Constitutional complaint dismissed for failure to exhaust administrative appeal rights before final judgment.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed the constitutional complaint filed by Browary Grudziądz Sp. z o.o. regarding a tax regulation. The company argued that the regulation violated the principle of equality by denying tax relief to new taxpayers, but the Court found the complaint inadmissible. The Court ruled that the applicant failed to exhaust the available legal remedies, specifically the cassation appeal required to render the administrative court's decision final.
Legislator headnote
AI generatedArt. 79 ust. 1 Konstytucji; Art. 168 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Art. 173 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Art. 49 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym: A constitutional complaint is inadmissible if the applicant has not exhausted the ordinary legal remedies, particularly when a final judgment results from the applicant's failure to file a required cassation appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
117/3/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 14 marca 2006 r. Sygn. akt Ts 178/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej „Browary Grudziądz” Sp. z o.o., w sprawie zgodności: § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) z art. 32 ust. 1 w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 28 września 2005 r. skarżąca – „Browary Grudziądz” Sp. z o.o., zakwestionowała zgodność z Konstytucją § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (dalej: rozporządzenie). Zaskarżonemu unormowaniu rozporządzenia skarżąca zarzuciła, że dokonano w nim niedozwolonego zróżnicowania podatników podatku akcyzowego, pozbawiając część z nich prawa do skorzystania z ulgi.
W szczególności za wadliwe uznała skarżąca przyjęcie przez prawodawcę kryterium rozpoczęcia działalności w danym roku podatkowym, którego skutkiem była możliwość skorzystania z ulgi wyłącznie przez podatników, którzy prowadzili już działalność w roku poprzednim. Takie uregulowanie narusza – zdaniem skarżącej – konstytucyjną zasadę równości w zakresie ponoszonych obciążeń podatkowych. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Toruniu z 30 listopada 2004 r. (nr 432000-PA-9110-2/2004/JK/ZG) określona została wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku akcyzowym za luty 2003 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podatkowy stwierdził, że skarżąca – jako podmiot, który „stał się podatnikiem podatku akcyzowego w 2003 r.” – nie jest uprawniona do skorzystania z ulgi, o której mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia. W wyniku wniesionego odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z 22 lutego 2005 r. (nr 43-WPA-9116-25/04-6/05/AO). Następnie skarżąca wystąpiła ze skargą na wskazaną wyżej decyzję organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Skarga ta została oddalona wyrokiem z 28 czerwca 2005 r. (sygn. akt I SA/Bd 254/05). Jak wynika ze sporządzonej przez sekretarza sądowego adnotacji umieszczonej na pierwszej stronie odpisu tego wyroku, „niniejsze orzeczenie jest prawomocne z dniem 29 lipca 2005 r.”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, służącym usuwaniu z systemu prawnego przepisów ustaw lub innych aktów normatywnych, stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, naruszającego wolności lub prawa albo obowiązki skarżącego określone w Konstytucji.
Warunkiem dopuszczalności korzystania ze skargi konstytucyjnej jest więc nie tylko uczynienie jej przedmiotem przepisów, które były podstawą indywidualnego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego, ale także doprowadzenie do wydania w tej sprawie orzeczenia o charakterze ostatecznym. Wymóg ten stanowi konsekwencję zasady subsydiarności skargi konstytucyjnej, zgodnie z którą skarga wniesiona może być do Trybunału Konstytucyjnego dopiero po wykorzystaniu przez skarżącego innych środków ochrony wolności i praw. Z powyższym założeniem koresponduje ściśle unormowanie art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
Zgodnie z nim, skarga może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, iż ustawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia skarżącego z obowiązku uprzedniego wyczerpania drogi prawnej, a więc wniesienia skargi konstytucyjnej bez uprzedniego wykorzystania przysługujących środków ochrony jego praw. W dotychczasowym orzecznictwie w sprawie skargi konstytucyjnej podkreślano wielokrotnie, że wymóg wyczerpania drogi prawnej w postępowaniu, w którym skarżący wiąże zarzut naruszenia jego konstytucyjnych praw z wydaniem decyzji administracyjnej oznacza konieczność wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego i uzyskania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.
Dopiero uzyskanie takiego orzeczenia wypełnia przesłankę wyczerpania przysługującej skarżącemu drogi prawnej, nadając walor ostateczności rozstrzygnięciu, z którym wiąże on zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych w skardze unormowań (zob. np. postanowienia TK z: 6 października 1998 r., Ts 98/98, OTK ZU nr I(30)/1999, poz. 81; 5 grudnia 1997 r., Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9; 21 stycznia 1998 r., Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 19; 1 września 1998 r., Ts 107/98, OTK ZU nr I(30)/1999, poz. 79). Z dniem doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoczyna też bieg 3-miesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, tezy wypowiedziane w cytowanych wyżej orzeczeniach zachowały pełną aktualność pomimo zaistniałych po 1 stycznia 2004 r. zmian w stanie prawnym normującym postępowanie sądowo-administracyjne. Zgodnie z art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Z kolei w myśl art. 173 § 1 tej ustawy, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W świetle powyższych unormowań nie ulega więc wątpliwości, że ustawowy wymóg wyczerpania drogi prawnej przysługującej w sprawie wydanej decyzji administracyjnej realizuje się dopiero wskutek wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i uzyskania w ten sposób prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dopiero merytoryczne rozstrzygnięcie tego Sądu nadaje – niezbędny w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji – walor ostateczności orzeczeniu, z wydaniem którego wiąże skarżący zarzut naruszenia konstytucyjnych praw, wolności lub obowiązków.
Z treści niniejszej skargi konstytucyjnej, jak i dołączonego do niej odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 28 czerwca 2005 r., wynika natomiast, iż skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej środka prawnego opisanego w art. 173 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskutek czego, orzeczenie to stało się prawomocne wraz z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponownie odwołując się do orzecznictwa w sprawie skargi konstytucyjnej, należy podkreślić, że wymóg wyczerpania przysługującej drogi prawnej rozumiany winien być w ten sposób, iż skarżący zobligowany jest do skutecznego wykorzystania przysługujących mu środków odwoławczych.
Obowiązek ten nie jest spełniony w sytuacji, w której orzeczenie stało się ostateczne dlatego, że skarżący nie wykorzystał możliwości wyczerpania całego dostępnego toku instancji (zob. np. postanowienia TK z: 4 sierpnia 1998 r., sygn. Ts 55/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 85; 17 sierpnia 1998 r., sygn. Ts 90/98, OTK ZU nr I(30)/1999, poz. 68; 3 listopada 1998 r., sygn. Ts 135/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 28). Z zasady subsydiarności skargi konstytucyjnej wynika jednoznacznie powinność skarżącego poszukiwania skutecznej ochrony praw w pierwszym rzędzie przed sądem.
To właśnie do tej kategorii organów państwa należy w pierwszej kolejności zagwarantowanie przestrzegania praw i wolności. Pominięcie środków związanych z ochroną sądową, wykluczające uzyskanie merytorycznego orzeczenia w danej sprawie, staje zaś na przeszkodzie poszukiwaniu przez skarżącego takiej ochrony w postępowaniu przez Trybunałem Konstytucyjnym, inicjowanym wnoszoną skargą konstytucyjną. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, działając na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.
U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), orzeka się jak w sentencji.