Constitutional complaint dismissed for failure to identify specific subjective rights under Art. 2 of the Constitution.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court dismissed the constitutional complaint filed by LPP S.A. regarding tax relief provisions for persons with disabilities. The applicant argued that retroactive tax rules violated their acquired rights and the principle of legal certainty under Article 2 of the Constitution. The Court ruled that the complaint failed to identify specific subjective rights protected by Article 2, as the cited provisions address the legislature rather than granting individual entitlements.
Legislator headnote
AI generatedArt. 2 Konstytucji RP; Art. 79 ust. 1 Konstytucji RP: A constitutional complaint must identify specific subjective rights or freedoms protected by the Constitution; citing general constitutional principles or structural rules without establishing a concrete individual right does not satisfy the admissibility requirement.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
113 POSTANOWIENIE z dnia 10 września 2003 r. Sygn. akt Ts 194/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej LPP S.A. o stwierdzenie zgodności: art. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1019) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej LPP S.A. wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 grudnia 2002 r., wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1019) – w zakresie w jakim przepisy te pozbawiły pracodawców zatrudniających, w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 21 grudnia 1998 r., nie mniej niż 25 i nie więcej niż 50 osób w tym osób niepełnosprawnych, co najmniej w takiej liczbie, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych był wyższy niż 7%, ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych – z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o zaskarżone przepisy Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wyrokiem z 24 lipca 2002 r. (sygn. akt I SA/Gd 2420/99) oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku z 16 listopada 1999 r. (IS. Bp/MS/82/271/99) utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z 2 września 1999 r. (I US I–1/730/16/99) w przedmiocie określenia zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1998. Zdaniem skarżącej podstawy tych rozstrzygnięć naruszają jej konstytucyjne wolności wyrażone w art. 2 Konstytucji.
W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku retroaktywnego działania zakwestionowanej regulacji, skarżąca została pozbawiona praw nabytych do ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych. Precyzując treść naruszonych wolności, pełnomocnik skarżącej odwołał się do zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego wyrażających się w zasadach niedziałania prawa wstecz, ochrony praw słusznie nabytych oraz zakazie wprowadzania zmian w prawie podatkowym w czasie trwania roku podatkowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji podstawową przesłanką dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wskazanie w niej konstytucyjnego prawa bądź wolności, przysługującego skarżącemu. Formalnym wyrazem tej przesłanki jest wskazanie przez skarżącą tej wolności lub prawa, które zostały naruszone rozstrzygnięciem opartym na zaskarżonym przepisie (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego powyższa przesłanka nie została w niniejszej sprawie spełniona.
Pełnomocnik skarżącej wskazał na art. 2 Konstytucji i wywodzone z niego zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz bezpieczeństwa prawnego, upatrując w nich podlegających ochronie w trybie skargi, konstytucyjnych wolności skarżącej. Zdaniem Trybunału zasady wskazane przez skarżącą są niewątpliwie elementami klauzuli „państwa prawnego”, jednak żadna z tych zasad nie przybiera postaci konstytucyjnej wolności lub prawa (podmiotowego), które mogłyby korzystać z ochrony realizowanej w trybie skargi konstytucyjnej.
W postępowaniu skargowym zarzut naruszenia wskazanych zasad mógłby być rozpoznany przez Trybunał Konstytucyjny tylko w razie, gdyby skarżący powołał się na to, że niezgodność z tymi zasadami spowodowała naruszenie przysługujących mu konstytucyjnych wolności lub praw. Zarzut niezgodności z tymi zasadami mógłby być więc rozpatrywany wyłącznie w ramach oceny sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw (por. postanowienie z 26 czerwca 2002 r., sygn. SK 1/02, OTK ZU nr 4/2002, poz. 53). Oparcie skargi konstytucyjnej na samoistnym zarzucie naruszenia art. 2 Konstytucji zobowiązuje więc skarżącego do precyzyjnego określenia praw bądź wolności wywodzonych z treści tego przepisu, których naruszenie podnoszone jest w skardze.
Chodzi przy tym o wskazanie konstytucyjnych praw bądź wolności przyjmujących normatywną postać praw podmiotowych (por. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 159). Powyższego wymogu nie spełnia natomiast wskazanie tych jedynie norm prawnych, które przyjmując postać zasad ustroju, adresowane są w pierwszym rzędzie do prawodawcy, wyznaczając sposób wykorzystywania przez niego kompetencji do normowania określonych dziedzin życia publicznego. Z argumentacji skargi nie wynika, iż w ramach powołanych zasad zostały naruszone przysługujące skarżącej konstytucyjne wolności lub prawa, przybierające normatywną postać publicznych praw podmiotowych.
Samo powołanie szeregu zasad ustrojowych dekodowanych z treści art. 2 Konstytucji nie może być utożsamiane z wyczerpaniem ustawowej przesłanki wskazania takich unormowań, które można uznać za podstawę do konstruowania konkretnych przysługujących skarżącej praw podmiotowych. Wbrew twierdzeniom skarżącej art. 2 Konstytucji nie wyraża też publicznego prawa podmiotowego, z którego płynąłby zakaz pozbawiania obywateli praw podmiotowych o randze ustawowej lub zakaz ograniczania tych praw w stopniu naruszającym istotę danego prawa bez pełnego ekwiwalentu.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wskazanie jedynie norm ustrojowych, adresowanych w pierwszym rzędzie do prawodawcy nie wyczerpuje dyspozycji art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną przysługuje „każdemu, czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone”. Reasumując należy stwierdzić, że w skardze konstytucyjnej nie wskazano konstytucyjnych praw skarżącej oraz sposobu ich naruszenia przez przepisy będące przedmiotem zaskarżenia, tym samym nie spełniono wymogu z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.
U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż w stanie prawnym miarodajnym dla niniejszej sprawy, brak było przepisu pozwalającego określić krąg podmiotowy podatników uprawnionych do skorzystania z ulgi. Zakres ten wyznaczony został w treści art. 21 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jednakże zgodnie z art. 70 pkt 2 tejże ustawy, przepis ten wchodził w życie dopiero 1 stycznia 1999 r. Z uwagi na to, od 1 stycznia 1998 r. do dnia wejścia w życie art. 68a o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dodanego przez kwestionowane przepisy, ulga ta de facto nie przysługiwała.
Dzięki wejściu w życie art. 68a, podatnicy nabyli prawo do ulgi z mocą wsteczną. Przepis ten uzupełniał więc lukę, jaka istniała od 1 stycznia 1998 r., polegającą na tym, że wprowadzono ulgę nie określając równocześnie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z niej. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 3