Legislator Case Law & Legislation
Ts 56/04 AI generated

Constitutional complaint dismissed because the challenged civil procedure code article lost legal force before the ruling.

Case Number Ts 56/04
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint against Article 4011 § 1 of the Civil Procedure Code. The petitioner argued the provision violated constitutional rights by limiting retrial requests to judgments only, but the Court noted the legislature had already amended this article in December 2004. Since the new text took effect before the Court's decision, the challenged provision ceased to have legal force, rendering the proceedings unnecessary.

Legislator headnote

AI generated

Art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym; Art. 4011 k.p.c.: If the challenged normative act loses its binding force before the Constitutional Court's ruling, the proceedings shall be discontinued as no further constitutional protection is needed.

Keywords

AI generated
Constitutional Court Civil Procedure Code Loss of legal force Discontinuation of proceedings Constitutional complaint Retrial request Normative act validity

Cited Legislation

AI generated
Art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który stanowi o umorzeniu postępowania, „jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał”.
Art. 4011 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
Przepis art. 4011 § 1 kodeksu postępowania cywilnego jednoznacznie ogranicza normę prawną, zawartą w art.
Art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
296 ze zm.) z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
4 Konstytucji oraz narusza art. 2 Konstytucji.
Art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Tym samym zostały naruszone konstytucyjne wolności i prawa skarżącego, a mianowicie zasada równości wobec prawa (art. 32 ust.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
1 Konstytucji) oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust.
art. 190 ust. 4 Konstytucji
296 ze zm.) z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
art. 2 Konstytucji
4 Konstytucji oraz narusza art. 2 Konstytucji.
art. 32 ust. 1 Konstytucji
Tym samym zostały naruszone konstytucyjne wolności i prawa skarżącego, a mianowicie zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
1 Konstytucji) oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji).

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

160/4B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 6 lipca 2005 r. Sygn. akt Ts 56/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Przewozu Towarów PKS nr 2 w Lublinie w sprawie zgodności: art. 4011 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 17 marca 2004 r. zarzucono, że art. 4011 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz narusza art. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 21 sierpnia 2003 r. (sygn. akt III CO 9/03), doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 grudnia 2003 r., Sąd Najwyższy odrzucił skargę pozwanego Przedsiębiorstwa Przewozu Towarów PKS nr 2 w Lublinie o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 1 lutego 2002 r. (sygn. akt III CKN 900/00), którym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie.

Wskazana skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2003 r. (sygn. akt SK 12/03) oraz przepisy art. 4011 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na powyższe przepisy, przyjmując, że odnoszą się one wyłącznie do wyroków i nie dotyczą postanowień innych niż postanowienia co do istoty sprawy, wydane w postępowaniu nieprocesowym. Według Sądu Najwyższego takie ukształtowanie zasad wznowienia postępowania nie pozostaje w kolizji z art. 190 ust. 4 Konstytucji, gdyż pod pojęciem „zasad”, o których mowa w tymże przepisie, kryją się zasady konstrukcyjne wznowienia postępowania, do których należy określenie orzeczeń podlegających zaskarżeniu.

Zdaniem skarżącego powyższa wykładnia nie znajduje uzasadnienia w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który to przepis wyraźnie wymienia w swej treści „prawomocne orzeczenie sądowe” nie zaś „prawomocny wyrok sądu”. Przepis art. 4011 § 1 kodeksu postępowania cywilnego jednoznacznie ogranicza normę prawną, zawartą w art. 190 ust. 4 Konstytucji, gdyż odnosi się wyłącznie do wyroku i tym samym jest sprzeczny z Konstytucją, w szczególności z powołanym art. 190 ust. 4 Konstytucji, jak również narusza art. 2 Konstytucji.

Zastosowanie przez Sąd Najwyższy art. 4011 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, jako podstawy postanowienia, z 21 sierpnia 2003 r. (sygn. akt III CO 9/03), odrzucającego skargę, pozbawiło skarżącego możliwości merytorycznego rozpatrzenia, wniesionej przez niego skargi o wznowienie postępowania. Tym samym zostały naruszone konstytucyjne wolności i prawa skarżącego, a mianowicie zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Praktyka orzecznicza, polegająca na tym, że skargi o wznowienie postępowań, zakończonych prawomocnymi wyrokami, wydanymi na podstawie aktów normatywnych niezgodnych z Konstytucją, nie podlegają odrzuceniu, w świetle art. 4011 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, zaś odrzuceniu takiemu podlegają skargi zakończone prawomocnymi postanowieniami, pomimo orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktów normatywnych, na podstawie których zostały wydane, oznacza nierówność wobec prawa stron, których dotyczą poszczególne, wyżej wymienione rodzaje orzeczeń.

Rozpatrzenie sprawy wyłącznie w oparciu o przesłanki formalne, przyjęte niezgodnie z normą konstytucyjną, nie spełnia przy tym wymogu sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania wskazane w art. 39 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, co na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej skutkuje odmową nadania jej dalszego biegu. Zgodność z Konstytucją wskazanego w skardze przepisu była już badana przez Trybunał Konstytucyjny.

Wyrokiem z 27 października 2004 r. w sprawie o sygn. SK 1/04 (OTK ZU nr 9/A/2004, poz.

96) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 4011 k.p.c., stanowiąc równocześnie, że straci on moc obowiązującą po dwunastu miesiącach. Po ogłoszeniu wskazanego wyżej wyroku treść kwestionowanego przepisu, art. 4011 k.p.c. została zmieniona przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98). Obecnie art. 4011 k.p.c., w zgodzie z art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi, że:

„Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie”. Zastąpienie słowa „wyrok” słowem „orzeczenie” oznacza możliwość wznowienia postępowania także wówczas, gdy – jak w sprawie skarżącego – zostało ono zakończone postanowieniem. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że jednocześnie ustawodawca zniósł § 2 art. 4011 k.p.c., eliminując tym samym miesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania.

Przedstawione zmiany art. 4011 k.p.c. uzyskały moc obowiązującą od 6 lutego 2005 r., a zatem zanim Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie w niniejszej sprawie. W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który stanowi o umorzeniu postępowania, „jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał”. Nowelizacja z 22 grudnia 2004 r. poszła dalej, niż to postulował Trybunał Konstytucyjny w sygnalizacji (sygn. S 1/04;

OTK ZU nr 3/A/2004, poz.

24) oraz w wyroku w sprawie o sygn. SK 1/04 . Zniesiony został przewidziany w art. 4011 § 2 k.p.c. miesięczny termin od wejścia w życie orzeczenia Trybunał Konstytucyjnego, który limitował możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Ograniczenie krótkim terminem mogło powodować trudności w realizacji gwarantowanego w art. 190 ust. 4 Konstytucji prawa do wznowienia postępowania. Jego realizacja mogła się okazać problematyczna zwłaszcza wówczas, gdy Trybunał – na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji – odsuwał w czasie utratę mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją.

Obecnie, po zniesieniu terminu wznowienia postępowania, nie zachodzi już obawa, że skarżący, który uzyskał korzystne dla siebie rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, nie zdąży skonsumować owoców swego starania o stwierdzenie niekonstytucyjności (por. postanowienie TK z 7 czerwca 2005 r., sygn. SK 38/04). Zmiana treści art. 4011 k.p.c., dokonana ustawą z 22 grudnia 2004 r. i obowiązująca od 6 lutego 2005 r., w całej rozciągłości realizuje interes skarżącego. Nie zachodzi więc szczególny przypadek przewidziany w art. 39 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym: wydanie orzeczenia nie jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego.

W tej sytuacji należy umorzyć postępowanie ze względu na utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu.