Przewodnicząca Wydziału rozstrzygnęła o załączeniu wniosku do akt sprawy. To rozstrzygnięcie jednakże nie wiąże się z zarzutami skarżącego ma bowiem charakter organizacyjny, niezależny od merytorycznej treści wniosku i w związku z tym nie jest adekwatne do podniesionych zarzutów, a więc nie jest rozstrzygnięciem w zakresie zarzutów i nie zmienia oceny sytuacji.

Jak wskazuje skarżący potwierdzeniem istnienia decyzji procesowej jest fakt, że Przewodnicząca podjęła niezaskarżalną decyzję o załączeniu wniosku skarżącego do akt sprawy. Wbrew jednak twierdzeniom skarżącego Trybunał zwracał uwagę na ten fakt w wydanym postanowieniu, wskazując na istnienie dwóch okoliczności – pisma informującego o braku drogi prawnej oraz decyzji o załączeniu wniosku do akt sprawy. Skarżący naruszenia swych praw upatrywał w przekazanej mu informacji o braku drogi prawnej, a nie w załączeniu wniosku do akt sprawy.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.